Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Jesse Klaver wil met links blok Nederland gaan verbouwen

Een heldere linkse agenda moet de kiezer overtuigen van een betere toekomst
Joop

In Nederland zal nooit een serieuze conservatieve beweging ontstaan

  •  
10-01-2019
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
142 keer bekeken
  •  
27034009185_178ee4fb72_z
De conservatieve beweging kampt met hetzelfde dilemma waar Fortuyn links mee confronteerde : je kunt geen twee heren dienen, je zult moeten kiezen
Eén van de redenen dat er in Nederland nooit een serieuze conservatieve beweging van de grond zal komen is dat wij in dit land fundamenteel anders staan tegenover het fenomeen vrijheid van godsdienst dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Toen de Pilgrim Fathers Leiden inruilden voor de Nieuwe Wereld was dat omdat ze ons goddeloos vonden. En hoewel de Nederlandse identiteit ooit werd gekoppeld aan godsdienstvrijheid – de vrijheid om Protestants te zijn in een door Katholieken gedomineerde wereld- wordt vrijheid van godsdienst in deze regionen hoe langer hoe meer uitgelegd als de Vrijheid om van Godsdienst verschoond te blijven.
Te machtig In essentie zijn Hollanders een vrijgevochten volkje dat niet van betutteling houdt (al zou het soms goed voor ze zijn). De Spanjaarden gooiden we er slechts ten dele uit vanwege het geloof. Te hoge belastingen waren minstens zo doorslaggevend. Ergernis over bemoeienis is onze meest constante constante, veel meer dan de behoefte om een andere God dan de buurman te mogen vereren. Zodra een politicus – Oranje of niet – te machtig werd kon ie vertrekken. Hoewel we wel degelijk inspiratie putten uit de Bijbel, en hoewel we zeker de meerwaarde onderkennen van een sterke overheid als er gemeenschappelijke problemen moeten worden opgelost, dulden we de Kerk en de Staat niet in onze slaapkamer. We hebben dus weliswaar Christendemocratische en Sociaaldemocratische wortels, maar we hebben tevens een sterke Libertijnse inslag.
De afgelopen decennia hebben we miljoenen Nederlanders rechtser zien worden. Maar dat was geen verschuiving richting de SGP. Zo godsdienst al een overweging was, waren het zorgen over de opkomst van de Islam, die de verworvenheden van de secularisatie in gevaar leek te brengen. Verder was de verrechtsing vooral een reactie op de houding van (ex-)rooie ambtenaren die, beroofd van hun rooie boekjes, op goedkope managementlectuur overstapten en eigenlijk iedereen, doch vooral de eigen achterban tegen zich in het harnas joegen. Veel mensen die een generatie terug de PvdA nog zouden hebben gesteund hebben inmiddels besloten dat ze liever géén overheid hebben dan deze. Ze geloven nog steeds in de linkse idealen, maar niet meer in de maakbare samenleving. Althans niet onder leiding van de huidige elite.
Dat maakt dat ze in hun anti-overheids sentiment wellicht een tijdje gemeenschappelijk konden optrekken met ethisch-conservatieven die zich door de overheid bedreigd voelen in hun vrijheid om homo’s en geëmancipeerde vrouwen te haten, maar al snel zal de libertijnse conservatief zich in dat gezelschap ongemakkelijk voelen.
Er was de afgelopen decennia bij uitstek één politicus die geloofwaardig zijn kritiek op de linkse struisvogelpolitiek ten aanzien van de Islam kon uiten: Pim Fortuyn. Zijn kritiek was simpel: je kunt niet én homoseksuelen en vrouwen emanciperen en tegelijkertijd homofobe en vrouwen hatende Islamieten. Je zult moeten kiezen. Maar een sterker punt dan dat is uit die beweging nooit voortgekomen. Evenmin als een geloofwaardige opvolger voor Pim zelf overigens. Om die reden is het nu dan ook opmerkelijk stil in de kringen waar wordt gevochten om zijn mantel.
Pim begreep dat de Nederlandse cultuur vrijgevochten is, dat het langharige, rokende, neukende, zuipende Nederlands elftal van de generatie Cruijff ons meer vertegenwoordigde dan Kardinaal Simonis of Henk Binnendijk. Hij begreep ook dat veel Nederlanders schijt hebben aan moralistische betweters die vanuit de grachtengordel roepen dat je bepaalde dingen niet mag vinden. Maar die Nederlanders hebben een nog vollere broek voor moralistische betweters die onze homo’s willen komen genezen en onze lekkere brainbabes weer aan het aanrecht willen ketenen.
Geen bedreiging De enige reden dat we meer over de Islam klaagden dan over fundamentalistische Christenen was dat die laatste groep geen bedreiging meer leek te vormen. Iemand als Richard Dawkins wekte in Nederland vooral ergernis omdat het geloof dat hij wenste te bestrijden al jaren dooier dan dood was. Of beter gezegd: leek. Zo’n Nashville-verklaring maakt duidelijk dat ze er nog steeds zijn, die Zeloten.
Ik ben zelf al enige tijd van mening dat de Nederlandse cultuur beschermd mag worden. Maar de vraag ‘waar tegen precies?’ splijt de conservatieve beweging in een ethisch-conservatief en een libertijns-conservatief kamp. In Nederland is dat libertijnse sentiment al die tijd de hoofdmotor geweest van de linkse exodus. Het laatste waar diegenen die de linkse partijen verlieten vanwege hun softe Islam-beleid nu op zitten te wachten is een conservatieve beweging die precies de zelfde dingen roept als Erdogan of de Ayatollahs.
In Amerika bestaat nog een grote groep die ‘Freedom’ ziet als de vrijheid om de Protestantse God te mogen vereren. Dat land is groot genoeg voor zeer uiteenlopende politieke subculturen. Maar in Nederland verstaan we onder vrijheid eerder het recht om niet door een dominee of pastoor te worden betutteld. In onze ‘Biblebelt’ leven, getuige de animo voor de Nashville-verklaring, wel degelijk ook opvattingen zoals in de VS, maar buiten die regio’s zijn ze marginaal. De ene conservatief zie je hand in hand lopen met zijn partijgenoot uit solidariteit met een slachtoffer van homohaat, de andere conservatief tekent de Nashville-verklaring. De conservatieve beweging kampt met hetzelfde dilemma waar Fortuyn links mee confronteerde : je kunt geen twee heren dienen, je zult moeten kiezen.
Cc-foto: Klikjunk

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (26)

Auslander
Auslander11 jan. 2019 - 10:40

“De afgelopen decennia hebben we miljoenen Nederlanders rechtser zien worden.” Het lijkt dat de schrijver het rechtsstemmen als een verschuiving naar rechts beschouwt. Ook het anti-establishment rekent hij als minder overheid, dus ook rechts. Ook lijkt hij de afkeer tegen conservatisme als liberalisme te zien, dus nog meer rechts. Maar ik heb sterke twijfels of het zo is. De individualisering binnen democratische stelsel had het liberalisme al overbodig gemaakt. Wat ook op zijn beurt het collectivisme als sociale binding drastisch verzwakte. Deze ontwikkeling zette langzaam de klassieke links-rechts verhoudingen onder druk en maakte de klassieke liberale en socialistische ideologieën gedwongen om hun scherpe kanten verzwakken om hun politieke macht/publieke basis te behouden. Later onder globalisering en brede privatiseringen is de feitelijke rol van overheid kleiner geworden en naar technocratie geschoven. Hierdoor is de rol daarvan in politieke arena marginaal geworden, wat de kloof tussen klassieke links-rechts en hun ideologieën kleiner maakte. De publieke weerga van deze ontwikkelingen is niks anders dan areligieuze politiek oftewel populisme. Dat is de nieuwe apolitieke burgerlijke collectivisme met als individu als kern daarvan. Deze ontwikkelingen zijn niet alleen een tegenslag voor (rechtse en linkse) politiek maar ook een wezenlijke waarschuwing voor conservatisme als geheel. En daarin is geen verschil in “ethisch” of “libertijns” van belang. Ze lijken allebei voor de massa overbodig geworden te zijn. Dat is ook wat hen tegen huidige populisme in hetzelfde linie plaatst. Want hen niet wat ze vereren maar wat ze niet willen overkomt. In politiek niet wat men denkt/wenst/hoopt te willen bereiken maar wat men feitelijk (kan of) bereikt geeft hem/haar kleur. In die zin Pim Fortuyn, de dominees en imams na, de laatste is die mag uit de conservatieve kamp geschopt worden.

OlavM
OlavM10 jan. 2019 - 21:02

[…..je kunt niet én homoseksuelen en vrouwen emanciperen en tegelijkertijd homofobe en vrouwen hatende Islamieten. Je zult moeten kiezen.] Hoezo? Wat een rare tegenstelling (van die rare Fortuyn). Het zelfbewustzijn van homoseksuelen en vrouwen stimuleren of steunen -en waar nodig ook de strijdbaarheid van deze groepen-, en daarmee hun emancipatie bevorderen, is een goede zaak, en hetzelfde geldt voor…..“homofobe en vrouwen hatende Islamieten”. Met dit laatste wordt ten onrechte de suggestie gewekt dat islamieten per definitie homofoob zouden zijn en/of vrouwen haten. Er zijn ook diverse groepen binnen de islam –o.a. feministen- die het tegendeel aantonen. Maar als de schrijver dat niet bedoelt, dan blijft nog staan, dat de ene groep (homoseksuelen en vrouwen) en de andere groep (islamieten) elkaar helemaal niet uitsluiten. Het is heel goed mogelijk om zowel binnen de islam homofobie en vrouwenhaat te bestrijden als steun verlenen aan de emancipatie van homoseksuelen en vrouwen. Kortom: het verhaal klopt logisch niet. Het was dan ook helemaal geen “sterk punt” van Pim Fortuyn.

1 Reactie
Auslander
Auslander11 jan. 2019 - 11:03

@ OlavM Je gebruikt de islam en moslims als twee woorden voor hetzelfde begrip. “Het is heel goed mogelijk om zowel binnen de islam homofobie en vrouwenhaat te bestrijden als steun verlenen aan de emancipatie van homoseksuelen en vrouwen.” Een absolute onwaar. Islam (een paar kleine sektes daarvan na) is pertinent gesloten voor wijzigingen inzake wat jij als links de “emancipatie van homoseksuelen en vrouwen” kan noemen. Een islamitische “emancipatie van homoseksuelen en vrouwen” en dus een islamitische “feminisme” moet als eerste de islam bedienen. Dat enkel mogelijk is als de islam de politieke macht domineert, zoals in Iran of Indonesië. En dat is natuurlijk niet genoeg om wat als “homofobie” en vrouwenonderdrukking aangemerkt wordt te bestrijden. Waar links wel gelijk heeft is de aanwezigheid van “feminisme” en steun voor “emancipatie van homoseksuelen en vrouwen” onder de moslims. Zij zelf maar ook hun strijd dient gesteund en niet slachtoffer van islamofobie en xenofobie te worden. Dit laatste is wat rechts in het algemeen predikt.

Mark Huysman
Mark Huysman10 jan. 2019 - 19:06

Wat een verward en kleinburgerlijk geneuzel. Ik heb weinig zin er op in te gaan maar vraag me wel af wat in hemelsnaam nu weer ‘lekkere brainbabes’ zijn. ‘Onze’ lekkere brainbabes nog wel. Ze staan in hetzelfde rijtje als ‘onze homo’s’.

Mirko
Mirko10 jan. 2019 - 16:45

Wat betreft die opmerking over het ongemak van de libertijnse conservatief; ik denk dat die generatiegebonden is. Als je boven de veertig bent, dan kan je je de benepenheid van de kerk nog herinneren, al was het alleen maar uit de boeken die je op school moest lezen. Dat verklaart waarom de redactie van Geenstijl zo fel reageerde op dat Nashville pamflet. De Geenstijl redactie bestaat uit veertigers, die hebben op school braaf Reve gelezen. Hun felheid is een reviaanse Pavlov-reflex. Maar inmiddels is er ook een generatie voor wie die kerkelijke benepenheid een ver-van-mijn-bed show is. Als je twintig bent, dan is iedereen boven de veertig zo goed als dood. Die twintigers denken bij het woord kerk ook niet aan de SGP, maar aan links. Zij halen hun wereldbeeld ook niet van Geenstijl, maar van /pol/. En op /pol/ bestaat die weerzin jegens het geloof helemaal niet, daar wordt het geloof juist gezien als de motor achter het verzet tegen links en liberaal. Die generatie twintigers is wel ontvankelijk voor conservatisme, en kan voor aanwas van onderop zorgen. En ze kunnen zo'n beweging de dynamiek en vitaliteit geven die het nodig heeft. Een beetje zoals Steve Bannon dat voor zich zag, twee jaar geleden bij de verkiezing van Trump. Misschien is het marginaal, maar dat dachten we in 2016 ook.

msj_meijerink
msj_meijerink10 jan. 2019 - 15:47

Maar, in hoofdzaak 'maken we dit wel zelf uit'. Ofwel: anarchisme in ons eentje en of meehuilen in een groep (onder de 'veilige rokken' van een goeroe) als dat op enig moment het beste uitkomt.

Starter2
Starter210 jan. 2019 - 15:01

Er is nogal een hoop ophef omdat wat muffige types een achterlijk pamflet hebben ondertekend. Het hele land in rep en roer. Maar we staan wel toe dat we allerlei religieuze leefregels hun intrede doen in onze maatschappij. Ik vind dat gek, wel gillen maar het ander gewoon toelaten.

1 Reactie
Karingin
Karingin10 jan. 2019 - 15:38

Hoe een ander leeft moet die persoon helemaal zelf weten, maar ik laat me echt niets gelegen liggen aan reli-regels...dus ik snap niet waar je het over hebt.

Jay K
Jay K10 jan. 2019 - 13:57

Probleem is.... Iedereen was welkom in Nederland en kon binnenshuis zichzelf blijven, maar er werd verwacht dat je je buitenshuis aanpastte. Zo niet, kreeg je gewoonweg niets voor elkaar. Nu wordt geeist dat de Nederlanders zich aanpassen. Geen afbeeldingen meer van varkens als kunst. Satire moet aangepast worden anders zijn mensen beledigd, eten moet aangepast worden en het liefst ook feestdagen. We zitten niet te wachten op conservatievelingen. Mensen zijn welkom in Nederland ongeacht afkomst, kleur of geloof en het is heel fijn dat mensen hier willen wonen omdat het fijn is, maar dan moeten ze het niet willen veranderen.

5 Reacties
Tom Meijer
Tom Meijer10 jan. 2019 - 15:37

"Alleen maar atheïsten binnen laten dan maar?" Waarom niet, we moeten onze cultuur toch verdedigen?

Nick the Stripper
Nick the Stripper10 jan. 2019 - 18:17

[ Nu wordt geeist dat de Nederlanders zich aanpassen. Geen afbeeldingen meer van varkens als kunst. Satire moet aangepast worden anders zijn mensen beledigd, eten moet aangepast worden en het liefst ook feestdagen. ] Dit alles gebeurt alleen in het fantasieland Geenstijlië.

Paddy3
Paddy310 jan. 2019 - 23:09

@Jay K, “we zitten niet te wachten op conservatievelingen ... , maar dan moeten ze het [Nederland] niet willen veranderen.” Eh, wat klopt er niet aan deze zin?

Paddy3
Paddy310 jan. 2019 - 23:10

@raoul 2, nee hoor, en atheïsten kunnen ook conservatief zijn.

Libertain
Libertain11 jan. 2019 - 9:16

("Nu wordt geeist dat de Nederlanders zich aanpassen. ") Wie vraagt dit? De EU? De buurlanden? Onbekende geesten?

Libertain
Libertain10 jan. 2019 - 13:40

("De conservatieve beweging kampt met hetzelfde dilemma waar Fortuyn links mee confronteerde : je kunt geen twee heren dienen, je zult moeten kiezen.") Er bestaat werkelijk geen dilemma, afgezien van o.a. de verkeerde inschatting over Fortuyn, tevens het verplichtstellen van imaginaire keuzes. Het multicluturalsime, ook binnen de conservatieve beweging, heeft deze schijntegenstelling reeds opgelost. Iedereen mag naast iedereen in zijn eigen geloof en opvatting blijven leven, is het auteur hierop die een scijntegenstelling wil graag opwekken. In een moderne maatschappij tref je de rode lantarn naast het uitgang van de Kerk, of de homobar tegenover, naast het cafe uit het Levant. Je ben vrij om te lopen waar je wil, ben je vrij om te zeggen wat je wil. Dit is het mooiste van ons land. Wen maar aan.

2 Reacties
Libertain
Libertain10 jan. 2019 - 13:42

...multiculturalisme, ..schijntegenstelling, ...lantaarn..

Michiel van Leeuwen
Michiel van Leeuwen12 jan. 2019 - 14:33

"In een moderne maatschappij tref je de rode lantarn naast het uitgang van de Kerk, of de homobar tegenover, naast het cafe uit het Levant." Dat is een heel mooie droom!

Mirko
Mirko10 jan. 2019 - 13:25

Ik zou daar niet te zeker van zijn. De weerzin tegen het Nashville pamflet was overweldigend, maar ook heel erg een mediagebeuren. Wat er allemaal onder de oppervlakte woelt is veel minder zichtbaar. En het verschil met de VS is niet zo heel groot, naar mijn idee. De VS zijn misschien veel minder libertijns dan Nederland, maar het idee van vrijheid, in de vorm van vrijheid van overheidsbetutteling, is daar beduidend sterker dan hier. De libertijnse identiteit van Nederland is bovendien een vrij recente ontwikkeling. Voor de jaren zestig was Nederland een bijzonder muffig land. Die libertijnse identiteit is wellicht een stuk oppervlakkiger dan we denken. Die spagaat tussen vrijheid en conservatisme speelt in Amerika ook. De Amerikanen lossen dat vaak op met het idioom van het libertarisme, libertarisme is de ideologische schaamlap van het conservatisme, de ideologie waarmee het normen en waardenverhaal binnen het vrijheidsdiscours wordt ondergebracht. Die ideologische route zie je ook bij veel FvD-ers, en het lijkt erop dat dat rechtstreeks vanuit de VS is overgenomen. Het kan dus ook in Nederland. Ik zou als conservatief of reactionair voorlopig nog maar even wachten met alle grappen over transgenders en Apache helikopters, want dat valt kennelijk niet goed in Nederland. Maar op de langere termijn, ik weet het niet.

Hiltermann
Hiltermann10 jan. 2019 - 13:06

Intrigerende titel die niets te maken heeft met de strekking van de bijdrage. In plaats daarvan lees ik verwarrende verhalen over religies en de gedachten van wijlen Pim Fortuyn. Doe er nog een scheutje links / rechts bij en er is geen touw meer aan vast te knopen. De schrijver meent dat links progressief zou zijn en rechts conservatief.

2 Reacties
Tom Meijer
Tom Meijer10 jan. 2019 - 15:48

"De schrijver meent dat links progressief zou zijn en rechts conservatief." Dat lijkt inderdaad zo te zijn. Ik leid uit je opmerking af dat je het er niet mee eens bent. Hierbij is alles afhankelijk van wat men onder links en onder rechts verstaat. Maar hetzelfde geldt voor de tegenstelling progressief - conservatief. Die laatste tegenstelling is ook niet voor iedereen hetzelfde. Met Uw laatste zin kan ik dus niet zo veel. Als ik die verdelingen op mij toepas, dan ben ik rechts en conservatief. Waarbij ik luid moet lachen.

Hiltermann
Hiltermann11 jan. 2019 - 4:52

Tom, Ik maak het onderscheid niet maar constateer slechts dat het wel zo opgevat wordt. Terecht of onterecht. Het maakt deel uit van de burgerlijke hokjes geest die in Nederland bestaat.

Bert Jansen2
Bert Jansen210 jan. 2019 - 11:52

We hebben in Nederland een gigantische conservatieve beweging! SP, PvdA, CDA, CU, SGP, 50+, DENK, FvD en PVV zijn er allen lid van. GL is toegetreden toen Van Ojik fractievoorzitter werd.

4 Reacties
Tom Meijer
Tom Meijer10 jan. 2019 - 15:50

Ik begrijp dat U de VVD en de SGP er niet toe rekent. U hebt een fantastisch gevoel voor humor.

Michiel van Leeuwen
Michiel van Leeuwen10 jan. 2019 - 19:21

Goed nieuws! De grootste partij in de huidige coalitie is samen met D66 niet conservatief. Moeten samen opboksen tegen de conservatieve CDA en CU. PvdD ook niet conservatief. Alle anderen wel. Maar wat heeft Van Ojik dan gedaan na Sap en Halsema dat GL nu ook in die overweldigende conservatieve meerderheid zit? Klaver ook conservatief? Vertel!

Bert Jansen2
Bert Jansen211 jan. 2019 - 10:40

Inderdaad Tom ik was VVD en SGP vergeten.

Bert Jansen2
Bert Jansen211 jan. 2019 - 10:43

[Maar wat heeft Van Ojik dan gedaan na Sap en Halsema dat GL nu ook in die overweldigende conservatieve meerderheid zit? Klaver ook conservatief? Vertel!] Als simpel voorbeeldje, een van de vele vele mogelijke voorbeelden. Voor van Ojik was GL altijd van mening dat consumptie zwaarder en arbeid minder zwaar belast zou moeten worden, om zo te "consuminderen". Vanaf Van Ojik is de partij daarin 180 graden gedraaid. Zo erg zelfs dat ze een formatie die afspreekt BTW te verhogen en inkomstenbelasting te verlagen verlaat omdat de BTW omhoog gaat.