Hoezo is Spekman 'te oud'? Inclusie stopt blijkbaar bij je geboortedatum

Er is één vorm van discriminatie die in Nederland nog vrijwel zonder protest wordt geaccepteerd: leeftijd. Dat werd onlangs pijnlijk zichtbaar in een interview van de Volkskrant met de nieuwe FNV-voorzitter Hans Spekman. Spekman merkte zelf op dat hij inmiddels “grijs” is. De vervolgvraag van de journalist was of hij dan nog wel de juiste persoon is om jongeren en mensen met een diverse achtergrond te vertegenwoordigen.

Het is een opmerkelijke vraag. Stel dat een journalist een vergelijkbare redenering zou gebruiken over afkomst, religie of gender. Dat iemand vanwege zijn achtergrond minder geschikt zou zijn om anderen te vertegenwoordigen. Het land zou te klein zijn. En terecht. Maar wanneer het om leeftijd gaat lijkt zo’n vraag ineens normaal.

Dat is merkwaardig. Zeker voor media die vaak terecht wijzen op discriminatie en uitsluiting. Blijkbaar hebben we een blinde vlek wanneer het over leeftijd gaat. In onze cultuur is jeugd steeds vaker synoniem geworden met vernieuwing. Alsof leiderschap een biologisch product is met een houdbaarheidsdatum. Wie jong is symboliseert energie en toekomst. Wie ouder wordt moet zich kennelijk steeds vaker verantwoorden. Maar leiderschap werkt niet zo.

Juist in een tijd waarin democratieën onder druk staan, geopolitieke spanningen toenemen en maatschappelijke tegenstellingen scherper worden, is ervaring van grote waarde. Historisch besef, strategisch inzicht en bestuurlijke wijsheid ontstaan niet in een paar jaar. Die groeien met ervaring.

Dat betekent niet dat vernieuwing onbelangrijk is. Nieuwe generaties brengen andere ideeën en nieuwe energie. Dat is essentieel voor elke organisatie en voor iedere politieke beweging. Maar een volwassen samenleving zet generaties niet tegenover elkaar. Ze laat ze samenwerken.

De vakbeweging zou dat principe beter dan wie ook moeten begrijpen. Solidariteit is immers altijd een samenwerking geweest tussen generaties. Jongere leden brengen dynamiek en nieuwe perspectieven. Oudere leden brengen ervaring en historisch geheugen.

Diversiteit betekent dat verschillende perspectieven samenkomen. Ook wanneer dat perspectief grijs haar heeft. Misschien is dat uiteindelijk de echte vraag van deze tijd. Niet of oudere leiders nog wel mee kunnen. Maar waarom een samenleving die zo graag over inclusie spreekt zo weinig respect heeft voor ervaring. Of nog eenvoudiger gezegd: in een land dat diversiteit predikt zou leeftijd geen diskwalificatie mogen zijn.