Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

In Duitsland hapert het Wirtschaftswunder

  •  
15-01-2024
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
2480 keer bekeken
  •  
16743989005_a0d4009a83_k

Cc-foto: Flickr / MsEdoxX

Met de oorlog in Oekraïne en een Duitse economie in problemen begint de veel bewierookte Angela Merkel haar glans te verliezen. 

Stakingen bij de Bundesbahn en demonstraties van Duitse boeren. Het zijn maar twee voorbeelden dat het Wirtschaftswunder hapert. Infrastructuur in Duitsland is verouderd, internet en digitalisering gaan er minder snel dan in de meeste Europese landen. Ook politiek – zowel nationaal als internationaal – gaat het niet meer van een leien dak.

Wie met de trein door Duitsland reist, weet dat vertragingen aan de orde van de dag zijn. Kapotte bruggen en tunnels, te weinig wissels en passeersporen leiden tot urenlang oponthoud.

De auto is nauwelijks een alternatief. Op de Autobahn staat verkeer wegens werkzaamheden voortdurend in een Stau of moet zich eindeloos door kleine dorpen wurmen. In beide gevallen zijn gebrek aan onderhoud en te weinig en te late investeringen een belangrijke oorzaak.

De Duitse industrie gaat het niet voor de wind. De Duitse Mittelstand vormde jarenlang de ruggengraat van de industrie, familiebedrijven met een miljardenomzet die in het verleden gebruikmaakten van een groot reservoir aan arbeidskrachten en nauwe samenwerking met hogescholen en universiteiten. Ze hebben zich gespecialiseerd op een klein gebied – schroeven, ventilatoren, veiligheidsriemen -, maar zijn daar dan ook Weltmarktführer. De laatste jaren is er weinig gedaan aan vernieuwing en verjonging. Grundlichkeit en Punktlichkeit werken nu in het nadeel. Illustratief is de uitspraak: er gaat hier geen koekenpan de deur uit zonder dat die langdurig is getest en van een uitgebreide gebruiksaanwijzing voorzien.

Het Duitse Wirtschaftswunder dreef grotendeels op de industrie in het stedelijke Ruhrgebied. Ten tijde van het Wirtschaftswunder werden de zware industrieën opnieuw opgebouwd en werd er hypermodern geproduceerd. Halverwege de jaren vijftig werkten er zo’n half miljoen mensen in de mijnen. Ook kwamen er nieuwe industrietakken bij, zoals machinebouw en elektronica. Daar is weinig meer van over.

Tijdens de kolencrisis in de jaren vijftig en de staalcrisis in de jaren zeventig is werkeloosheid en zijn vele fabrieken gedwongen hun deuren te sluiten. Dit had een overschot aan braakliggende industrieterreinen tot gevolg, die een nieuwe bestemming kregen als op Natur en Kultur. Goed voor het toerisme - de Gasometer in Oberhausen, de Zeche Zollverein in Essen en het Landschaftspark Duisburg, niet voor de werkgelegenheid.

De ooit door onverwoestbare kwaliteit en hoogwaardige techniek befaamde Duitse auto-industrie wordt in hoog tempo ingehaald door de Chinese concurrentie. Waar de Duitsers nog volop met diesels bezig waren, schakelden de Chinezen over op de productie van elektrische auto’s. Geen gekke gedachte voor wie bedenkt dat vanaf 2035 in de Europese Gemeenschap geen brandstofauto’s meer mogen worden verkocht

Op de digitale snelweg lukt het Duitsland niet om vaart te maken. Lang niet overal kan elektronisch worden betaald en betrouwbaarheid en bereik van wifi zijn vaak twijfelachtig. Behalve gebrek aan investeringen speelt ook het belang dat Duitsers hechten aan de Privatsphäre een rol.

Integratie van de twee Duitslanden verloopt minder soepel dan aanvankelijk verwacht en gehoopt. Voormalige Oost-Duitsers voelen zich achtergesteld bij hun westerburen. Er wordt te weinig geïnvesteerd en de betere en leidinggevende banen gaan vooral naar die van Drüben. Het leidt tot Ostalgie, het gevoel dat vroeger het bestaan misschien wat soberder en niet iedereen te vertrouwen was, maar er was tenminste werk en gemeenschapszin.

Voor de partij Alternative für Deutschland een vruchtbare voedingsbodem. Met leuzen als ‘Vollende die Wende' wist de partij stemmers te bereiken, die het gevoel hebben dat er voor hun herinneringen en ervaringen geen plaats is in de Bondsrepubliek.

De rechts-populistische anti-immigratiepartij krijgt ook in voormalig West-Duitsland voet aan de grond. Als er nu verkiezingen zouden zijn, was de AfD met zo’n 20 procent van de stemmen de tweede partij van het land.

Een hard gelag voor oud-bondskanselier Angela Merkel (‘Wir schaffen das!’), wier internationale politiek ook al onder druk staat. Ze stond op goede voet met de Russische president Poetin – dat Merkel Russisch spreekt was mooi meegenomen, dat ze bang was voor zijn honden minder – en ze had vertrouwen in de politiek van Moskou. Duitsland voerde de samenwerking met Rusland op met de aanleg van de Nordstream 2-gasleiding. Waarop die ‘dialoog’ is uitgelopen hoeft geen betoog.

Met de oorlog in Oekraïne en een Duitse economie in problemen begint de veel bewierookte Angela Merkel haar glans te verliezen. Lang leek ze zich te scharen in de rij van succesvolle bondskanseliers. Konrad Adenauer leidde de Duitsers naar de democratie, Willy Brandt legde de contacten met de DDR, Helmut Schmidt maakte een einde aan de economische crisis, Kohl leidde de Duitse eenwording en Schröder de sociaal-economische hervormingen. Met de huidige, zwakke bondskanselier Olaf Scholz moet veel veranderen wil het Wirtschaftswunder weer op gang komen.

Meer over:

opinie, duitsland
Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (38)

Paul Spijkers
Paul Spijkers16 jan. 2024 - 12:31

Ze is al lang met pensioen, dus om wat daarna gebeurt aan haar deur te hangen klopt niet. Het had daarna in het oosten ook anders kunnen lopen. Plus, de politiek en dus de richting van wat er met de sociale economienen van landen gebeurt is verdwaalt tussen de landen en de unie in.

Martin van der Linde
Martin van der Linde16 jan. 2024 - 12:19

Duitsland heeft het land laten verschloffen. Net als in de VS waar grootschalig onderhoud achterwege bleef. Weinig innovatie, weinig investeringen in de infrastructuur. De macht van de industrie is groot en zij weerde alle politieke bemoeienis af. Tot de Groenen aan de macht kwamen. Nu lijkt het te laat. De opkomst van de afd is vooral een gevolg van de bemoeienis van Poetin, die meerdere keren verklaarde dat de focus om het westen onderuit te halen op Duitsland ligt. Toch komt Duitsland er wel weer boven op. Geef het 5 jaar en dan draait het land weer mee aan de top. Tenminste als Trump niet herkozen wordt. Ook hem is er alles aan gelegen west Europa te verzwakken. Zijn bezwaar tegen nordstream was niet politiek, hoewel hij het zo verkocht, het was puur economisch gedreven. Minder Russisch gas zou de economie verzwakken en afhankelijk maken van Amerikaanse import. Zijn volgende stap is die import aan banden te leggen om de economische groei te dempen.

Leman
Leman16 jan. 2024 - 9:26

Hoe kun je de feiten zo geweld aan doen als in dit stuk door Merkel de schuld te geven aan alle ellende in Duitsland. Ik lees helemaal niets over de nieuwe regering (bron: https://de.wikipedia.org/wiki/Ampelkoalition ) die vanaf december 2021 de scepter zwaait over Duitsland en vanaf dag 1 een vijandige houding aannam richting Rusland. Nord Stream 2 , een tweede gaspijpleiding uit Rusland die in samenwerking met o.a. de Gasunie tot stand is gekomen werd door de minister van buitenlandse zaken Annalena Baerbock (Die Grünen) tegengehouden omdat ze het niet eens was met Poetin over mensenrechten en omdat ze niet te afhankelijk wilde zijn van Rusland ten aanzien van de energievoorziening. Dit allemaal in een tijd dat alles in Duitsland duurzaam moest worden en mensen subsidie kregen als ze zouden stoppen met kolen en olie en overgingen op het inmiddels gelabelde duurzame aardgas. De catastrofe die er op volgde was een optelsom van diplomatieke blunders die nu in heel Europa voor armoede (energiearmoede) zorgt. Inmiddels zijn de boeren in Duitsland ook klaar met deze linkse regering en eisen nieuwe verkiezingen.

3 Reacties
SpijkerMaarten
SpijkerMaarten16 jan. 2024 - 11:48

Zo, klaar met je anti-linkse rant?

Martin van der Linde
Martin van der Linde16 jan. 2024 - 12:04

Leman, dus links heeft het gedaan? In de twee jaar dat ze regeren. Dat mag een wirtschaftswunder heten.

Anna R. Chist
Anna R. Chist16 jan. 2024 - 12:58

Die Grunen aldaar zijn net als hier niet meer links.

TwoTone
TwoTone16 jan. 2024 - 9:23

Was het niet gewoon zo dat de duitse economie stagneerde door forse daling export naar china en Vs vanwege de groeivertragingen in die landen ? Verder lopen ze flink aantal jaren voor met de energietransitie met alle hoge kosten van dien en een industrie die last heeft van de relatief hoge energiekosten ? Is duitsland niet gewoon ons voorland in deze ?

Frits Jansen
Frits Jansen16 jan. 2024 - 8:42

Als je trein in Duitsland meer dan een uur vertraging heeft krijg je de helft van je geld terug. Vaak zit ik gespannen te wachten maar wordt dat uur wéér niet gehaald. Dat kost me veel geld.

3 Reacties
LaBou
LaBou 16 jan. 2024 - 10:58

Ze kennen je natuurlijk maar al te goed en zorgen dat ze net binnen de tijd blijven.

Anna R. Chist
Anna R. Chist16 jan. 2024 - 12:59

Dat wist ik niet Frits. Ik heb in dat land heel vaak enorme vertragingen gehad. Lijkt daar nog erger dan hier. En dan zijn de conducteurs hier spraakzaam en behulpzaam, die lui schrikken ervan als je ze een vraag stelt.

Martin van der Linde
Martin van der Linde16 jan. 2024 - 14:49

Een paar zomers geleden met de trein naar Italië gereisd. We waren nog geen uur in Duitsland toen de trein stopte en een uur bleef staan. Geen melding, geen conducteur. Ook niet toen we daarna nog een paar uur stil stonden. Toen we de volgende ochtend in Basel aankwamen was de aansluitende trein al 4 uur weg. Zwitserland en vooral Italië maakten veel goed. Wat een service en wat een prachtige treinen. Op de terugreis precies hetzelfde verhaal. De trein strandde in Utrecht vanwege een treinstaking. Een hotelkamer van 180 euro was het enige dat mogelijk was. NS gaf niet thuis voor al het ongemak en de gemaakte kosten.

Panthera
Panthera16 jan. 2024 - 8:35

Beste Nico, Zal het Wirtschaftswunder naar het VK zijn geëmigreerd, toen zij besloten om uit de EU te gaan stappen! En praten wij eerdaags tegen alle verwachtingen van de eurofielen in, over een Economic miracle in het VK.

2 Reacties
stokkickhuysen
stokkickhuysen16 jan. 2024 - 11:09

vragen, vragen Maar goed, het juiste antwoord is Nee.

Paul Spijkers
Paul Spijkers16 jan. 2024 - 12:39

Het Wirtschaftswunder was een hoop staats steun na het Marshall plan. Dat soort dingen kunnen niet meer in een liberale markt, laat staan zo'n schip voor een paar rijke piraten die naar Eton gingen als de VK.

Frits Jansen
Frits Jansen16 jan. 2024 - 8:26

Dit verhaal getuigt niet van veel historisch besef. Het Wirtschaftswunder is het fenomeen dat het verlagen Duitsland er in de vroege jaren '50 opvallend snel weer bovenop kwam. Voltooid verleden tijd helaas.

Radio-Head
Radio-Head16 jan. 2024 - 8:14

"Voormalige Oost-Duitsers voelen zich achtergesteld bij hun westerburen." Echt, waarom schrijft opiniemaker niet Worden in plaats van voelen, wanneer stopt dit soort berichtgeving nu ééns een keer. Duitsland Instituut (rapport 2019) https://duitslandinstituut.nl/artikel/32821/ Is het wanneer het kruidvat ontploft, nadat het al decennia wordt volgestort met voortdurend onderhuids sadisme en vernederen van mensen(groepen), een sadisme als projectie van het Zelf ontheemd voelen en verweesd zijn in een sociaal maatschappelijke omgeving, waar de Vooruitgang in Techniek een mechanisch ingestelde bureaucratische Wereld heeft mogelijk gemaakt, een Wereld die maar één doel heeft, een Economisch gecentraliseerde Macht, en tot aan de laatste Gen uit elkaar getrokken geatomiseerde slaven, slaven die met de inprenting dat er geen alternatief is de wortel (consumentisme) volgen, en met de stok(uitsluiting manipulatie en propaganda) murw gebeukt, gehoorzamen. Voor mij was het begin jaren tachtig toen ik in de West Duitse Industrie gebieden werkte, en de woonkazernes volgepropt met gastarbeiders zag, al duidelijk dat het Wirtshaftwunder eindig zou zijn, net na de Wende werkte ik met Oostduitsers onder één dek, de vernederingen die zei toen als (achtergesteld) Volk ondergingen, ben ik niet vergeten. En de laatste jaren zag ik hoe het (zelf)vernietigingsproces zich overal in Duitsland verder voltrok. Om met T.S. Elliot te spreken uit de Hollow Man, "Not with a Bang but a whimper"

3 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen16 jan. 2024 - 8:31

De 16 deelstaten hebben in het Duitse systeem veel macht, en ze hebben van de DDR opzettelijk niet één deelstaat gemaakt maar een aantal Länder, om die genoeg macht te geven. Maar als u de DDR liever teruggeeft aan Poetin, inclusief Schießbefehl ...

Anna R. Chist
Anna R. Chist16 jan. 2024 - 13:23

Ik denk dat het een fout was die twee landen bijelkaar te gooien. Niks mis met twee Duitslanden in Europa. Ik zoek me rot trouwens en ik kan ook niet ergens iets vinden over een referendum over de hereniging. Wellicht weet iemand daar meer over?

stokkickhuysen
stokkickhuysen16 jan. 2024 - 14:07

'Positive Views of Unification About eight-in-ten in east Germany (81%) and just slightly fewer in the west (77%) say they have a positive opinion of the reunification of 1990, but those in the former GDR are not as highly enthusiastic about the merger of the two Germanys as they were in 1991.Nov 2, 2009'

Miss Piggy
Miss Piggy16 jan. 2024 - 7:28

De huidige situatie in Duitsland is haast een perfect storm. Vanaf de jaren 50 tot aan het begin van de 21ste was Duitsland het industriële powerhouse van Europa en daarmee ook in de wereld. Het valt me elke keer op als ik Duitsland bezoek hoe ver het land achter loopt met veel zaken: mobiele bereikbaarheid, internetgebruik, mogelijkheid tot pinbetalingen, de slechte wegen. Ook de gigantische bruinkoolmijn vlakbij Venlo is deprimerend. En dan zie je afgelopen jaar een feestende menigte bij de sluiting van de kerncentrales in Beieren. Het is een combinatie van idd een verouderde industrie, een verouderde, vergrijzende bevolking die qua mentaliteit te behoudend is. Slechte infrastructuur. En een energie voorziening die snel aangepast en vergroend moet worden. Daarnaast heeft de politieke elite in de vorm van Merkel te lang de kop in het zand gestoken voor zowel de interne gebreken van Duitsland als de Geopolitieke ontwikkelingen. In haar laatste jaar stelde ze bij een congress voor Oost-Europese landen voor dat Poetin ook bij het besluitingsproces moest worden betrokken. De leiders van de Baltische staten beten haar vinnig toe dat ze niet wist waar ze het over had en dat er absoluut niet voor open stonden. Ik volg ook de video's van Peter Zeihan, expert op het gebied van Geopolitiek. Volgens hem zal Duitsland in de loop van deze eeuw als een nachtkaars uitgaan als het op het gebied van haar demographie en economie niet snel ingrijpt.

2 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen16 jan. 2024 - 8:36

Er zijn ook mensen die het conservatisme van Duitsland een zegen vinden. Ik ben niet kerkstraat, maar een zondag dat alle winkels dicht zijn heeft zijn charme - want de horeca draait natuurlijk door. Pinnen is steeds vaker mogelijk - omdat de fiscus het eist tegen zwart betalen.

Anna R. Chist
Anna R. Chist16 jan. 2024 - 13:25

@Frits, Duitsland is heerlijk ouderwets. Kunt ook beter een dagje uitgaan in een Duitse stad dan een Nederlandse.

EenMening3
EenMening315 jan. 2024 - 23:30

Merkel probeerde door "wandel durch handel" ex-KGP-officier Poetin te beïnvloeden en te sturen. Dat was zeer naïef, zeker voor iemand die in de ehemalige DDR is opgegroeid. Ze had beter moeten weten. Ze is er de 16 jaar dat ze aan de macht was, ook niet in geslaagd om zeer noodzakelijke economische en sociale hervormingen door te voeren. Nederland staat er zeer veel beter voor.

EenMening3
EenMening315 jan. 2024 - 23:06

Nederland doet het op veel essentiele punten beter dan Duitsland. Daarbij moet je denken aan infrastructuur, waterbeheer, internet, banken, universiteiten, minimumloon, sociale voorzieningen etc. Duitsers hebben nog meer last van obesitas en sterven gemiddeld 9 maanden eerder dan Nederlanders. Het Duitse covid-beleid was een disaster. De Duitse autoindustrie is in verval. Op het gebied van EVs loopt Duitsand ver achter bij de Chinezen en de Amerikanen. Duitsland heeft geen bedrijven die ook maar in de buurt komen van ADSL. Duitsland is voor zijn energievoorziening erg afhankelijk van het buitenland.

4 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen16 jan. 2024 - 8:49

Ik studeerde met een Duitse beurs in München. Terug in Nederland viel ik in de klauwen van een corrupte hoogleraar die me kwalijk nam dat ik de belangen van zijn cliënten schaadde - zijn hoofdberoep was advocaat. Dertien letters.

haarklover
haarklover16 jan. 2024 - 13:31

Nederland leefde tientallen jaren op een gasbel, maar nu zijn wij opeens ook afhankelijk van het buitenland. Reserves hebben we niet: bij 2 dagen lichte vorst ging de gaskraan in Groningen al weer open. ADSM staat technisch aan de top, maar ik denk dat het lenzen van Zeiss koopt - uit Duitsland dus. En de vliegtuigen van Airbus zijn ook niet slecht. Nederland is nog steeds een belastingparadijs. Als de EU een keer de sluiproutes aanpakt, worden al die consultants en advokaten aan de Zuidas van Amsterdam werkloos.

stokkickhuysen
stokkickhuysen16 jan. 2024 - 14:18

'De Duitse autoindustrie is in verval. Op het gebied van EVs loopt Duitsand ver achter bij de Chinezen en de Amerikanen. ' Qua marktaandeel in de VS staan de Duitsers op 4, 6 en 8. Tesla's marketaandeel is gekrompen van 70 tot 50% over de laatste drie jaar. https://caredge.com/guides/electric-vehicle-market-share-and-sales

EenMening3
EenMening316 jan. 2024 - 22:46

Jullie gaan niet in op de feiten in. Het gaat al jaren op veel belangrijke punten niet goed in Duitsland. Daar zijn ze inmiddels zelf ook achter. Heel lang werd er gedacht dat Duitsland het beter deed dan ons landje, maar de "keizer" gaat daar nu ook zonder kleren door het land. Maar ik begrijp jullie reacties wel. Als je wilt bewijzen dat het in Nederland slecht gaat, komt het even niet uit dat het in een voormalig topland als Duitsland nog veel slechter gaat. "ADSM staat technisch aan de top, maar ik denk dat het lenzen van Zeiss koopt - uit Duitsland dus." ADSL levert de meest complexe machines die er momenteel zijn. @stock "Qua marktaandeel in de VS staan de Duitsers op 4, 6 en 8. Tesla's marketaandeel is gekrompen van 70 tot 50% over de laatste drie jaar. " De Duitse autoindustrie was langetijd kwalitatief de beste van de wereld. Maar ook hier geldt de wet van de vertragende voorsprong. Duitsland heeft de transitie naar EVs te laat opgepakt. Ook heeft dieselgate veel schade aangericht. Tesla heeft bij Berlijn een Gigafabriek gebouwd, die op term 500.000 auto's gaat produceren (model Y) gaat produceren. Tesla hoort nog altijd bij de top-3 van elektrische auto's. Musk heeft in zijn eentje meer gedaan voor het klimaat, dan alle demonstranten bij elkaar.

Willem D2
Willem D215 jan. 2024 - 20:35

Duitsland vergrijst en de oude generatie is inmiddels te terughoudend waardoor bijvoorbeeld internet zich maar matig ontwikkelt. Daarnaast mist Duitsland het Nederlandse MBO onderwijs. In het Nederlandse onderwijsstelsel brengen de MBOers de nieuwe ontwikkelingen het bedrijfsleven in. In Duitsland worden ze opgeleid volgens het Meister en Gesell systeem, waarbij oudere vakmensen, jongeren het vak leren. Dat vak leren ze erg goed, maar met weinig vernieuwing.

3 Reacties
Panthera
Panthera16 jan. 2024 - 8:13

Beste Willem D2, Is dit satirisch bedoeld Willem, of bent u daadwerkelijk niet op de hoogte van het feit dat een groot gedeelte van onze afgestudeerde mbo-ers, bij de groep van laaggeletterde ingedeeld moet worden, laaggeletterde met een MBO diploma die volgens uw hier innovatie aanjagers blijken te zijn!

Willem D2
Willem D216 jan. 2024 - 11:24

De MBOers die ik ken zijn behoorlijk praktisch aangelegd en ik heb de afgelopen paar jaar met de verbouwing van mijn huis diep respect voor hen gekregen. Zij kunnen echt wat en hebben geen bullshit baan. Dat van de vernieuwing hoorde ik van een directeur van een bouwbedrijf en van een metaalbewerkingsbedrijf.

Panthera
Panthera16 jan. 2024 - 15:59

Beste Willem D2, Dat is wel informatie uit de eerste hand, en ook al ben je laaggeletterd, je kunt dan natuurlijk wel twee rechter handen hebben.

Mathijsco
Mathijsco15 jan. 2024 - 19:05

"De ooit door onverwoestbare kwaliteit en hoogwaardige techniek befaamde Duitse auto-industrie wordt in hoog tempo ingehaald door de Chinese concurrentie" De chinezen hebben de techniek van Musk gejat: niet gehinderd door welk copyright dan ook. Daar hebben ze namelijk lak aan. De Europese handelsverdragen met China deden vervolgens de rest. Gevolg: de Chinezen stampen de Europese markt hypergoedkoop vol met EV's, en de Duitsers betalen braaf voor ieder patent welke ze in hun Volkswagens stoppen. Kortom, DLD wordt gebackstabt door haar eigen EU. Qua IT-ontwikkeling: Duitsers hechten nog echt waarde aan Privacy en contant geld. Qua economie: DLD moet het vooral hebben van het Premium-segment: premium wasmachines. Premium auto's. Daarin zijn ze tot op de dag van vandaag onovertroffen.

1 Reactie
EenMening3
EenMening315 jan. 2024 - 23:14

@Mathijsco Musk was er inderdaad vroeg bij, deze man heeft meer voor het klimaat gedaan dan wie dan ook. De Chinese R&D stelt weinig voor, ze moeten het daar vooral hebben van kopieren. Dat verklaart ook waarom ze niet in staat waren een werkend covid-vaccin te ontwikkelen. Het is goed dat het inmiddels verboden is om de meest geavanceerde chiptechnologie te exporteren naar China, inclusief de machines van ADSL. Het is ook de hoogste tijd om Chinese studenten te weren van technische opleidingen.

Juppé🎗
Juppé🎗15 jan. 2024 - 18:12

« Waar de Duitsers nog volop met diesels bezig waren, schakelden de Chinezen over op de productie van elektrische auto’s« ……..erger. Doordat VW van het gejoemel met hun diesels dieselgate wist te maken ipv volkswagengate zijn ze daar overgegaan op benzineauto’s. 30 procent meer co2 per km. Terwijl beide soorten toch plaats moeten maken voor electrisch en OV. Over kerncentrales een volgend hoofdstuk. dom dum dumm.

Anna R. Chist
Anna R. Chist15 jan. 2024 - 17:36

Ja die oorlog in Oerkaïne heeft Europa sterk verzwakt. Maar Merkel heeft er niets aan gedaan het te voorkomen, in tegendeel zelfs. Laat ik het deze meneer maar even uitleggen: Oskar Lafontaine was minister van Financiën in Duitsland, voorzitter van de sociaal-democratische SPD en stichter van Die Linke. https://www.uitpers.be/europa-moet-afstand-nemen-van-de-amerikaanse-voogdij/

2 Reacties
EenMening3
EenMening316 jan. 2024 - 0:51

@Anna Je wekt sterk de indruk dat je begrip hebt voor Poetin. Mensen die een hekel hebben de VS, encanailleren zich vaak met schurkenstaten als Rusland, China en Iran...

Anna R. Chist
Anna R. Chist16 jan. 2024 - 12:43

Je moet niet de ene baas voor de andere inruilen. Het gaat hier om Nederland en Europa.