Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Energierekening wordt voor velen onbetaalbaar

FNV pleit voor maximumprijs
Joop

I can’t breathe

  •  
09-06-2020
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
48591603397_1843979bcc_k

© cc-foto: Marco Derksen

Het is de hoogste tijd om het wegkijken van het Afrikaanse continent bij de ware naam te noemen
Bij racisme denk ik in de eerste plaats aan Hassan, een jonge man van vijfentwintig, vader van twee. Ik zie het zweet nog over zijn koortsende lichaam druipen en kan me nauwelijks verweren tegen de wanhoop in zijn ogen. Je gaat het redden, vertelde ik hem, maar in de nacht zie ik hem terug in mijn droom, en de volgende morgen is hij dood. I can’t breathe: al sprak hij ze niet uit, het hadden zijn laatste woorden kunnen zijn. De tuberculosemedicijnen kwamen voor hem te laat. Met zijn dood valt het inkomen weg van het gezin.
In het districtsziekenhuis in Mangochi, Malawi, zijn er dagelijks jonge, overbodige sterfgevallen. Bij de ochtendoverdracht zijn we alert, er moet lering worden getrokken uit de gemaakte fouten en we moeten met zijn allen gemotiveerd blijven, ons uiterste best blijven doen ook al komen we middelen tekort. Het cynisme loert, en ook dat is een gevaar. Voor de sterfgevallen zijn vaak tal van oorzaken aan te wijzen, maar als je maar ver genoeg doorgraaft, kom je bij armoede uit.
Ik vraag me vaak af hoe het mogelijk is dat de wereldwijde ongelijkheid nog altijd onoverbrugbaar is. We zijn solidair met mensen die op ons lijken, die dezelfde taal spreken, naar dezelfde school gaan en hetzelfde geld te besteden hebben. Bij de foto van een blond jongetje op een Syrisch IS-kamp schrikken we: zo’n kind hoort daar niet thuis. Maar andere kinderen dan wel? Hoe verder een ander van ons af staat, in welk opzicht dan ook, des te minder trekken we ons iets van hem aan. We hebben moeite om een eenvoudige Afrikaanse visser met tuberculose als volwaardig mens te zien en hem dezelfde behoeften en rechten toe te dichten als onszelf. Daar bestaat een woord voor, het heet racisme.
Net als het brute politiegeweld in de Verenigde Staten maakt het ziektegeweld dat de ene na de andere Afrikaan door de hel sleept me verdrietig en boos. Want of je nu door een wrede agent je keel wordt dichtgedrukt, of dat je lijdt aan een aan armoede gerelateerde ziekte als tuberculose, het eindigt ermee dat lucht, het enige ter wereld dat nog gratis is en overal om ons heen ruimschoots beschikbaar, je wordt ontnomen.
Het is de hoogste tijd om het wegkijken van het Afrikaanse continent bij de ware naam te noemen. Het is een vorm van racisme die jaarlijks miljoenen levens eist en een veelvoud aan mensen klein en machteloos houdt, de toegang tot onderwijs ontzegt en hen verdoemt tot het hebben van een toekomstvisie die niet veel verder reikt dan tot het volgende regenseizoen. Het is hoogste tijd om Black Lives Matter in een breder perspectief te zien, om onze relatie tot onze zuiderburen te herzien en de mens overal ter wereld en in alle situaties in de eerste plaats als medemens te zien. Vanbinnen zijn we allemaal hetzelfde.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (15)

Jorah
Jorah10 jun. 2020 - 8:52

Afrika is een prachtig continent. We zouden moeten kijken hoe het kan dat Aziatische landen zich wel in enkele decennia ontwikkelen en hoe het kan dat dat in veel Afrikaanse landen op de een of andere manier niet lukt. Met die informatie zou door de VN een plan van aanpak gemaakt moeten worden om Afrika een groot eind op weg te helpen. En dan ook echt constructief. Eerst in het klein bij een aantal landen en slaat dat aan dan de rest. Maar de situatie in Afrika kan je echt niet op 1 hoop met racisme gooien.

1 Reactie
Jorah
Jorah11 jun. 2020 - 8:41

Oma, ik bedoel het hele continent. Klein beginnend en steeds meer landen erbij.

José
José10 jun. 2020 - 6:47

Vorig jaar schreef Thijs een uitgebreid en goed artikel in Medisch Contact: https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/armoede-is-een-ziekte-niet-alleen-in-malawi.htm En Dick Wittenberg schreef een tijd geleden dit indrukwekkend verhaal over alledaagse armoede in het dorp Dickisoni in Malawi. https://decorrespondent.nl/2919/zo-ontsnap-je-aan-armoede-in-het-armste-land-ter-wereld/194516322-662478fb

1 Reactie
DanielleDefoe
DanielleDefoe11 jun. 2020 - 10:24

Gelezen. Bij Dickisoni zie je ook, al krijgt voorlopig praktisch iedereen het beter, in miniatuur het bekende patroon van toenemende sociale ongelijkheid. Dat stelt niet gerust.

Paul250371
Paul25037110 jun. 2020 - 0:26

Terechte column.

JaapBo
JaapBo9 jun. 2020 - 18:39

Dat mensen in veel Afrikaanse landen armoede lijden is idd een ernstig probleem. Het niet bestrijden ervan zou ik geen racisme noemen, want er is geen enkel bewijs dat racisme een rol speelt. De uitdaging is wel om hier ook aandacht aan te besteden, naast aandacht aan het bestrijden van racisme in eigen land. We hebben een overkoepelende visie nodig.

Jan Lubbelinkhof
Jan Lubbelinkhof9 jun. 2020 - 15:56

Eerlijk gezegd vind ik het erg onbeschaamd om de laatste woorden van George Floyd, slachtoffer van politiegeweld, te gebruiken voor een ander item. Dit soort toe-eigenung van andermans leed voor persoonlijke stokpaardjes maken mij licht onwel. Vergelijkbaar met dat “All Lives Matter”- gedoe. Valse toe-eigening, bijna homeopatische verdunning van leed.

tinekea2
tinekea29 jun. 2020 - 8:51

Daar gaan we weer. Hoe je het ook wendt of keert, altijd is alles wat er verkeerd gaat in de wereld onze schuld. Ik wil best naar onze houding kijken en bekijken wat we kunnen verbeteren. Maar zo vaak wordt er een eenzijdig beeld geschetst. Volgens mij betrek je meer mensen als je beide zijden van de medaille zou belichten. Er gaat ook gewoon heel veel verkeerd in Afrika zelf. Kijk eens naar het lijstje met meest corrupte landen in de wereld. Maar alles wat verkeerd gaat in de wereld moet onze schud en onze schuld alleen zijn.

Will2
Will29 jun. 2020 - 8:43

Met respect voor uw inzet, maar als ik aan Afrika denk overvalt me meestal een gevoel van wanhoop. We zijn al decennia bezig met hulpontwikkeling (dus wat nu wegkijken?) en hebben ik weet niet hoeveel geld en andere hulp in dat continent gepompt en het is nog steeds nagenoeg niks. Raciale en religieuze moordpartijen gecombineerd met institutionele discriminatie, corruptie en incompetentie. Het is zelfs het continent, hoe wrang voor de BLM beweging, dat nog steeds het hoogste scoort op aanwezige slavernij.

1 Reactie
Paul250371
Paul25037110 jun. 2020 - 0:30

"We" hebben het continent eeuwenlang leeggeroofd en dat doen "we" nog. "en hebben ik weet niet hoeveel geld en andere hulp in dat continent gepompt" Blah, blah, blah. Netto stelen "we." En als Afrikaanse heerser, democratisch gekozen of niet daarbij niet faciliteert dan zorgen we er voor dat er een ander komt.

Ballonnendoorprikker
Ballonnendoorprikker9 jun. 2020 - 8:29

Onrecht is schrijnend, zeker als het te verhelpen is, maar zou het werkelijk helpen als we alle onrecht racisme gaan noemen?

Folkert2
Folkert29 jun. 2020 - 7:58

"Het is de hoogste tijd om het wegkijken van het Afrikaanse continent bij de ware naam te noemen." Er gaan jaarlijks miljarden ontwikkelingsgeld die kant op. Niet alleen de grote NGO`s zijn er actief, maar veelal ook kleinere private projecten. (zelf bij een goed doel in Gambia betrokken om lokaal honderddertig kinderen van onderwijs te voorzien) Hoe kan je dan spreken van wegkijken? Misschien doelt de schrijver op het dumpen van landbouwproducten, of de grondstoffenroof. Belastingontwijking misschien? Gevolgen van de opwarming van de aarde? Hier noem ik dus al vier punten van aanpak die duidelijkheid verschaffen. Misschien zou de schrijver ook wat concreter kunnen zijn.

3 Reacties
Autofiets
Autofiets9 jun. 2020 - 11:26

@Folkert: Dank voor een zinnige bijdrage, de volstrekt onduidelijke overkoepelende termen als wegkijken, white privilege, institutioneel racisme etc zijn veel te makkelijk. Ze kunnen door iedereen gebruikt worden omdat ze geen inhoud nodig hebben. Nu ben ik vast van mijn mening dat Thijs Feuth het net als vele anderen goed bedoelt, echter ontbreekt het zoals zovaak aan de door jou genoemde concrete punten. Wat willen we nu echt bereiken, wat is nu echt het probleem? Niet op basis van perceptie, maar op basis van feiten, laten we dan kijken of we daar wat aan kunnen doen. Zowel de anti-racisme beweging als het 'establishment' drijven op de containerbegrippen die vanuit perceptie en onvrede mensen mobiliseren, maar concrete actie om het 'onrecht' te bestrijden vermijdt.

Paul250371
Paul25037110 jun. 2020 - 0:34

Shell, Nigeria. De zware herstelbetalingen die sommige Afrikaanse landen betalen aan hun voormalige kolonisator? . Onze landbouwsubsidies waar we ze mee wegconcurreren. In welk Afrikaans land profiteert de plaatselijke bevolking van de rijke grondstoffen in dat land?

Autofiets
Autofiets11 jun. 2020 - 6:50

@Paul250371: Shell, Nigeria en de vraag waar Afrikaanse landen uberhaupt profiteren van de rijke hoeveelheid grondstoffen is een goede vraag. Volgens mij wordt Shell de laatste jaren steeds meer in het nauw gedreven mbt hoe het gehandeld heeft in Nigeria. Men lijkt daar op grote schaal zich schuldig te hebben gemaakt aan corruptie, goede zaak dat daar tegenop getreden wordt. Al weet ik niet exact of en hoe het moederbedrijf aangepakt kan worden voor misstanden van de zusteronderneming in Nigeria. Daar ligt misschien een juridische uitdaging die met centrale wetgeving verbeterd kan worden. Dat lost echter op geen enkele manier het probleem van Nigeria op. Het land is namelijk zo corrupt als de klote, er is op geen enkele manier een stabiele sterke overheid en het wordt door taal, cultuur, religie en clan-lijnen verscheurd. Als dat in het westen gebeurd noemen we dat racisme, als het in Nigeria gebeurd noemen we het de schuld van het kolonialisme. Zelfs echter als de corruptie van het land bestreden wordt, is het probleem niet opgelost. Met een onevenwichtige economie zoals die van Nigeria (topzwaar op olie) krijg je automatisch last van de Dutch disease die daadwerkelijke economische vooruitgang sterk beperkt. Wat Nigeria en vele andere landen zouden moeten doen is het snelle geld (de olie) opgeven voor een op export gerichte economie net zoals de vele Aziatische landen de afgelopen 30-40 jaar hebben gedaan. Met een bevolking van ca. 200 miljoen mensen kan een land als Nigeria makkelijk gaan dienen als de 'workshop van Europa' zoals China de afgelopen 20 jaar is gaan dienen als de 'workshop van de wereld'. Landbouwsubsidies kun je zien als problematisch, maar waarom zou je als Afrika zijnde je voedsel waar je zelf een tekort aan hebt moeten gaan verschepen naar Europa of Amerika? Als dat gebeurd, drijft dat de voedselprijzen in Afrika op en drukt het die in Europa/Amerika omlaag. Dus tenzij dit gecompenseerd wordt met een aanbod-stijging, waarvoor weer nieuwe stukken regenwoud gekapt moeten worden, is dit alleen maar schadelijk voor de gemiddelde Afrikaan. Ik ben dan ook altijd voorstander van voedsel zoveel mogelijk lokaal te laten produceren. Uiteraard ben ik het wel met je eens dat vanuit Europa dan ook geen voedsel die kant op mag gaan als handelsstroom. Wat betreft de herstelbetalingen van voormalige kolonies moet ik eerlijk bekennen dat ik het lastig vind hier betrouwbare informatie over te bemachtigen en dat ik me mede daardoor niet voldoende heb kunnen verdiepen om er echt iets zinnigs over te kunnen zeggen.