Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Hoe lang nog?

Boris Johnson verder in het nauw: kabinet loopt leeg, ministers vragen premier af te treden
Joop

Hoe bestrijd je een dodelijke ziekte als het medicijn onbetaalbaar is?

  •  
22-05-2019
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
68 keer bekeken
  •  
Schermafbeelding 2019-05-22 om 16.16.55

© cc-foto: Pxhere

Aan de vooravond van de Europese verkiezingen roepen we de nieuwe Europese Commissie op om een duurzaam beleid te ontwikkelen voor geneesmiddelenonderzoek en ontwikkeling in Europa
Hoe bestrijd je een dodelijke ziekte als het medicijn onbetaalbaar is? Miljoenen zieke mensen worstelen met dit dilemma en het probleem lijkt, met de stijgende medicijnkosten, alleen maar toe te nemen. Artsen zonder Grenzen roept de EU en het nieuwe Europese Parlement daarom op om een duurzaam beleid te ontwikkelen voor geneesmiddelenonderzoek- en ontwikkeling in Europa.
Patiënten met bijvoorbeeld hepatitis C, kanker of cystische fibrose kunnen door de stijgende prijzen steeds moeilijker aan hun medicatie komen. Maar waarom zijn die medicijnen zo duur? De astronomische prijzen van veel geneesmiddelen komen voornamelijk voort uit monopolies van farmaceutische bedrijven op basis van hun patenten. Volgens de farmaceutische industrie zijn die patenten nodig om de onderzoek- en ontwikkelkosten terug te verdienen, maar door de monopolies is er geen concurrentie die de prijzen omlaag dwingt. Het resultaat is torenhoge geneesmiddelenprijzen. Dat tast de toegang tot gezondheidszorg voor mensen in Europa en de rest van de wereld aan. Ontwikkelingslanden kampen al langer met dit probleem, waardoor er jaarlijks honderdduizenden patiënten onnodig sterven.
Een ander probleem van het huidige systeem is dat er niet wordt geïnvesteerd in het ontwikkelen van belangrijke geneesmiddelen. Simpelweg omdat ze niet rendabel genoeg zijn. Denk aan nieuwe antibiotica, geneesmiddelen tegen ebola of serums tegen slangenbeten. Nieuwe medicijnen komen niet zomaar uit de lucht vallen. Daar moet in geïnvesteerd worden. Overheden en charitatieve organisaties doen dit al en investeren middels subsidies en fondsen. Onderzoeksinstituten, behandelaars en patiënten dragen bij door hun deelname aan onderzoeksprogramma’s. Toch wordt de medicatie die hieruit voortkomt via patenten vaak ‘weggekaapt’ door farmaceutische multinationals voor maximale winst. Een bekend voorbeeld is lutetium-octreotate, een kankermedicijn dat voor het grootste deel is ontwikkeld door het Erasmus MC in Rotterdam. Novartis verwierf daarna het patent en verhoogde de kosten tot 92.000 euro per behandeling, bijna zes keer de originele prijs.
Medicijnontwikkeling kan en moet echt anders. Daarom hebben we in 2003 samen met vijf andere onderzoeksinstituten voor volksgezondheid de Drugs for Neglected Diseases initiative (DNDi) opgericht: een non-profit organisatie die medicijnen ontwikkelt voor ziekten die vooral in ontwikkelingslanden voorkomen en commercieel niet interessant zijn. Via DNDi betalen overheden en gezondheidsfondsen de onderzoek- en ontwikkelingskosten. Farmaceutische bedrijven voeren soms een deel van het onderzoek uit. Zo kan DNDi haar eigen prioriteiten stellen op basis van de behoeften van de volksgezondheid en goedkopere medicatie aanbieden. Onlangs rondde de DNDi nog een belangrijk onderzoek af naar de behandeling van slaapziekte; een dodelijke ziekte die voorkomt in het Afrikaanse continent. Lange tijd genegeerd door de farmaceutische industrie, maar door de inzet van de DNDi worden er nu belangrijke stappen gezet.
Aan de vooravond van de Europese verkiezingen roepen we de nieuwe Europese Commissie op om een duurzaam beleid te ontwikkelen voor geneesmiddelenonderzoek en ontwikkeling in Europa. Het doel ervan is simpel: betaalbare medicijnen. Niet alleen voor Europeanen, maar voor alle patiënten wereldwijd.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (36)

Spanveer
Spanveer23 mei 2019 - 23:52

Heeft iemand enig idee hoeveel geld er door de farmabedrijven jaarlijks uitgegeven wordt aan research en kosten om geneesmiddelen toegelaten te krijgen voor de verkoop? Waarom komen geneesmiddelen 3 tot 5 jaar later op de markt in Europa vergeleken met de VS? Kortere bescherming door patenten maar 5 jaar geldig te verklaren leidt onmiddellijk tot een forse prijsstijging.

hartpine
hartpine23 mei 2019 - 19:41

Medicijnen alleen nog door universiteiten laten ontwikkelen, patenten zijn dan staatseigendom waarmee de productie van minder "courante" medicijnen gefinancierd kan worden. En de farmaceutische industrie kan dan inschrijven op het produceren van de medicijnen.

adriek
adriek23 mei 2019 - 10:33

Patenten zijn te lang geldig en worden als simpele geldmachines gebruikt. Het is van de gekke dat een fabrikant een al lang bestaandpatent kan verwerven met als enige doel om door prijsverhoging zijn winst stevig op te jagen. Als onze Brusselse topbestuurders daadwerkelijk het volk willen dienen gaan ze eens rustig nadenken over de status van patenten.

JanB2
JanB223 mei 2019 - 0:52

Geen enkel medicijn is onbetaalbaar. Slechts de wil om te betalen ontbreekt.

3 Reacties
hartpine
hartpine23 mei 2019 - 19:44

Dus als een medicijn 1000% in prijs verhoogd wordt dan moet je dat gewoon willen betalen? De wil van de big pharma boys om schathemeltje rijk te worden moet eens gebroken worden.

JanB2
JanB223 mei 2019 - 22:38

Desnoods. Het is prima om het soort pharma boys aan te pakken dat medicijnen kaapt en vervolgens tegen woekerprijzen aanbiedt maar dat laat onverlet dat er medicijnen zullen blijven die intrinsiek duur zijn. Daar moet gewoon voor worden betaald.

Spanveer
Spanveer23 mei 2019 - 23:37

Wat let je, ga zelf geneesmiddelen ontwikkelen. De manier om slapend rijk te worden.

Wilma3
Wilma322 mei 2019 - 20:21

Dit is inderdaad een onderwerp waar de EU zich sterk voor moet maken. Het moet anders! Het eeuwige argument dat de medicijnen zo duur zijn om de kosten te dekken kan alleen aangetoond worden door inzage te geven in de jaarrekeningen van de medicijnproducenten en de daaraan gelinkte bedrijven. Laten deze bedrijven of daaraan verbonden bedrijven enorme winsten zien dan is het antwoord gegeven! Ik heb me vreselijk geërgerd aan 'Farmaceut Novartis verzesvoudigt prijs kankermedicijn' Het zijn gewoon moordenaars in mijn ogen door zieke mensen hun medicijnen te onthouden. Dit door ze onbetaalbaar te maken.

1 Reactie
adriek
adriek23 mei 2019 - 14:39

Minstens zo erg is: "farmaceuten laten jarenlang talloze mensen cholesterolverlagers slikken die nauwelijks werken maar wel vervelende bijwerkingen hebben" Maar ja, zolang 'Brussel' bewoond wordt door narcisten en lobbyisten zal er weinig veranderen.

FransAkkermans1947
FransAkkermans194722 mei 2019 - 19:42

"Volgens de farmaceutische industrie zijn die patenten nodig om de onderzoek- en ontwikkelkosten terug te verdienen, maar door de monopolies is er geen concurrentie die de prijzen omlaag dwingt." Dan houdt een duurzaam beleid in: het tegengaan van monopolievorming. Maar daar is toch Europees beleid voor? Ben je er dan?

ton14024
ton1402422 mei 2019 - 16:54

Hoe bestrijd je een dodelijke ziekte als het medicijn onbetaalbaar is? Niet.

Bert de Vries
Bert de Vries22 mei 2019 - 16:46

Er zijn, kort door de bocht, twee mogelijkheden. Eén: onbeperkte markwerking plus de pil van Drion voor de pechvogels. Twee: de staat gaat over tot de ontwikkeling, productie en verkoop van medicijnen. De laatste mogelijkheid is al ten dele gerealiseerd. Universitair onderzoek levert heel veel unieke pharmaceutische kennis op. Alleen gaat die kennis nu voor een appel en een ei naar de pharmaceutische industrie. Terwijl het vergaren ervan door de burgers is betaald. Maar zolang rechts aan de touwtjes trekt, is de eerste mogelijkheid, of iets dat daar op lijkt, de meest waarschijnlijke.

3 Reacties
MountEverest
MountEverest22 mei 2019 - 19:13

Iedereen weet dat het patenteren van medicijnen enorm veel geld en tijd kost. Bovendien zijn er vaak "missers". Het is wel belangrijk dat er inzicht komt in de prijsstructuur van medicijnen.

JanB2
JanB223 mei 2019 - 1:22

Twee: de staat gaat over tot de ontwikkeling, productie en verkoop van medicijnen. Is ook mijn idee.

Bert de Vries
Bert de Vries23 mei 2019 - 6:34

M,ount Everest, volgens mij is de ontwikkeling, productie en verkoop van mediciljnen ondanks de kosten zeer winstgevend. Kosten spelen dus geen rol. En tijd, ach, daar komen we wel overheen.

Frits Jansen
Frits Jansen22 mei 2019 - 16:12

Als een fabrikant niet tegen redelijke voorwaarden licenties verleent op z'n octrooien kan de overheid (wettelijk!) "dwanglicenties" verordonneren. Bewindslieden die dat nalaten hebben bloed aan hun handen.

1 Reactie
JanB2
JanB223 mei 2019 - 0:52

Hear!

MountEverest
MountEverest22 mei 2019 - 14:44

Jan Marijnissen hield ooit een lang betoog tegen de medicijnproducenten. Na afloop van zijn verhaal vroeg de VVD-woordvoerder aan Jan of hij kon zeggen hoeveel nieuwe medicijnen in de voormalige USSR waren ontwikkeld. Jan Marijnissen, toch nooit om een antwoord verlegen, was compleet UPG.

12 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen22 mei 2019 - 16:15

Dat zegt alleen dat hij geen verstand heeft van geneesmiddelenonderzoek in de USSR. Focus op shareholder value heeft de laatste jaren tot aanwijsbaar minder innovatie geleid in geneesmiddelen.

Karingin
Karingin22 mei 2019 - 17:55

Vermoeiend toch, dat sommige mensen denken dat het enige alternatief voor het huidige kapitalisme een totalitair communistisch systeem is.

Joe Speedboot
Joe Speedboot22 mei 2019 - 18:55

Wat een armoe om Jan Marijnissen en de 28 jaar geleden opgeheven USSR erbij te halen. Had je ook nog inhoudelijke argumenten mbt het uitstekende verhaal van Manders..?

MountEverest
MountEverest22 mei 2019 - 19:09

Ik vond het wel grappig. Marijnissen met zijn mond vol tanden. Maar even serieus: denken jullie dat je zonder de farmaceutische industrie medicijnen op de markt krijgt?

Joe Speedboot
Joe Speedboot22 mei 2019 - 21:12

'denken jullie dat je zonder de farmaceutische industrie medicijnen op de markt krijgt?' Blijkbaar is het nog niet helemaal doorgedrongen tot in de bergen: tussen communisme en ieder voor zich/pakken wat je pakken kan zit nog een hele wereld aan mogelijkheden..

toshiba
toshiba22 mei 2019 - 23:15

ten eerste is het een vals argument. Het pleidooi van Marijnissen heeft niets te maken met de Ussr. Verder stond de gezondheidszorg in de USSR op een hoog niveau. Google maar eens. pas na de val van het communisme stortte ook de medische wereld aldaar in elkaar. verder is het zo dat fundamenteel onderzoek vooral door onafhankelijke wetenschappers, medische faculteiten en academische ziekenhuizen wordt gedaan. zoals AZG al aangeeft, is het de farma die de resultaten opkoopt, patenteert en tegen exorbitante prijzen op de markt zet. dus medicijn ontwikkeling hebben we farma amper voor nodig. wat er dient te gebeuren is dat de patentwetgeving wordt aangepast tot max 5 jr. dat is de maximale voorsprong die een bedrijf nodig heeft, om voldoende marktpositie op te bouwen om investeringen terug te verdienen. daarna kan en dient ern werkelijk competitie te ontstaan. want medicijnen die uit hun patent vallen, worden gemiddeld 80% goedkoper. dit na meestal 15-20 jr patent. patenten zorgen voor een monopolie. hoe eerder we dat afschaffen, hoe sneller de medicijnen weer goedkoper worden

JanB2
JanB223 mei 2019 - 0:54

Je bijdrage op z'n inhoud beoordelend kan ik alleen maar zeggen dat "Marianentrog" een betere keuze voor je bick zou zijn geweest. Wat een onzin!

MountEverest
MountEverest23 mei 2019 - 7:15

@JanB: briljante opmerking

MountEverest
MountEverest23 mei 2019 - 7:17

De ervaring leert dat als productie door de staat meestal geen succes is

wegmetons
wegmetons23 mei 2019 - 18:30

Nou ergens zit er wel een kern van waarheid in natuurlijk, de USSR en staatsgeleide landen in zijn algemeen staan niet bekend om hun enorme technologische voorsprong. En voor iemand begint over China: die ontwikkelen niet zelf maar werken onder het mom van beter goed gejat als slecht bedacht (patentrecht doen ze niet aan). Ik ben wel van mening dat er gevallen zijn waarin de farmaceutische industrie zich van haar treurigste kant laat zien, de voorbeelden zijn helaas te over en algemeen bekend. Als de overheid dat aan banden legt is er al veel gewonnen. Dat maakt niet meteen elk medicijn betaalbaar, zeldzame ziekten zullen enorm duur blijven om te genezen of te verlichten en de discussie zal blijven wat wel en niet te vergoeden. Zeker met de vergrijzing en al bijbehorende stijging van de zorgkosten.

hartpine
hartpine23 mei 2019 - 19:50

WTF is UPG

JanB2
JanB223 mei 2019 - 22:39

Ooit van bacteriofagen gehoord?

Thuiszitter
Thuiszitter22 mei 2019 - 14:37

Patenten op medicijnen afschaffen . https://piratenpartij.nl/?s=Medicijnen+ De partij waar ik morgen op ga stemmen geeft een uitleg.

5 Reacties
itsme3
itsme322 mei 2019 - 15:44

"Patenten op medicijnen afschaffen ." U heeft liever dat er helemaal geen medicijnen meer worden ontwikkeld?

Karingin
Karingin22 mei 2019 - 17:49

Thuiszitter: Je hebt hier een medestander en medestemmer! Itsme: Stel je niet zo aan. Er kunnen best andere, eerlijkere systemen worden bedacht.

toshiba
toshiba22 mei 2019 - 23:17

itsme 22 mei 2019 at 17:44 onzin. in een vrije markt, zal er altijd aanbod zijn waar er vraag is. en vraag is er genoeg.

JanB2
JanB223 mei 2019 - 1:19

Beter nog is om ontwikkeling en productie van medicijnen (ook) een zaak van de overheid te maken. Met eigen laboratoria en productielijnen. Commerciele leveranciers mogen een (beperkt) patentrecht houden om het ook voor hen lucratief te houden zelf met iets nieuws te komen maar het wegkopen en vervolgens uitmelken van patenten moet worden verboden.

wegmetons
wegmetons23 mei 2019 - 18:33

Ik denk dat het al heel wat zou schelen dat je patenten niet mag verkopen of alleen aan minimaal 2 partijen. Dan kan het niet meer gebeuren dat iemand een patent op koopt en dan de prijs in de verheelveeldubbelaar gooit. Het winst principe over boord gooien lijkt me een slecht plan, er zijn nu eenmaal veel mensen die niet aan medicijnontwikkeling doen uit idealbeelden maar vanuit een financieel oogmerk. Als je die mensen buiten sluit zal het de medicijnontwikkeling geen goed doen vrees ik.