In deze nieuwe opiniepeiling staan voor Trump alle seinen op rood

Bij alle wilde initiatieven op binnenlands- en buitenlands terrein die Donald Trump heeft genomen, sinds zijn terugkeer als president vorig jaar januari, is het verhelderend om te zien hoe Amerikaanse burgers daar tegenaan kijken. Onderzoeksbureau SSRS (Social Science Research Solutions) heeft dat onderzocht op verzoek van de Amerikaanse tv-zender CNN. De uitkomsten werden enkele dagen geleden gepubliceerd.

Om te beginnen met buitenlands beleid: wat vinden Amerikanen van Trump’s hallucinante idee om Groenland in te lijven? Maar liefst 75 procent van de ondervraagden is tegen zijn poging om "de controle over Groenland over te nemen", waaronder 52 procent die het idee sterk afwijst. Onder Republikeinen waren de meningen gelijk verdeeld: 50 procent steunde de president en 50 procent niet. De Democraten waren in overgrote meerderheid tegen: 94 procent is in het algemeen tegen de stap, waaronder 80 procent sterk tegen.

De peiling toont ook wijdverspreide tegenstand tegen Trump’s bredere machtsmisbruik. Meer dan de helft vindt dat de president "te ver" is gegaan in zijn pogingen om de Amerikaanse macht over andere landen uit te breiden. Deze bevindingen komen overeen met eerdere peilingen die wijzen op een groeiend verzet tegen militaire betrokkenheid in het buitenland en presidentieel machtsmisbruik.

Dan naar de binnenlandse politiek, een terrein waar de Trump-stemmers verwachtten dat 'hun' president hun leefomstandigheden snel zou verbeteren maar voor veel Amerikanen is zijn eerste jaar een "mislukking" geweest en heeft hij zich teveel heeft gericht op de verkeerde prioriteiten.

58 procent van de respondenten vindt zijn prestaties onbevredigend. De economie blijft de grootste zorg: voor 55 procent heeft Trump’s beleid de situatie verergerd, 32 procent ziet een verbetering. Maar liefst 64 procent vindt dat hij niet genoeg heeft gedaan om de kosten van levensonderhoud te verlagen. Dat was een belangrijke reden waarom veel mensen in november 2024 op hem hebben gestemd. Zelfs 42 procent van de Republikeinen zegt nu dat er meer moet gebeuren om de prijzen van boodschappen te verlagen.

Andere gebieden waarop Trump de situatie volgens de geënquêteerden juist heeft verergerd, betreffen zijn optreden als ‘vredestichter’ op het wereldtoneel (47 procent keurt dit af), aanpak van de openbare orde in de steden (42 procent), het inzetten van het ninisterie van Justitie (41 procent) tegen tegenstanders en de beperking van de vrijheid van meningsuiting (41 procent).

Amerikanen zijn vooral bezorgd over hun economische situatie, daarom was het te verwachten dat een groot deel van de respondenten vindt dat Trump op het verkeerde spoor zit. Slechts 36 procent zei dat hij de juiste kwesties aanpakte. Een meerderheid vindt ook dat hij op een aantal niet-economische onderwerpen te ver was gegaan. Zo had 62 procent bezwaar tegen zijn poging om de culturele samenstelling te veranderen van zogenaamd ‘linkse’ instellingen als het “Kennedy Center” (de beroemde concert- en toneelzaal in Washington DC) en het “Smithsonian” (conglomeraat van wereldberoemde musea; idem); volgens 58 procent had hij misbruik gemaakt van de bevoegdheden van de uitvoerende macht (ministerie van Justitie, Immigratiedienst, politie); en vond 57 procent dat hij te veel overheidsprogramma's had geschrapt. 

De peiling toont ook een verschuiving in de perceptie van de president als persoon: niet meer dan een op de drie gelooft dat Trump geeft om mensen zoals zij, tegenover 40 procent in maart. Een luttele 37 procent van de ondervraagden zien de president als iemand die het landsbelang boven zijn eigen persoonlijk gewin stelt, en 32 procent gelooft dat hij de problemen van de gemiddelde Amerikaan begrijpt (een jaar waarin hij het “Oval Office” (zijn kantoor in het Witte Huis) met goud liet herinrichten, een weelderige balzaal liet bouwen en de Nobel vredesprijs nastreefde). Minder dan de helft vindt dat de 79-jarige president de energie en scherpte heeft om effectief te functioneren en slechts 35 procent zei trots te zijn dat hij president was.

Samenvattend concludeert het onderzoek dat 39 procent van de ondervraagden Trump’s algehele optreden goedkeurt, met dalende steun onder onafhankelijke kiezers (29 procent) en in twee belangrijke demografische groepen: kiezers onder de 35 en Latino's.

Voordat men nu reageert met “ah, maar CNN heeft opdracht geven voor dit onderzoek, en dat is een ‘linkse’, dus Trump-kritische zender": het klopt dat CNN een grote criticaster van de president is, maar aangaande serieuze journalistieke verslaggeving heeft het een reputatie op te houden. Verder is SSRS een onderzoeksinstelling met solide staat van dienst dat ook opdrachten heeft uitgevoerd voor Fox-News, de favoriete tv-zender van Trump en zijn fanatieke aanhangers. Bovendien, zelfs als SSRS er een paar procentpunten naast zou zitten, dan nog blijven de uitkomsten uiterst kritisch over de president.

Op 3 november dit jaar zijn er tussentijdse verkiezingen voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat. Al maandenlang zijn er groeiende indicaties dat kiezers steeds ontevredener worden over Trump’s beleid. In de politiek is het nog een lange tijd tot november, maar er zijn geen aanwijzingen dat de president zijn aanpak fundamenteel zal wijzigen. Dat vergroot de waarschijnlijkheid dat de Democraten een meerderheid zullen krijgen in het Huis; er zijn er zelfs die durven dromen dat ze ook een, minieme, meerderheid in de Senaat zouden kunnen veroveren. Maar alleen al een Democratische meerderheid in het Huis zal ertoe leiden dat de meest radicale aspecten van Trump’s 'beleid' een halt worden toegeroepen.