Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

Jan Kuitenbrouwer over de taal van Wilders: terug naar de jaren '50

  •  
19-05-2010
  •  
leestijd 1 minuten
  •  
kuitenbrouwer_300.jpg
[Video] Taalcolumnist analyseert het PVV-idioom
Volgens Kuitenbrouwer heeft Wilders een voorkeur voor termen uit de jaren vijftig en bouwt hij met woorden krachtige beelden op die blijven hangen. Hij schreef er een zojuist verschenen boek over. Nova sprak met hem.

Meer over:

politiek, nieuws,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (27)

Opinius
Opinius19 mei 2010 - 20:43

gekozen wordt op basis van emotie taal is emotie wilders is onmiskenbaar van dat laatste zijn eigen slaaf . daarmee wordt emotie enkel je leider ,en zit je daarmee in no time een deur naast de neuroot. In een land van een samenleving ,met groeperingen die op zeer gespannen voet leven in grote delen van alle steden, door veronachtzaamheid vanuit eerder beleid naar deze groepering ,zal dit oor vinden naar dezelfde groeperingen. time and timing gives results. makkelijk zat. simpel zat

paulvr2
paulvr219 mei 2010 - 20:43

Ik vrees dat hier wat dingen door elkaar worden gehaald. Het taalgebruik van Wilders werd o.a. ouderwets gevonden omdat hij in antwoord op vragen van journalisten "het zal me worst zijn" antwoordde in plaats van iets als "boeien...". Ik vraag me af of Kuitenbrouwer zelf die kreet zou hebben gebruikt. In onze regio (zuidoost) is het een kreet van scholieren, en absoluut niet passend bij iemand van de leeftijd van Wilders. Ook het andere voorbeeld dat hij gaf - sorry maar het ontschoot me even welk - was voor mij meer randstedelijk taalgebruik dat zeker niet in Noord, Oost of Zuid Nederland in gebruik is. Eigenlijk kon ik Kuitenbrouwer alleen gelijk geven op een paar incidentele momenten dat Wilders een soort nieuwe Suske & Wiske uitdrukkingen introduceerde. Maar goed, daar ging het om twee of drie begrippen en dat is wel wat magertjes ter ondersteuning van zo'n heel verhaal. Verder is het gewoon zo dat Wilders de intellectuele bagage mist om met verstandiger taal te komen. Of heeft iemand hem ooit betrapt op het hebben van een goede economische visie over hoe het de komende jaren verder moet met dit land? Wat je niet in huis hebt kun je niet laten horen.

musicman2
musicman219 mei 2010 - 20:43

Dan zou ik dhr. Kuitenbrouwer graag in gefabriceerd 17e eeuws Neederlandsch willen zeggen: gaat heen ende besteedt Uwen schaarsche tijt aan een eevenwelk proofijtelijcker perkwisitie. Zo zou ik bijvoorbeeld wel eens willen weten wat de invloed van een potje pindakaas op de draairichting van de aarde is :p

leftyloosyrightytighty
leftyloosyrightytighty19 mei 2010 - 20:43

merkwaardig: Kuitenbrouwer vergelijkt Wilders met Cicero, Koot en Bie, de jaren 60 en Obama. Maar het wordt aangekondigd als een vergelijking met de jaren 50. dat zegt Kuit helemaal niet.

Stortbui
Stortbui19 mei 2010 - 20:43

Mijn comments over de PVV komen meestal niet door de redactie. Maar dat de PVV een voortzetting is van het volksconservatisme van de oude Katholieke Volkspartij (KVP) is overduidelijk. Van ortodox katholieke orgine viel me dat meteen al op en bij mij werkt die taal. Beetje provocatief, beetje humor, tegen de anderen met hun ketterse gezindten: Rood, progressief seculier of islamitisch. Vooral als de gezichten van de tegenstanders rood aanlopen. Net de humorloze protestanten van vroeger.

Opinius
Opinius19 mei 2010 - 20:43

Allereest: ik honoreer U als U schrijft om te schrijven,ook dan ,ik lees U ! Ik lees ieder. vooral schrijvers met levendige taal hebben mijn fascinatie. Ik stel: GW wordt met zijn taal verstaan,hoe komt dat vraagt meneer Kuiten huppeldepup. U refereerde aan afkomst omgeving vrienden familie etc. en er moest wetenschappelijk onderzoek naar gedaan worden volgens U. eerst over het ?wat ,waarom ,hoe. etc. etc. alvorens iemand ook maar wat mag zeggen daarover . Ik herleidde-refereerde kort ,aan de actuele spelende emotie en spanningen in samenlevingsgroepen , in verhouding naar de m.i. neurotische aard van een politicus als GW,mensen kiezen en formuleren hun taal vanuit de buik ,anders gezegd :moeder leert U als eerste spreken en dat blijft diep zitten . De taal van GW wordt opgevangen door oren die daar gevoelig voor zijn .Curieus is dat juist die niet voornamelijk liggen in de directe omgeving van zijn "moedertaal" ,maar eerder juist vooral 200 km verder waar heus anders geformuleerd wordt,zowel in beeldspraak als wel in zinsopbouw,als woordkeus. Dat is niet iets wat U op mijn gezag moet aannemen ,maar wat de praktijk is en de feiten,en die benoem ik dan ook,want daar ontleent hij zijn meeste stemmers aan,uit grote wijken van westelijke steden . Deze kiezers kiezen hem niet alleen om zijn boodschap, én de vertaling daarvan. Deze stelling is conform Uw overtuiging dat een boodschap niets betekent zonder goede vertaler ván de boodschap.Tot zover ga ik mee. Aangezien de taal verschilt (en dat hoor ik nu juist ondanks dat U mij als een dyslectische neerzet) blijft m.i. emotie en inspelen op emotie vooral over,waar spreker(GW) limbrger en luisteraar(s) noord -zuid holland iets gemeen moeten hebben dat meer domineert over elke taal heen .En waar U het bent die m.i. de vorm van taal overschat t.o.v. spelende verbale emotie. Vorm die taal uiteraard ook heeft,maar die zo lijkt ondergeschikt is aan de boodschap .Als aanhanger van de juiste vorm van taal waar U zich op voor laat staan ,kan ik mij voorstellen dat U daar even moeite krijgt,want het haakt niet aan wetenschap die gezag heeft ,mooi. Wat ik zijdelings hier schreef haakt aan op de praktijk die ik mij bekijk GW en kiezers waarover ik het had verder niks. .Maar een mijn visie gelijk verwerpt. U moet niks met mijn visie, Daarnaast: U moet nergens iets op mijn gezag, waar staat dat ?dat maakt U ervan en draait dat voor Uzelf uit de azijn..Want waar staat dat ook maar ergens ? Ik heb langzaam eerder het idee,dat ik iets op Uw gezag moet,ik moet namelijk van alles volgens U. wellicht net zo'n lappen tekst schrijven? Nou deze gaat er al een eind op lijken. Doch, meneer Moerdijk ,ik zit niet in U les noch klas waar taal door U als leraar gegeven werd. Ik dicteer U dan ook niet wat U moet schrijven en hoe, U wel in verscheidene postings intussen nu al naar mij,dit gaat mij (om mij even informeel uit te drukken) in een duidelijke beeldspraak ?langzaam goed op de zak.?! En ontneemt mij het plezier om hier überhaupt nog wat te schrijven ,wellicht is dat de bedoeling? zeg dat dan. Niet dat het mij zou stagneren in het blijven geven van mijn bescheiden visie,wat qua waarde niets meer heeft als een vrijblijvende visie . U moet van mij niks ,U hoeft mij zelfs niet te lezen. Ik moet intussen wel veel van U, lees U postings en Uw toonzetting er eens op na.. Met alle respect naar Uw CV , en kennis hoe U meent dat taal gebezigt moet worden etc.,ik zit niet in Uw klas noch ben ik medewerker van Uw vertaal -weet ik wat voor media bureau. Ook spreek ik U toch nergens tegen in wat U gelooft hoe het móet. Ik wil U trouwens even wat anders kwijt, vaak verlies ik mijn fascinatie naar lang belerende betogen . Ook ervaar ik veel geschreven stukken als pedanterie door de woordkeuze die een doorsnee lezer afleidt m.b.t. inhoud-boodschap .Zij boeien daardoor m.i. de lezer niet. Is mis hier vaak het levend schrijven. Enerzijds vraagt U aan mij :ik citeer U: ?Verwacht u van mij dat ik hier op dit forum uitgebreid college ga geven over wetenschapsfilosofie en de methodologie van leesonderzoek? En daarvoor dicteert U mij zo ongeveer : dat iedereen maar beter de mond moet houden over iets wat U evenmin kan bewijzen en wetenschappelijk kan onderbouwen m.b.t. taal en woord. Als U het dan toch daarover wil blijven houden serveer ik graag in mijn eenvoudige oprechtheid :,U neemt daarmee een ander ook nog maar wát te zeggen..waarover ook. Dan heeft U met mij pech,ik kan een visie geven.egaal wat wie er mee doet. Daarnaast: de inhoud van Uw laatste alinea ,ervaar ik als beledigend binnen de context en de woorden waar U besluit in Uw samenvatting als: Het domme laffe domme uilskuiken dat is wat over blijft - dat weigert om naar de wereld te kijken die toch plat is .in tegenstelling tot andere helden die gaan ervoor op de brandstapels. ach zo .kijk eens aan . Omdat ik niet de volgorde van woorden ,noch de juiste ,of te weinig tekst even geef voor meneer neerlandicus Moerdijk,over iets waarvan hij zelf tot overmaat niets bewijzen kan,. Mooi . Dan wijs ook niet, bedoelt U dat ? ,want meer deed ik niet als ? ergens naar wijzen ? dat impliceerd nergens iets als gezag noch waarheid, dat deed U,en gooit vervolgens een ander bijna daarvoor op een ?brandstapel.? .als ik schrijf ? thats it.. ? . Omdat er niet meer als dát te wijzen valt ,zolang iets niet béwezen is. Dat eerste laat ik mij niet van U ontnemen.

[verwijderd]
[verwijderd]19 mei 2010 - 20:43

Ik dacht meer aan eind jaren 30..40..

2 Reacties
ReneeO
ReneeO19 mei 2010 - 20:43

LOL!

TheGreenMachine
TheGreenMachine19 mei 2010 - 20:43

De Godwin-tijd, bedoelt u? Wel zo makkelijk natuurlijk.

Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa19 mei 2010 - 20:43

Geklets. De taal van de ''nieuwe'' extreemrechts gedachtegoed in Nederland, begon eind jaren 30, sommige Nederlanders begonnen eigen regels en wetten voor joden te verzienen en deden mee met de Duitsers. De oude taal van extreemrechts gedachtegoed? Denkt aan de zettingen, slavernij en het VOC-mentaliteit. Trouwens, welke taal sprak onze premier Balkenende toen wilde hij ons wijzer maken, dat wij moeten weer op het VOC-mentalioteit moeten trots zijn? Extreemrechts taal is oud als de wereld en moet indedaad bestrijden worden, althans in een beschaafde en democratiesche samenleving. Jij met je jaren 90!!

2 Reacties
Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa19 mei 2010 - 20:43

Jij met je jaren 50!!bedoelde ik.

tm2000
tm200019 mei 2010 - 20:43

Ik zou VOC mentaliteit niet perse extreem rechts gaan noemen. Het was absoluut onacceptabel hoe er met donkere mensen werd omgegaan maar het was voornamelijk vanuit een financieel oogpunt (donkere mensen waren produkten) en niet zozeer vanuit een haat tegen donkere mensen. Die kwam eigenlijk pas meer toen deze gelijke rechten kregen. Maakt het er zeker niet beter op maar de 2 dingen zijn zeker niet hetzelfde. Overigens is de link naar Balkenende nogal flauw aangezien hij voornamelijk de ambitieuze aspecten van deze tijd aanhaalde ter motivatie van "allemaal de schouders eronder" niet om herinvoering van slavernij te bewerkstelligen. Je kan Balkenende een hoop verwijten maar rascisme toch niet bepaald. Ik heb zo'n idee dat veel minderheden in Nederland blij mogen zijn dat hij de verkiezingen won in 2002 en niet de LPF.

Happysimbo
Happysimbo19 mei 2010 - 20:43

Persoonlijk niet geheel eens over het Obama gedeelte. Laat ik stellen dat ik me wel aan de linkerkant van het politieke spectrum bevind plus ik was wel Pro-Obama tijdens de verkiezingen. Echter was dit wat mij betreft niet vanwege de emoties die die irritante 'yes we can' bij mij opriep, maar de afgunst die ik had voor de ideeën, argumenten en manier van handelen van de republikeinen, waardoor ik toch het idee krijg dat de voorkeur voor Obama (nogmaals wat mij betreft) een rationele afweging had.

1 Reactie
rgeurtsen
rgeurtsen19 mei 2010 - 20:43

Rationeel is als je ergens tegen bent, en niet bedenkt waarom je voor iemand bent? Dat is dus waarop door Obama en team ingespeeld is. Voor wie was u voor het einde van de primaries Edwards, Biden, Obama of Hillary?

JoopSchouten
JoopSchouten19 mei 2010 - 20:43

Tja, de de 'schone schijn van woordenbrij'. Of zullen we het toch maar weer over de inhoud van z'n standpunten hebben? Nee dat is dom naar het schijnt, het gaat natuurlijk om emotie. Dé x-factor van verkiezingen. Weet je wat, ik wordt een proefkonijn voor mezelf. Ik schakel mijn frontale cortex eens uit. Kijken of ik louter op m'n gevoel een andere politieke keuze zal gaan maken.

1 Reactie
musicman2
musicman219 mei 2010 - 20:43

Lijkt me een interessant experiment, kan ik me ergens inschrijven? ;) trouwens Joop: "ik wordt"...? Dan tog maar ztemmen op un partei die wilt infesteeren in onderweis? :p np: met mijn *kuch* correcte taalgebruik maak ik van mezelf weer eens een keertje de spreekwoordelijke pot

Maarten1984
Maarten198419 mei 2010 - 20:43

Het fenomeen Wilders is al zovele malen geprobeerd te duiden, analyseren en kanaliseren. Het succes komt door z´n haar, dan weer door een chronisch domme achterban en nu heeft Swiebertje het gedaan. Wilders roept, niet schrikken mensen, soms dingen waar ik het niet mee oneens ben. En dat komt voornamelijk door de extreem selectieve verontwaardiging en aanpak van religieuze stromingen door de oude politieke partijen. Hoe men vroeger en nu tegen de Christelijke kerk geschopt heeft en schopt, dat zou ten opzichte van de Islam heden ten dage ´racisme´ en ´discriminatie´ heten. Met als toppunt het verstoren van een mis in Den Bosch, omdat homoseksuelen geen hostie mochten ophalen. Zelfs een prominent politica stond vooraan te schreeuwen, en ontheiligde zo een religieuze bijeenkomst. Welnu, noem het bevooroordeeld, maar iets in mij zegt dat dit in een moskee niet zo snel zal gebeuren. En dan te bedenken dat men aldaar nog iets ´andere´ opvattingen over homoseksuelen heeft. - Ten tweede is het welhaast bespottelijk dat er bijna tien(!!) jaar voor nodig is geweest om het hoge aandeel van diverse nationaliteiten in de misdaad bespreekbaar te krijgen. Wie dat voorheen deed werd uitgescholden, voor allemaal gemene en ongefundeerde zaken. En ook de wijze waarop rechtse meningen werden bespot en beschimpt op TV loog er niet om. In het land van vrijheid moest mevrouw Janmaat het bekopen met een beenamputatie. Omdat de ´ principiële´ types het gerechtvaardigd vonden om een aanslag te plegen. - Het is dan ook die houding van Het Moreel Gelijk dat de traditionele progressieve partijen de das om zal doen. Job Cohen is als enige bezig met het serieus nemen van de boze burger, door miljoenen uit te trekken voor extra veiligheid. En dat doet hij niet voor niets. Hij was burgemeester van Amsterdam, een plaats waar het zo ernstig uit de hand gelopen is dat het voltallig ambulancepersoneel weigerde dienst te doen, totdat de burgervader expliciet toegaf dat het aandeel van een Noord-Afrikaanse nationaliteit onevenredig hoog was in het plegen van geweld tegen de ziekenbroeders. - Toch ga ik niet op Wilders stemmen. Met name omdat ik zijn partij geen Christelijke identiteit herken. Want de nieuwe Nederlanders zijn niet alleen maar daders. Ze zijn bij meerderheid ook nog eens slachtoffer. Slachtoffer van progressief knuffelracisme. Een stroming die dacht dat ´leuk´ was om alle nationaliteiten eigen wijkjes en clubjes te geven. Zodoende was er totáál geen structurele noodzaak tot het leren van de taal. Kennis nemen van onze cultuur of wat dies meer zij. Jarenlang zijn ze aan hun lot overgelaten in wat nu ´Vogelaarwijken´ heten te zijn. Toen werd pas pijnlijk duidelijk dat van deze mensen niet verondersteld werd ´erbij te horen´. Onaangepast gedrag werd opgevangen met een blik subsidie en welzijnswerkers. Maar nooit is het bij de bestuurders van weleer opgekomen om de tweede en derde generatie verplicht te spreiden. Om te luisteren naar wat Jan Marijnissen 20 jaar terug al te zeggen had. Iets waar deze mensen zelf het grootste slachtoffer van zijn geworden. Ghetto´s, hoge percentages in drugsgebruik/schooluitval/kleine criminaliteit en wat dies meer zij. Laatst had ik een Marokkaanse jongen aan de balie. Standaard gevalletje (legerjargon) vastloper. Na vijf minuten barst het arme joch in tranen uit, niemand heeft belangstelling voor hem. Behalve wanneer hij goed boos en hard van zich laat horen. Dan is er plotseling belangstelling te over. Hij was net zo jong als ik, maar had al voor vier levens aan ellende meegemaakt. In Amsterdam breng ik maandelijks soep bij jongeren die in kelderboxen slapen. U zou ze eens moeten zien. Doorgaans Antillianen en Surinamers. - Zoals ik al eerder zij mis ik bij Wilders een Christelijke inslag. Maar in zijn opkomst, evenals het grote percentage overlast van ´allochtone´ jongeren zie ik wel een teken. Een teken van veronachtzaming van de zwakkeren. Het autochtoon deel doet dit door op Geert Wilders te stemmen, en het ´allochtoon´ (wat geen mooi woord is) door dikwijls luidruchtig van zich te laten horen. Ik zie daarin een straf voor de wijze waarop met deze mensen is en wordt omgegaan. Ze staan vooraan wanneer ze een stem mogen uitbrengen. En hebben ze dat gedaan, dan zijn ze weer snel vergeten. En dat terwijl deze groepen de sleutel vormen naar een betere en mooiere samenleving. Vol culturele ontwikkeling en sociale cohesie. Een land waarin een rabiaat clubje als de PVV overbodig gevonden zal worden. Maar dan alleen als men het lef heeft alle problemen als zodanig te benoemen. - Dat zou ik graag ter overweging willen aandragen, voor alle komende keren dat media proberen de opkomst van Wilders te duiden, langs alle invalshoeken. Behalve de juiste.

2 Reacties
JoopSchouten
JoopSchouten19 mei 2010 - 20:43

Mooi verhaal M. Ik kan me daar goed in vinden. Het woord Christelijk zou ik zelf vervangen voor Sociaal. Uiteraard. ; )

sam tosha
sam tosha19 mei 2010 - 20:43

Is het een idee dat jongeren dooor wat voor een rede dan ook, tussen wal en schip gevallen van andere culturele afkomst hun frustratie net als die van Nederlandse afkomst eens, twee, drie keer per week van zich afzuipen in bierkrochten? Dit doet een groot deel van de evenzeer gefrustreerde autochtone jeugd namelijk.

karuna2
karuna219 mei 2010 - 20:43

NOVA heeft dit opvallend slecht gebracht. Het stuk in het NRC is vele malen duidelijker. Daaruit komt veel duidelijker hoe Wilders middels framen de mensen bespeelt. Schiet me alleen even zo snel een voorbeeld te binnen van hetzelfde dat de VVD steeds gebruikt: jaloezietaks. Daarmee refereer je aan iets (jaloezie) wat mensen niet willen zijn waarmee ze de hele maatregel afkeuren (vermijden van cognitieve dissonantie). Met zo'n begrip zorg je er ook voor dat er op jouw bordje wordt geschaakt want de 'tegenpartij' zit al snel in de knip aangezien ze óf gaat verdedigen waarmee je het begrip bevestigd alsof het waarde heeft óf het negeert waarmee je om de oren krijgt dat het dús waar is. Handiger zou zijn er een vergelijkbaar frame tegenover te zetten als: hoogmoedsubsidie, of zelfs, waanzinvergoeding, maar links wil steeds keurig met argumenten redeneren en zich niet op dat 'niveau' begeven waardoor ze flink in het nadeel zijn.

1 Reactie
fjacobse
fjacobse19 mei 2010 - 20:43

---- Handiger zou zijn er een vergelijkbaar frame tegenover te zetten als: hoogmoedsubsidie, of zelfs, waanzinvergoeding, maar links wil steeds keurig met argumenten redeneren en zich niet op dat 'niveau' begeven waardoor ze flink in het nadeel zijn.---- Misschien kunt u hier iets mee. Racist, xenofoob, islamofoob, extreem-rechts, "een beweging", niet democratisch, LPF-toestanden, dictator, haatzaaier, WO II, NSB, Hitler, Nazi-Duitsland, volksmenner, leugenaar.

StanB.
StanB.19 mei 2010 - 20:43

Wilders sluit met zijn jaren 50-vocabulaire goed aan bij het tijdsgevoel, en het verlangen van de massa. Nooit eerder was de roep vanuit de massa om orde en tucht, het verwerpen van alles wat afwijkt, de afkeer van alles wat vreemd is groter dan nu. Ik moet denken aan het nummer "the times are changing back" in de speelfilm Bob Roberts, waarin de hoofdpersoon een Bob Dylan persiflage zingt: "(..)Cause the times are changing back I tell you so. That 60's generation was the very worst. That dark stain must be forgotten, don't you know(..)". Wilders wil de jaren zestig terugdraaien, en terug naar de jaren vijftig, een periode waarin zijn zelfverzonnen islamisering niet bestond, buitenlanders nog voornamelijk in het buitenland zaten, en de enige overlastgevende jongeren oerhollandse nozems met brommers waren.

1 Reactie
ReneeO
ReneeO19 mei 2010 - 20:43

Kortom, toen geluk nog heel gewoon was! LOL

Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa19 mei 2010 - 20:43

Wilders is niet meer en niet minder dan een driekwart Hirsi Ali.

1 Reactie
tm2000
tm200019 mei 2010 - 20:43

Dus hij is 75% van z'n tijd aan het vechten voor vrouwenrechten binnen de Islamitsche gemeente? Good for him!

[verwijderd]
[verwijderd]19 mei 2010 - 20:43

--- Dit bericht is verwijderd —

1 Reactie
daniel565
daniel56519 mei 2010 - 20:43

Ik vind dat een grove belediging voor de slachtoffers vam het Nazisme en voor de huidige generatie Nederlanders. Wat meer respect voor de opvattingen van je buren mag je best hebben. Het gaat hier immers niet over collectief opgelegde opvattingen maar de treurige realisatie dat de multiculturele samenleving fantasie is. En respect hebben voor onmenselijke religieuze gebruiken is precies de verkeerde les uit de Holocaust. Blindelings dingen aannemen...daar doen we toch niet meer aan?