Is deze klimaatramp al groot genoeg om tot echte maatregelen over te gaan?

De natuurbranden in Frankrijk en Spanje zijn rampen van nationaal en internationaal niveau die veel verder reiken dan alleen de bestrijding van het vuur. In Parijs is de regering bijeen in crisisberaad. Vrijwel ieder overleg op alle ministeries staat in het teken van de verwoestende branden waardoor zo’n kwart miljoen mensen hun huizen hebben moeten verlaten. Velen van hen worden opgevangen in provisorische noodcentra als bijvoorbeeld sporthallen. Er zijn grote zorgen over de oudere en verzwakte inwoners, afkomstig uit geëvacueerde verpleeghuizen, ook al omdat zich deze week een nieuwe hittegolf aandient.

Le Parisien doet verslag van een opvangcentrum bij Bordeaux waar 600 mensen zijn ondergebracht. In allerijl zijn vrijwilligers toegestroomd, waaronder zorgmedewerkers uit andere delen van het land die in het gebied op vakantie zijn:

Aileen was vanuit Parijs naar Bordeaux gekomen voor een paar dagen vakantie, maar deze jonge fysiotherapeut aarzelde geen moment om zich ook als vrijwilliger aan te melden. "We helpen met verplaatsingen, we assisteren mensen met neurologische aandoeningen, we verlichten pijn of ademhalingsproblemen... Veel mensen hebben het moeilijk; ze hebben echt zorg nodig.”

Perrine en Thibault staan ​​op, pakken snel een snack en genieten van een korte, maar welverdiende pauze. De twee coassistenten, die zich in hun zesde en zevende jaar van de geneeskundeopleiding bevinden, rennen constant van de ene oudere patiënt naar de andere. "Er zijn een paar gevallen van flauwvallen geweest, die op de spoedeisende hulp zijn behandeld, maar bovenal is er de enorme vermoeidheid die we moeten bestrijden, zodat de bewoners niet te zwak worden," vat Perrine samen.

En dan zijn er bijvoorbeeld ook de honderden huisdieren die opgevangen moeten worden.

Libération meldt dat de branden bij Bordeaux, die al zo’n 45.000 hectare hebben verwoest, op maandag wat minder hevig zijn. Maar het bluswerk zal ook dan nog weken en zelfs maanden gaan duren:

Het sombere cijfer van 42.000 verbrande hectare blijft vanochtend stabiel, zo bevestigde luitenant-kolonel David Annotel, vertegenwoordiger van de Nationale Federatie van Brandweerlieden, tegenover France Info. "Het verbrande gebied is niet veranderd," maar "de situatie blijft fragiel en er is nog steeds reden tot bezorgdheid," aldus de luitenant. "De strijd is nog lang niet gestreden," legde Annotel uit, pessimistisch gezien de intense hitte die de komende dagen wordt verwacht en die de taak van de brandweerlieden "aanzienlijk kan bemoeilijken". Hoewel "de ingezette menselijke en materiële middelen voldoende zijn," schat de vertegenwoordiger van de Nationale Federatie van Brandweerlieden de duur van de brand op "enkele weken, of zelfs enkele maanden, voordat het definitieve bericht 'branden geblust' kan worden gegeven."

In de internationale berichtgeving gaat het veelal over de gevolgen voor vakantiegangers maar de ramp treft vooral de lokale bevolking. Honderden huizen zijn verwoest, 13.000 ondernemingen zijn ontruimd.

Het AD schrijft:

Sinds begin dit jaar hebben natuurbranden in Frankrijk al ongeveer 115.000 hectare in de as gelegd. Dat is 'heel uitzonderlijk' en 'veel meer dan we in het verleden hebben meegemaakt', verklaarde de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez zondag. ,,Er worden dagelijks dertig tot veertig branden tegelijk bestreden", aldus Nuñez bij tv-zender France 2. Sinds begin dit jaar zijn in totaal al 'meer dan 13.000 brandhaarden' geteld. De minister benadrukte dat de branden in de zuidelijke departementen Gironde, Landes en Var nog steeds 'zeer ongunstig' zijn.

Een extra complicerende factor is dat de natuurbranden hun eigen omstandigheden creëren om zich verder te kunnen verspreiden, zoals het tot nu toe in Europa zeldzame fenomeen pyrocumulonimbus.

“Pyrocumulonimbus ontstaat wanneer een brand de lucht vlak boven de grond zo sterk verhit dat deze snel opstijgt. De opstijgende lucht koelt af en vormt een zogenoemde vuurwolk: een turbulente massa die wind kan opwekken, waardoor de brand verergert. Als de wolk zeer groot wordt, kan er zelfs bliksem in ontstaan. ,,We beseffen dat we machteloos staan", aldus de woordvoerder. Toch is er volgens hem 'geen ruimte voor wanhoop' onder brandweerlieden. ,,Het staat vast dat alle inspanningen resultaat zullen opleveren." Pyrocumulonimbus kan zich ook voordoen bij vulkaanuitbarstingen. Bij bosbranden werd het fenomeen tot nu toe alleen waargenomen in Australië en Noord-Amerika.”

Ook in Spanje zijn de zorgen groot, al zijn de brandbestrijders er in geslaagd de enorme brandhaarden nabij Madrid onder controle te krijgen. The Guardian meldt:

"We staan ​​voor een aantal moeilijke uren, hoewel de laatste update laat zien dat de afgelopen nacht zeer positief is verlopen wat betreft de ontwikkeling van de brand en de inspanningen om deze te bestrijden", aldus Pedro Sánchez. De premier waarschuwde in een commandopost van de brandweer ten westen van Madrid dat Spanje en Portugal de uiteenlopende gevolgen van de klimaatcrisis ondervinden, van branden en stormen tot zware sneeuwval. "Het hele Iberisch schiereiland ondervindt op een zeer specifieke manier de gevolgen van de klimaatcrisis", zei hij.

Sanchez wijst terecht op de klimaatcrisis, een ramp van veel grotere omvang dan de branden nu veroorzaken. Een ramp die nog veel meer ellende in petto heeft als er geen noodzakelijke maatregelen genomen worden. Maar in dat laatste schuilt het probleem. In de acute noodsituatie handelen de overheden wel, maar niet om de klimaatcrisis zelf tegen te gaan. Paul Quino, adjcunct van Libération stelt dat in een opiniestuk aan de orde:

"Zullen we de omvang van deze gebeurtenis van de zomer van 2026 wel kunnen bevatten? (...) Het huidige politieke klimaat wekt weinig optimisme op over het vermogen van onze leiders om de noodzakelijke veranderingen door te voeren. De stemming is er eerder een van behoud, zelfs terugtrekking naar het oude. Niet ideaal om een ​​andere toekomst te bedenken. De tweede vraag onderstreept dit enigszins pessimistische punt: het betreft precies die Franse expertise die eerder werd genoemd als het gaat om het beheersen van noodsituaties. Zal diezelfde bestuurlijke machine, datzelfde staatsapparaat, dat de afgelopen vier dagen zo efficiënt de noodsituatie heeft aangepakt, net zo waardevol zijn als het gaat om het plannen van verandering?"

Met andere woorden, worden de lessen echt getrokken en daar naar gehandeld? Of wordt deze ramp straks na de zomer weer overstemd door de dagelijkse gang van zaken en is het wachten op het volgende rampseizoen, zoals het de laatste jaren steeds gaat, en niet alleen in Frankrijk.

De Amerikaanse econoom Paul Krugman wijst er op dat de ultrarechtse klimaatontkenners aan de macht zijn maar dat miljardairs de dienst uitmaken.

Hoe zijn we hier terechtgekomen? Ik heb geschreven over oligarchie, en het is zeker waar dat het grote geld – en het grote geld is nog nooit zo groot geweest – zich achter deze diep anti-intellectuele, anti-wetenschappelijke mensen heeft geschaard. Op de lange termijn, of eigenlijk niet eens zo lange termijn, is dit tegen hun eigen belangen in, maar de kortetermijnlokroep van belastingverlagingen en een corrupte overheid – omdat ze het geld hebben om die corruptie te plegen – weegt blijkbaar zwaarder.

En natuurlijk zijn ook een flink aantal van de megamiljardairs hierin verstrikt. Als we dit allemaal overleven, zal Elon Musk en de afschuwelijkheid van mensen die op de een of andere manier honderden miljarden dollars vergaren, een waarschuwing zijn voor toekomstige generaties.