Incels zijn slachtoffer van Patriarchaat 3.0, niet van vrouwen

Waarom heeft iedereen het tegenwoordig over incels, de jonge mannen die de samenleving verwijten dat ze geen (erotische) partner kunnen vinden? Ik moest daaraan denken naar aanleiding van een tentoonstelling in het Amsterdamse Foam. Very Modern and Rather Ugly, een keuze uit het werk van de eind vorig jaar overleden Britse fotograaf Martin Parr. Ga dat zien!

Kort tevoren was er in Parijs een wat grotere expositie van Parr. Het was er zo druk dat het moeite kostte om al die interessante foto’s – meestal uit een serie – een beetje behoorlijk te kunnen bestuderen. Op het eerste gezicht zie je veel foto’s van badgasten en andere toeristen, inclusief hun parafernalia, met name fastfood. Inderdaad ‘rather ugly’, zoals in het tweede deel van de Foam-titel luidt. Want veel personen die Parr fotografeerde, zijn op zijn zachtst gezegd niet aantrekkelijk, laat staan mooi. Massatoerisme is immers zowel een kwantitatief – te veel - als een kwalitatief – lomp - probleem.

Zoals het werk van alle grote kunstenaars zet dat van Parr je aan het denken, ook lang nadat je zijn tentoonstelling hebt gezien. Wat te vinden van die parade met al die onaantrekkelijke mensen die hij in zijn foto's laat zien? Gepresenteerd op een manier waarin zijn compassie en zijn genadeloosheid in elkaar kunnen overvloeien.

Mij vielen vooral de niet erg mooie stellen op. (Frits zegt: ‘couples’) Kennelijk hebben veel van de Parr-mensen een relatie, zonder dat ze moeders mooiste zijn. Ze bevestigen wat we ook dagelijks in de publieke ruimte om ons heen zien. Namelijk dat de ‘incels’, ondanks hun onaflatende gejammer en gescheld, kennelijk geen veelomvattend en zichtbaar maatschappelijk probleem vormen. 

Ik weet net als u best dat er intussen een hele bibliotheek aan incels is gewijd en dat ze sinds de tv-serie Adolescence in het centrum van de belangstelling staan. En ja, een en ander begon in 1997 met een vrouwelijke student in Toronto die het vooral ging om het oplossen van eenzaamheid. Dat laatste is inderdaad een reëel probleem onder adolescenten (en ouderen!), evenals als het ontbreken van positieve reacties op hun uiterlijk en/of hun tekort aan sociale vaardigheden voor de keiharde relatiemarkt. Natuurlijk, al deze individuen verdienen aandacht, compassie en zo nodig hulp. Maar dat maakt hen nog niet tot incels.

Met de foto’s van Parr in mijn achterhoofd denk ik dat het bij met name de luidruchtige ‘incels’ om heel iets anders gaat dan eenzaamheid, negatieve reacties of autisme. De vrouwen op de foto’s van Parr zijn soms vriendelijk en een enkele keer leuk, maar inderdaad volstrekt geen ravishing trophy wives. Al die ‘gewone’ vrouwen liggen hoogstwaarschijnlijk onder radar en onder de lat van de verongelijkte incels. Onder de lat van het vrouwelijk ideaalbeeld dat de hersenspoelende sociale media hun via al die manfluencers en de verslavende algoritmes voorschotelt.

Die ideale digitale vrouwen vallen op mannen met een fysiek aantrekkelijk uiterlijk. Vandaar dat ‘incels’ zo massaal vallen voor looksmaxxing, dus doen aan mewing en lijden aan biorexia. Massaal sporten, kauwen en smeren om zoveel mogelijk te voldoen aan het ideale mannenlichaam dat de manfluencers hun voorhouden. Maar mannen als de huidige Amerikaanse president kun je toch moeilijk fysiek aantrekkelijk noemen, ook niet zijn twintig jaar jongere versie op de foto’s met Epstein. En kijk eens naar die andere oligarchen, ook wel techbros genaamd. Thiel, Bezos, Musk en Zuckerberg. Die verbleken qua uiterlijk toch niet alleen bij Hollywoodacteurs als Clooney, Craig, Elba en Washington (sr en jr), maar ook bij die leuke ober, taxichauffeur of buurman? 

Dus fysieke aantrekkingskracht alleen is kennelijk niet genoeg. Het zijn daarom juist het geld en de status van Trump en zijn techbros die incels imponeren. Niet voor niets geeft hun idool Andrew Tate ook tips hoe je veel geld kunt verdienen. Waarom leggen die ‘incels’ zich als miljoenen andere mannen niet gewoon neer bij hun gebrek aan rijkdom en bijbehorende status en zoeken ze pragmatisch een partner die weliswaar niet beantwoordt aan het ideaal van de digitale schijnwereld, maar gewoon leuk, aardig en inspirerend is?  Wat is er tegen the girl next door?

Daarom vinden veel wetenschappers dat we ons niet moeten blindstaren op de invloed van de Tates en hun digitale manosphere, maar juist moeten kijken naar de sociale media en de commerciële tv waarop zij en anderen onbelemmerd hun gang kunnen gaan. Bestrijdt die media, want voor elke Tate die verdwijnt, duiken er tien nieuwe giftige manfluencers op.

Onderschat wordt volgens deskundigen ook de opvoeding. De digitale manosphere blijkt gewoon Patriarchaat 3.0. Want een traditionele opvoeding met het oergezin als hoeksteen van de samenleving blijkt de vruchtbare aarde waarin de manfluencers met succes hun giftige zaad kunnen zaaien en vervolgens de samenleving steeds meer misogynie en homofobie oogst. 

Daarom is Patriarchaat 3.0 alleen al gezien de signalen uit het onderwijs een groeiend maatschappelijk probleem. Stichting School en Veiligheid gaf Ipsos I&O de opdracht voor een onderzoek, waaruit blijkt dat machogedrag onder jongeren, op basis van misogyne en homofobe opvattingen alarmerend toeneemt. Een recente en giftige verschijningsvorm daarvan zijn de zogenaamde vrouwenmarsen tegen azc’s. Feministen eisen terecht dat de openbare ruimte voor vrouwen veilig moet zijn. Maar dit perverteren de vrouwen van Patriarchaat 3.0 tot asielzoekers die in hun ogen per definitie als potentiële verkrachters gelden. 

In dit licht erger ik me ook hevig aan al die huilerige verhalen over ‘de man die zo onzeker is over zijn rol, omdat hij zich overvleugeld voelt door vrouwen’. Zoals die misogyne scholieren uit het onderzoek van Ipsos I&O. Jonge mannen die op alle fronten door jonge vrouwen zouden worden verdrongen en zich dus maar van ellende storten in de armen van goeroes als Wim Hof, Andrew Tate en de christelijke TheoBros.

Dus? Die observatie staat in schril contrast met het feit dat vrouwen nog steeds opdraaien voor het huishouden, op verschillende manieren worden gediscrimineerd op de arbeidsmarkt – onder ander door de loonkloof - , het voor hen nog steeds onveilig blijft in openbare ruimten en in kleine kring te maken krijgen met allerlei vormen van seksueel geweld, culminerend in femicide. En dan hebben we het nog niet eens over de misogyne corporale elite met hun bangalijsten en sperma-emmers. 

Samenvattend, incels zijn ongelukkig omdat zij in hun omgeving het ideale tradwive uit de socials niet kunnen vinden, ondanks hun looksmaxxing. Dat is zielig, inderdaad. Ze zijn niet het slachtoffer van vrouwen, maar van Patriarchaat 3.0. 

Voor het overige blijf ik van mening dat Tata moet sluiten en vervolgens zijn rommel op eigen kosten moet opruimen.