In het zesde rijkste land ter wereld word ik tot tweederangs-burger gemaakt

Ik had nooit gedacht dat ik dit ooit zou moeten opschrijven, maar het nieuwe kabinet dwingt me ertoe: in het zesde rijkste land ter wereld dreig ik een tweederangsburger te worden. Niet omdat ik iets verkeerd heb gedaan, maar omdat ik ben afgekeurd en afhankelijk ben van langdurige zorg. En juist dáár wordt nu op bezuinigd, terwijl mijn koopkracht al jaren sluipenderwijs wordt uitgehold.

De afgelopen jaren heb ik, dankzij een specialistisch zorgteam, eindelijk stappen vooruit gezet. Ik sport weer. Ik kom buiten. Ik voel me veiliger. Ik kook beter, eet beter, ben eindelijk op een gezond gewicht. Ik leef weer, in plaats van overleven. Dat is geen luxe — dat is het resultaat van intensieve begeleiding die mij langzaam uit mijn isolement heeft gehaald.

Maar als de aangekondigde bezuinigingen op de langdurige zorg doorgaan, valt dat fundament weg. Dan wordt het werk van jaren in één klap teruggedraaid. En tegelijk wordt mijn inkomen steeds minder waard, doordat de inflatiecorrectie structureel achterblijft bij de werkelijke inflatie. Zo word ik aan twee kanten geraakt: minder zorg én minder koopkracht. Dubbel gepakt.

Wat mij het meest raakt, is de onrechtvaardigheid ervan. Ik heb al zoveel ingeleverd sinds mijn afkeuring. Niet alleen financieel, maar ook in vrijheid, gezondheid en toekomstperspectief. En nu dreigt er nóg meer afbraak. Terwijl ik niets anders probeer dan een waardig, menswaardig bestaan op te bouwen.

Ik schrijf dit niet alleen als individu, maar ook als VN‑ambassadeur voor het aanvullende mensenrechtenverdrag voor mensen met een beperking. Nederland heeft zich internationaal verplicht om mensen met een beperking niet verder te marginaliseren, maar juist te ondersteunen in volwaardige participatie. De plannen van dit kabinet staan daar haaks op. Ze vergroten afhankelijkheid, isolatie en armoede — precies wat het VN‑verdrag Handicap wil voorkomen.

Beleid dat mensen zoals ik terugduwt in isolement is niet alleen hardvochtig, het is in strijd met de geest van een inclusieve samenleving. Een samenleving waarin iedereen mee kan doen, niet alleen de sterksten of de gezondsten.

De gevolgen van deze kabinetsplannen beperken zich niet tot mijn persoonlijke situatie. Ze raken een enorme groep Nederlanders. Eind 2024 hadden 810.000 tot 814.000 mensen een arbeidsongeschiktheidsuitkering via de WIA, blijkt uit cijfers van het CBS . Dat is bijna 9 procent van de beroepsbevolking. En dat zijn alleen nog de mensen met een WIA‑uitkering — daarbovenop komt een grote groep mensen die langdurige zorg ontvangt via de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wmo of de Zorgverzekeringswet. Het declaratievolume voor langdurige zorg stijgt in 2024 naar 31,5 miljard euro, een stijging van 9 procent ten opzichte van 2023, volgens de Nederlandse Zorgautoriteit .

Met andere woorden: we hebben het over honderdduizenden mensen die afhankelijk zijn van zorg en ondersteuning om überhaupt te kunnen functioneren, meedoen en menswaardig te leven. Bezuinigingen op deze groep zijn geen marginale ingreep — ze raken een aanzienlijk deel van de samenleving.

Maar de gevolgen gaan verder dan individuele levens. Armoede en gebrek aan zorg hebben aantoonbare maatschappelijke kosten. In Nederland leven 551.000 mensen onder de armoedegrens, en nog eens 1,1 miljoen mensen zitten er net boven en hebben geen buffer om klappen op te vangen . Wanneer mensen met een beperking door bezuinigingen verder richting armoede worden geduwd, stijgt niet alleen hun persoonlijke stress en onzekerheid — het leidt ook tot hogere maatschappelijke kosten op de lange termijn.Dat zien we bijvoorbeeld terug in de cijfers over suïcidaliteit. In 2023 werden 194 meldingen van suïcide(pogingen) gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, waarvan 151 daadwerkelijke suïcides. In de geestelijke gezondheidszorg alleen al ging het om 114 suïcides. Onderzoekers benadrukken dat goede, toegankelijke zorg cruciaal is om suïcides te voorkomen, en dat 40 procent van de mensen die door suïcide overlijdt op dat moment in behandeling is bij de GGZ — wat laat zien hoe kwetsbaar deze groep is en hoe belangrijk continuïteit van zorg is.

Bezuinigingen op zorg en ondersteuning zijn dus niet alleen onmenselijk, maar ook economisch kortzichtig. Het Trimbos-instituut en andere gezondheidsorganisaties waarschuwen al jaren dat bezuinigingen op gezondheid en preventie uiteindelijk leiden tot hogere zorgkosten, meer maatschappelijke problemen en lagere arbeidsproductiviteit . Armoede en gebrek aan ondersteuning vergroten bovendien de kans op schulden, dakloosheid en criminaliteit — problemen die de samenleving vele malen meer kosten dan tijdige en adequate zorg.

Ik roep de politiek op om deze koers te herzien. Niet omdat ik zielig ben, maar omdat ik mens ben. Omdat ik recht heb op een leven dat meer is dan vaste lasten betalen, eten, drinken en verder niets. Omdat Nederland beter kan — en beter móét — dan mensen met een beperking tot tweederangs te maken.