Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Hear Her

  •  
21-12-2016
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
51 keer bekeken
  •  
BNNVARA fallback image
Een pleidooi voor inclusiviteit in de media
In oktober van dit jaar werd ik gevraagd om deel te nemen aan een Tweedaags Festival in het Amsterdam Museum met als titel Zwart NL. Het Festival wilde vanuit een postkoloniaal en de-koloniaal perspectief een blik op Nederlandse identiteit en kunst werpen: hoe is zwarte aanwezigheid door de eeuwen heen in kunst en erfgoed verbeeld? Waar en hoe komen we het tegen? En wat betekent die aanwezigheid voor de Nederlandse cultuur, toen en nu?
Op een van die dagen werden zwarte vrouwelijke filmmaaksters in het zonnetje gezet. Ik was heel verrast! De organisatoren, het netwerk Slavernijverleden en Kosmopolis Utrecht, samen met het Center for Material Cultures in Leiden, sloten hiermee aan op de Black Achievement Month van Ninsee, het kennis- en expertisecentrum over slavernijverleden.
Verrast omdat het voor het eerst was dat er op deze wijze aandacht besteed zou worden aan mijn werk of beter gezegd aan ons werk; het ging om een aantal zwarte vrouwelijke collegae uit de tv- en documentaire filmwereld. Het leek mij, daarbij gesteund door de organisatie, een goed idee om, naast de talkshows en filmvertoningen die er gepland stonden, ook de vrouwen waar het om ging, te bevragen over hun ervaringen in het werken bij de media. Dat gaf mij de gelegenheid om de zwarte stem duidelijk zichtbaar te maken. Iets waar ik al langere tijd op zat te vlassen, omdat de witheid van de Nederlandse media- en filmwereld een onhoudbare zaak is. Collega Tessa Boerman had het eerder dit jaar getypeerd als het monocultureel drama. Haar betoog, net voor het diversiteitseminar op het Nederlands Film Festival, zie je hier:
Een wereld te winnen dus. Maar ook een harde realiteit, waar ambities, dromen, talenten en initiatieven op stuk kunnen lopen.
Ik was nieuwsgierig naar de andere vrouwelijke collega’s, van wie ik van sommigen alleen de naam kende, maar met wie ik nog nooit eerder gesproken had. Om erachter te komen wat hun ervaringen en reflecties waren, stelde ik een aantal vragen op die te maken hadden met etniciteit, pijn, kracht, creëren en context van het Nederlandse medialandschap. Het leverde een 25 minuten durend filmpje op, waarin er, bij mijn weten, voor het eerst zo openhartig hierover werd gesproken.
Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (6)

stnic
stnic2 jan. 2017 - 10:50

Als halfbloed begin je je toch altijd heel erg schizofreen te voelen bij dit soort discussies. Ik ben niet wit, ik ben niet zwart, ben niet zwart-wit..

Bram Emanuel
Bram Emanuel22 dec. 2016 - 14:33

"Dat gaf mij de gelegenheid om de zwarte stem duidelijk zichtbaar te maken. Iets waar ik al langere tijd op zat te vlassen, omdat de witheid van de Nederlandse media- en filmwereld een onhoudbare zaak is." Ongeveer 14% van Nederland is niet-blank. Als ik de TV aanzet, of een Nederllandse film bekijk, wordt dat percentage makkelijk gehaald. Makkelijk. Dus mijn vraag is, waar heeft deze schrijfster het over?

1 Reactie
Dale S
Dale S28 dec. 2016 - 13:48

Haar minderwaardigheidscomplex.

de Haas
de Haas21 dec. 2016 - 21:18

"Het Festival wilde vanuit een postkoloniaal en de-koloniaal perspectief een blik op Nederlandse identiteit en kunst werpen: hoe is zwarte aanwezigheid door de eeuwen heen in kunst en erfgoed verbeeld? Waar en hoe komen we het tegen? En wat betekent die aanwezigheid voor de Nederlandse cultuur, toen en nu?" Dan moet je ermee beginnen dat de Nederlandse samenleving cq burgerbevolking nóóit zwarte slavernij heeft gekend en er dus ook geen "Nederlandse identiteit" door ervaren, gevormd, verbeeld, en overgedragen is. De slavernij in de Nederlandse koloniën, en de slavenhandel werd uitsluitend door een kleine niet-representatieve Nederlandse elite gepleegd tezamen met b.v. inheemse Indonesische elites en Portugeze elites in de Caraïben. Maar die praktijken werden dus op geen enkele wijze ervaren door de Nederlandse samenleving en bevolking, net als dat de revenuen daaruit, net als die soortgelijke uitbuiting door elites in Nederland zelf ten koste van gewone Nederlanders volledig ten gunste van die elitaire laag ging. Als je dan toch oprecht wilt zijn en dus historische feitelijkheden bij een juist beeld over wat "onze" identiteit mede beïnvloed kan hebben aangaande slavernij dan niet anders dan wat de samenleving ervaren heeft. Dat de erfelijke horigheid in Nederland, niet anders dan een vorm van slavernij, pas formeel is afgeschaft in bij de staatsregeling van 1798 - precies 65 jaar voor de afschaffing van de overzeese slavernijpraktijken buiten de ervaring en verantwoordelijkheid van de Nederlandse burgerbevolking, op die niet-representatieve elite na dan, die ook verantwoordelijk was voor die binnenlandse slavernij van eigen landgenoten, weet bijna niemand, en nog minder dat met die staatsregeling die praktijken van erfelijke horigheid nog tot ver in de 19e eeuw hebben bestaan. Die erfelijke horigheid was gaandeweg weliswaar niet meer te vergelijken met oorsprong ervan, de lijfeigenschap die al in de Middelleeuwen was ontstaan, maar je hoeft maar wat literatuur over de veenkoloniën, de aardewerk- en textielindustrie die tot in de 20e eeuw bestond te raadplegen om de werkelijk verschrikkelijke uitbuiting en leefomstandigheden te onderkennen. Horigheid vond niet alleen onder auspiciën van de elites voor maar ook door staatsbedrijven. De ernstiger vorm van horigheid, de middeleeuwse lijfeigenschap bestond in diverse landsdelen overigens ook nog tot in de negentiende eeuw. Deze volledig blinde vlek, of liever, witte vlek in ons collectieve onderbewustzijn zal vanwege de wél ongedane ervaring door heel ons land en door alle burgers veeleer vormend geweest zijn. De zwarte vlek die veroorzaakt is door vergelijkbare elites, gevormd door de adel en staat (waarvan laatste door eerste gevormd en bemenst was), krijgt regelmatig de aandacht die ze zeker verdient, maar is geen onderdeel van wat de Nederlandse bevolking in haar identiteit gevormd heeft, tenzij dat je de beëindiging ervan als uitvloeisel van eerder zichzelf bevrijdende Nederlanders in hun identiteitsvorming meeneemt.

MikeDB2
MikeDB221 dec. 2016 - 14:04

Wederom een pleidooi voor het beoordelen van allen op basis van hun etnische identiteit. Identiteiten die elk spreken met hun collectieve stem. En tegelijkertijd de impliciete ontkenning dat de etnische identiteit waarvoor de auteur zegt op te komen, niet voor niets als 'minderheid' wordt aangeduid. Nederland is namelijk heel erg blank. Of 'wit', als men modieus wil doen. Dus de uitkomst van een strijd om voorrang van etnische stemmen in de media, staat al bij voorbaat vast. Maar ga vooral nog even door met de etnische duiding van alle blanken als 'wit'. En de klacht dat ze overal in te grote getalen aanwezig zijn. Geef Wilders ook maar meteen de sleutel van het torentje. Want betere reclame kan hij zich niet wensen.

NicoSchouten
NicoSchouten21 dec. 2016 - 13:07

Stop het denken in zwart-wit-schema's, om te beginnen bij huidskleuren (ie bij niemand zwart of wit zijn).