Inclusie van plastic door Barbie, nee bedankt

Vanmorgen las ik in de krant dat Mattel een autistische Barbie op de markt brengt. Ik las het in De Telegraaf, ik dacht eerst dat ik per ongeluk De Speld had aangeklikt. Dat gebeurt me wel vaker. Maar nee. Het was serieus.

Een autistische Barbie. Met ogen die je niet aankijken. Alsof mijn barbies me vroeger wél aankeken. Ze lagen meestal met hun gezicht in een doos of half ontkleed onder een bed. Oogcontact was sowieso nooit een thema.

Maar dit is nog maar het begin. Deze Barbie heeft ook beweegbare ellebogen en polsen, zodat ze handgebaren kan maken die sommige mensen met autisme gebruiken om informatie te verwerken of enthousiasme te uiten. Dat staat er echt. Ik verzin dit niet. Ik zou willen dat ik het verzon.

Hier zakt mijn broek dus vanaf. En ik ben een autistische vrouw. Eentje van vlees en bloed. Met gedachten, emoties, sarcasme en een vrij goed ontwikkeld vermogen om onzin te herkennen. Wat hier gebeurt, is geen inclusie. Dit is etiketteren met een roze strik eromheen.

Dit is autisme reduceren tot een paar zichtbare trekjes die lekker te verkopen zijn. Geen oogcontact. Handgebaren. Klaar. Sticker erop. Autistisch.

Het idee dat autisme zo gevangen kan worden in een pop is niet alleen lachwekkend, het is ook pijnlijk. Autisme zit niet in ellebogen. Niet in polsen. Niet in ogen die een fractie naar links kijken. Autisme zit in een zenuwstelsel dat constant op scherp staat. In overprikkeling. In uitputting. In eindeloos aanpassen. In sociaal toneelspelen tot je ’s avonds leeg op de bank ligt. Maar dat verkoopt natuurlijk minder goed dan een pop met een afwijking in de stand van de ogen.

Wat me misschien nog wel het meest stoort, is het zelfgenoegzame toontje. Kijk ons eens inclusief zijn. Kijk ons eens goed bezig zijn. Terwijl er geen enkele aanwijzing is dat autistische mensen hier zelf om hebben gevraagd.

Dit voelt niet als erkenning, dit voelt als marketing met een moreel sausje. En laten we eerlijk zijn. Als je écht iets voor autistische kinderen en volwassenen wilt doen, dan begin je niet met een pop die niet terugkijkt. Dan begin je met begrip. Met ruimte. Met minder oordeel. Met systemen die niet iedereen dwingen zich aan te passen aan een norm die ze nooit gehaald hebben en ook nooit gaan halen.

Een autistische Barbie suggereert dat autisme iets is wat je kunt aanwijzen. Iets zichtbaars. Iets simpels. Terwijl het juist zo onzichtbaar en complex is. Deze pop bevestigt vooral het beeld dat autistische mensen raar zijn. Afwijkend. Anders om naar te kijken.

Ik ben autistisch. Ik ben geen Barbie met een gebruiksaanwijzing. Ik ben ook geen marketingconcept. En ik heb geen pop nodig die namens mij oogcontact vermijdt. Wat ik wel nodig heb, is dat mensen ophouden met doen alsof ze me begrijpen door me terug te brengen tot een stereotype in plastic verpakking. Dat zou pas echt inclusief zijn.

En nu ga ik even de Barbies van mijn dochters onder het bed vandaan plukken, ik hoop maar dat ze oogcontact met me maken.