Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Hypocriete goudkoorts

  •  
24-02-2018
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
22_1a86ae5fff_ANP-55790671

© Screenshot YouTube

Mijn aversie tegen de prestatiemaatschappij kwam niet overeen met de jubelstemming die ik uitte na de gouden rondjes op de schaatsbanen van Pyeongchang
Meegesleurd door de prachtige races en meestal dito prestaties klopte mijn sporthart zo’n twee weken lang synchroon mee met de gespannen Oranje deelnemers aan de Olympische Winterspelen. De adrenaline die dagelijks vrijkwam tijdens spannende omlopen op de diverse ijsbanen verdoofde tijdelijk het buikvirus en de koorts waar ik mee kampte, waardoor ik na een medaillerace net zo euforisch boven een emmer hing als dat Esmee Visser op het hoogste treetje van het schavot sprong. Want: wat een winnaars. Wat een helden! In een roes wijdde ik aan elke gouden plak van Oranjebodem een tweet met diverse jubelende hashtags inclusief een foto van de winnende ijskoning(in), al dan niet met gouden plak van maar liefs vierhonderdnegenzestig euro om de nek.
Na enkele dagen namen mijn koorts en misselijkheid gelukkig af. De hebzuchtige goudkoorts bleef echter nog dagenlang in stand. En na het plaatsen van mijn tweet rondom het onmogelijk geachte goud van Suzanne Schulting (W-A-U-W wat mooi! #suzanneschulting #goud #olympischespelen #shorttrack) , overviel me plots een beklemmend gevoel van hypocrisie. Waar was ik in hemelsnaam mee bezig geweest deze afgelopen ijsdagen? De gouden sportprestaties lieten me blijkbaar niet koud. Maar waar haalde ik het lef vandaan om alleen de winnaars digitaal te omarmen en te feliciteren met hun heroïsche jacht op het nastreven van enkel het al-ler-hoogste? Waarom schreef ik bijvoorbeeld ook niet over debutant Patrick Roest, die een fenomenaal toernooi reed en huiswaarts keert met twee medailles om de nek. Ook al zijn het geen gouden, het is eveneens een puike prestatie om trots op te zijn, wanneer we kijken naar zijn achtergrond als jongeling en aanstormend talent in een ploeg waar alleen maar goud lijkt te blinken.
Ik reed voor mijn eigen gevoel dan ook een paradoxale, scheve schaats de afgelopen twee weken. Mijn aversie tegen de huidige prestatiemaatschappij in het algemeen kwam niet overeen met de jubelstemming die ik telkens uitte na het rijden van de gouden rondjes op de schaatsbanen van Pyeongchang. Ik ondersteunde hiermee indirect, vol van emotionele en  nationale trots, het systeem waarin ‘only the best’ blijkbaar ‘good enough’ is. Waar was mijn geweten gebleven? Mijn ratio die altijd pretendeert dat je naar je eigen, haalbare doelen en persoonlijke prestaties moet kijken. Iets wat ik mijn leerlingen dagelijks probeer mee te geven, op weg naar een gelukkige en ontspannen leerroute én verder leven.
In mijn inhalige hoop op perfecte races en bijbehorende prestaties tijdens deze Spelen, werd ik, mede door de vele commentaren en voor- en nabeschouwingen, nog maar eens geattendeerd op het feit dat sport emotie is en dat winnen en verliezen hand in hand gaan (maar ondertussen elkaars grootse vijand zijn). Voor de kijker sensatie, voor de sporters haast een onmenselijke taak. Het maakt de druk niet minder voor deze sportmensen die een heel verwachtingsvol land op hun rug mee torsen. Want wie had nou verwacht dat de ogenschijnlijk koele Kramer niet eindelijk zijn (goud)gram zou halen op de tien kilometer? Waar hét eindelijk zou moeten gaan gebeuren, werd het een desillusie van jewelste. Oók voor Sven Kramer zelf. Met een zesde plaats als eindnotering. Althans, het was de context die  zorgde voor deze zogenaamde nationale desillusie. Wanneer Kramer deze plek bijvoorbeeld als debutant had behaald, waren de verwachtingen namelijk niet zo hoog geweest en was een zesde plek wellicht een prima uitgangspositie geweest… “Voor het behalen van een medaille over vier jaar”, zoals de analisten vervolgens dan weer zouden zeggen.
‘We’ mogen dan ook in alle bescheidenheid concluderen dat topsport steeds meer van het volk is en steeds minder van de sporters zelf. De media stuwen jarenlang de verwachtingen naar ongekende hoogten. De sporter in Olympische potentie krijgt amper de kans om zichzelf te zijn en persoonlijke doelen na te streven. We smullen van koppen als ‘Nuis kon alleen maar van zichzelf verliezen’ in de kranten. En luisteren aandachtig naar de prikkelende sportcommentator – altijd buiten beeld, waarom? – die meteen na een teleurstellende race zegt ‘dat hét dan maar over vier jaar moet gebeuren…’ Laten we met z’n allen vanaf nu dan ook rekening houden met de topsporter die persoonlijke doelen heeft en deze zélf, zo goed als het kan, wil nastreven. Ieder op zijn eigen niveau en naar eigen mogelijkheden. Op deze manier relativeren we dat de mondiale top niet voor iedereen weggelegd kan zijn. En dat behaalde doelen in eigen kring, op welk niveau dan ook, voor net zoveel voldoening kunnen zorgen dan enkel een gouden plak tijdens een Olympische Spelen. Want: ‘not only the best, is good enough’. Ook een zesde plaats mag er wezen en kan een sporthart immers sneller doen laten kloppen.

Meer over:

sport, opinie, leven

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (24)

GabrielMokummer*...And Justice for All!*
GabrielMokummer*...And Justice for All!*26 feb. 2018 - 12:32

Ik heb net het artikel in The Korea Times gelezen wat betreft een van de twee gewonde fans in Holland Heineken House tijdens de huldiging van Sven Kramer, Patrick Roest, Jan Blokhuizen en Koen Verweij na hun brons medaille bij het ploegenachtervolging. Het is ontzettend jammer dat de vier schaatsers of meneer Jeroen Bijl van TeamNL, namens hen, niet meteen toen een grote bos bloemen aan haar heeft gestuurd in het ziekenhuis (wat mij betreft). Iemand blijkbaar namens TeamNL heeft volgens haarzelf wel telefoon contact met haar genomen toen maar zij wilde toen de schaatsers niet ontmoeten. Misschien kan de Nederlandse ambassade in Zuid-Korea eventueel nog namens Nederland iets voor haar doen. Het zal ontzettend jammer zijn als de grote prestaties van TeamNL op deze manier eventueel zal worden besmet door deze zeer trieste incident. Een fijne dag.

edith verbeeten
edith verbeeten26 feb. 2018 - 9:08

Mooi artikel! De omlympische spelen zijn inderdaad te prestatiegericht, de druk op de (veelal jongere) sporters is enorm. Waarom zou men niet de focus leggen op het samen sporten ipv. tegen elkaar? Ik zou bv. bij schaatsen niet meer tijden meten, en gewoon iedere deelnemer een medaille geven. Zo komt de focus terug bij het plezier en het samen sporten met andere landen en culturen. Dit zou ook een goede metafoor zijn voor onze maatschappij: "Het maakt niet uit in welke tijd je er geraakt, als je het maar op jouw manier doet én er geraakt".

L.Brusselman
L.Brusselman25 feb. 2018 - 10:01

Schaatsen de meest saaie kijksport die er bestaat. Alleen populair bij de Nederlanders.

1 Reactie
LaBou
LaBou 26 feb. 2018 - 13:49

Schaatsen (en sporten in het algemeen) moet je dan ook niet kijken als je het zelf kan doen.

DanielleDefoe
DanielleDefoe25 feb. 2018 - 8:16

Noorwegen domineert de winterspelen, niet gek voor een land met een bevolking van 5 miljoen.

Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2018 - 1:31

De hele lol van sport is toch dat het om winnen en verliezen gaat. Het wordt daarom weleens verkocht als oorlogsvoering met vreedzame middelen: het bevredigt een behoefte en doorgaans op een tamelijk onschuldige manier. De vraag is natuurlijk wel in welke mate dat ook geldt voor de topsporters zelf. Het lijkt mij een tamelijk leeg bestaan als je tien of twintig jaar van je leven opoffert om een tiende van een seconde sneller een rondje te kunnen schaatsen dan je tegenstander. En lichamelijk gezond is het ook al niet. Met een prestatiemaatschappij is helemaal niks mis: probeer je leerlingen eens duidelijk te maken dat er niets leukers is dan om ergens in uit te blinken en de beste te zijn. Waarbij je natuurlijk niet meteen de hele wereld als podium hoeft te kiezen. Werken in een broodfabriek is niet leuk, net zomin als brood afbakken in de supermarkt. Maar het lekkerste brood in de omgeving bakken is daarentegen uitermate bevredigend. Ik durf zelfs te zeggen: veel bevredigender dan heel snel zinloze rondjes schaatsen. Hoezeer je met dat laatste ook mensen op kunt zwepen.

5 Reacties
Eric Minnens
Eric Minnens25 feb. 2018 - 11:23

@PdG Er zijn in Nederland 8.6 miljoen werkenden en 0.4 miljoen werkzoekers. Die kunnen niet allemaal ergens de beste in zijn. Wat is trouwens de beste vrachtwagenchauffeur of de beste cv-monteur. 'Goed' is in de meeste gevallen voldoende, noodzakelijk ook, maar 'beste' bestaat niet. Veel beroepen zijn overigens onderdeel van een massaproductieproces, waar eveneens de enige vereiste is dat je je werk goed doet. 'Beste' is een kwalificatie die je denkik vooral aantreft in de hogere arbeidsechelons en (inderdaad) soms in de ambachtelijke sfeer. Maar voor het gros van de bovenvermelde optelsom van 9 miljoen, is het helemaal niet nodig of zelfs mogelijk om de beste in hun vak te zijn. Ze mogen hopen in een functie te zitten of terecht te komen, waar ze lekker in hun vel zitten. Blijft natuurlijk wel staan dat een goede leraar zal trachten het talent van zijn leerlingen te ontdekken en te stimuleren. Maar niet zozeer om daarin de beste te worden, maar om hem en haar lekker in hun vel te steken. De normale prestatiemaatschappij is vooral gericht op goed. De topsport-prestatiemaatschappij is uitsluitend gericht op 'de beste'. Die twee werelden zijn onvergelijkbaar. Pascal Cuijpers haalt deze werelden ten onrechte!! door elkaar. Hij hoeft zich nergens voor te genereren en mag rustig blijven juichen voor Sven c.s.

Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2018 - 23:19

"Blijft natuurlijk wel staan dat een goede leraar zal trachten het talent van zijn leerlingen te ontdekken en te stimuleren. Maar niet zozeer om daarin de beste te worden, maar om hem en haar lekker in hun vel te steken." En wanneer steek je het lekkerst in je vel? Als je je eigen talenten ontdekt en een manier vindt om daarmee aan de slag te zijn. Nogmaals: dat hoeft helemaal niet zo hoogdravend te zijn allemaal.

Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2018 - 23:26

"Staat ‘de beste zijn’ in onze maatschappij niet synoniem aan een grote bek en flinke ellebogen?" Misschien in de echelons waarin jij je begeeft maar ik zou dat niet zomaar extrapoleren naar de hele maatschappij. Als ik een schilder inhuur, dan is dat de beste schilder in deze omgeving. Niet de snelste, niet de goedkoopste en zeker ook niet de jongste. Maar wel iemand die zoveel ervaring heeft dat hij de meeste tijd steekt in het voorbereidende werk: zwakke plekken in het houtwerk opspeuren en voorbewerken en dergelijke. Mijn brood koop ik bij de beste bakker in de buurt. Alweer niet de goedkoopste en niet degene met de hoogste productie. Wel degene die heerlijk ambachtelijk brood bakt. Het is maar net welke niche je kiest om de beste in te zijn. En waar jij je het prettigst bij voelt: is dat dat je zoveel vierkante meter plafond per dag onderspuit of is dat omdat jij in een dag een muur perfect stuct? Is dat omdat je zoveel meter stenen op een dag legt of is dat omdat jij perfecte snijvoegen kunt maken en daar de tijd voor mag nemen? Dat veel bedrijven zijn volgestouwd met middelmatigheid heeft (het zal je niet verbazen) te maken met een deel van de markt dat dol is op middelmatigheid omdat de bijbehorende prijs zo lekker laag is. Ook de consument die dat wil wordt bediend maar jij hoeft daar niet voor te kiezen.

Edwin8
Edwin826 feb. 2018 - 5:05

Goed punt Tommy T. En daarom is sport soms juist zo mooi. Want als het je ontbreekt aan inzet en talent dan helpen die grote bek en dikke lagen eelt op de ellebogen je namelijk niet om snellere rondjes op het ijs te schaatsen. Onze maatschappij is helaas te gericht op veel en hoge diploma`s en een politiek correcte mening. En dan bedoel ik niet alleen de linkse variant, maar ook de rechtse variant daarvan. Het vrije markt evangelie wordt dat ook wel eens genoemd. Het is dan ook jammer dat Pascal vanuit zijn calvinistische reflex reageert. Mensen die ergens in uitblinken, daar mag men niet voor juichen.

Edwin8
Edwin826 feb. 2018 - 20:21

Overigens Tommy T. Wellicht eens verdiepen in het Dunning-kruger effect. Wellicht wordt het je dan duidelijk waarom competente denkers vaak ondersneeuwen en brallerige incompetente schreeuwers vaak de dienst uitmaken.

marcos1
marcos124 feb. 2018 - 23:03

Maar we moeten dus stoppen met topsport, want laatste worden is net zo mooi?

Eric Minnens
Eric Minnens24 feb. 2018 - 21:28

Beste Pascal, Hoewel je bedoelingen goed zijn, wil ik je wijzen op het begrip identificatie. Persoonlijk het beste uit jezelf halen, is niet te vergelijken met wat een topsporter doet. Het is voldoende een goede buschauffeur, leraar of politieagent te zijn, je hoeft echt niet de beste te zijn. Maar omdat de meeste mensen zo'n gemiddeld bestaan leiden, bestaat er behoefte aan helden. Helden bijvoorbeeld in de kunst, de wetenschap en de sport. Ook aan roman- of filmhelden. Ik houd het vooral even bij de sport. Die helden worden als voorbeelden gezien, zij hebben iets bijzonders verricht. Was jij maar zo'n held (m/v). Je hebt de behoefte om ze te toe te juichen, te applaudisseren, of gewoon in stilte te bewonderen. Als ze in het zonnetje worden gezet, heb je het gevoel dat JIJ in het zonnetje wordt gezet. Er vindt identificatie plaats. Als zij tranen in de ogen krijgen, krijg jij ze ook. Dat is normaal menselijk. Daar hoef je je niet voor te schamen. Als een Olympische sporter eerste wil worden, wil jij eigenlijk eerste worden, en ga jij uit je dak als dat ook lukt. De meesten van ons zullen nooit eerste worden. Wij hebben als plaatsvervangers helden nodig. Je kunt rustig een aversie hebben tegen de prestatiemaatschappij en toch jouw helden bewonderen. Ondanks de term gaat de prestatiemaatschappij namelijk over gemiddelde prestaties a la 'voor wat hoort wat'. Niet te vergelijken met de superprestaties van jouw helden. Want eigenlijk leven alleen helden in een echte prestatiemaatschappij. Een wereld van godenzonen en - dochters. Waaraan jij - net als wij allen- zich best mag spiegelen. Of in wegdromen.

3 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2018 - 1:40

"Persoonlijk het beste uit jezelf halen, is niet te vergelijken met wat een topsporter doet. Het is voldoende een goede buschauffeur, leraar of politieagent te zijn, je hoeft echt niet de beste te zijn." Toch heb ik liever te maken met een leraar die probeert de beste te zijn dan met eentje die vindt dat het al heel mooi is dat hij een zesje is. Of een vijfenhalf die je naar boven afrondt. Werk wordt bovendien algauw een soort strafcorvee als je doel niet is om jezelf steeds te verbeteren maar als een voldoende al goed genoeg is. Dan duurt het niet lang voordat je je in moet houden om niet al voor de lunchpauze op de klok te kijken of het al vijf uur is. En wat tikken die jaren tot je pensioen (waarna je evenmin weet wat met je tijd te doen) toch tergend langzaam weg... "eigenlijk leven alleen helden in een echte prestatiemaatschappij" Is dat echt wat je ter verdediging aan gaat voeren bij het volgende functionerings- of loopbaangesprek?

Eric Minnens
Eric Minnens25 feb. 2018 - 9:31

@PdG Een leraar die een naar boven afgeronde 5,5 is, krijgt het sowieso moeilijk op het eerstvolgende functioneringsgesprek. Een goede leraar streeft naar een 10, maar bereikt misschien maar een 8. Toch zullen de directie en de leerlingen blij met hem zijn. De wereld bestaat niet alleen uit godenzonen en -dochters, al moet je natuurlijk wel iets presteren om gewaardeerd te worden. Dat is iets anders dan wat er in zo'n echte prestatiegemeenschap als de topsport gebeurt. Daar tel je alleen mee als je een 10 bent. En met de besten van hen, die boven zichzelf uitstijgen tot zegmaar een 10,5, identificeren bewonderaars zich, wetende dat zij dat nooit in hun eigen beroep zullen bereiken. Mooi toch, die identificatie? Hoeven Pascal, jij en ik ons niet voor te schamen. Maar ik ben blij dat jij tegen de zesjescultuur bent hoor. Ben ik ook. Krijg ik ook af en toe tranen van in mijn ogen. Dat zijn dan wel weer andere tranen.

Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2018 - 23:29

"Dat is iets anders dan wat er in zo’n echte prestatiegemeenschap als de topsport gebeurt. Daar tel je alleen mee als je een 10 bent." Waarom zou alleen dat een echte prestatiegemeenschap zijn? Ik heb het in dat verband liever over de mensen die op Princeton werken. Sport noem ik liever een fetisjgemeenschap.

GabrielMokummer*...And Justice for All!*
GabrielMokummer*...And Justice for All!*24 feb. 2018 - 20:30

Goedenavond. Ik neem aan dat die talloze miljoenen inwoners van die blijkbaar 63 andere landen (van die blijkbaar 92 landen in totaal) in PyeongChang die deze keer blijkbaar helemaal geen enkele medaille hebben gehaald zullen allemaal de straat op met vreugde als hun land ook 20 medailles hebben gehaald of zoals Team NL heeft wel gedaan deze keer in Zuid-Korea. Met andere woorden, blijft maar trots dat Team NL ons allemaal (of bijna ons allemaal, neem ik aan!) hebben zo vermaakt en zo blij hebben gemaakt met hun prestaties tijdens de laatste 15 dagen en tegelijkertijd Nederland op het nummer 5 plek bij de medaillespiegel heeft geplaatst. Wat mij persoonlijk betreft, onze Team Nl is juist een zeer fijn en aangenaam alternatief, tenminste 17 dagen in totaal, tot en met morgen, namelijk in vergelijking met die bijna dagelijkse politieke rootzooi en onzin van b.v. het zogenaamde Forum voor Democratie o.l.v. ultra-narcist en fantast pur sang, namelijk Thierry Baudet en zijn alt-right en ultrarechtse vrienden binnen en buiten Nederland. Maar dan wie ben ik?. Ik wens jullie allemaal een heel fijne avond verder. :)

spagaat
spagaat24 feb. 2018 - 17:02

Patrick Roest mag inderdaad trots zijn, hij heeft een fantastisch toernooi gereden.

vdbemt
vdbemt24 feb. 2018 - 14:57

Mooi gesproken, Pascal.

enweerwordtervolopgedemoniseerd
enweerwordtervolopgedemoniseerd24 feb. 2018 - 14:02

Bij de Olympische Spelen is meedoen belangrijker dan winnen maar anno 2018 is dat adagium allang naar de achtergrond verdrongen. En dat is jammer.

Cliff Clavin
Cliff Clavin24 feb. 2018 - 14:02

Ik stel voor dat we het onderdeel schaatsen bij de volgende Olympische Winterspelen gewoon in Nederland laten verrijden - we huren Joop van den Ende in, om een mooi décor van bergen en sneeuw als een hologram op de achtergrond te projecteren. En een paar buitenlandse schaatsers, om het internationale wedstrijdelement in leven te houden. Is veel goedkoper ook. Dan kan Rutte-IV het aldus uitgespaarde geld meteen naar de allerrijksten overmaken.

3 Reacties
L.Brusselman
L.Brusselman25 feb. 2018 - 10:03

Idd want het wordt toch alleen bekeken door Nederlanders

Cliff Clavin
Cliff Clavin25 feb. 2018 - 13:52

@ L. Brusselman (11:03u) - ha, dank voor deze aanvulling. 'Wij' in Holland denken dat de hele wereldbevolking op het puntje van de stoel mee zit te kijken aan het schaatsen. Mondiaal knalt het oranje van de grootbeeldschermen af. Ik denk dat Joe Sixpack, Otto Normalverbraucher, en Jean le Plombier dat anders ervaren.

Cliff Clavin
Cliff Clavin25 feb. 2018 - 13:53

(naar het schaatsen)