Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

'Bevolking snakt naar toekomstvisie'

Grote zorgen over gevolgen voor MKB
Joop

Het verouderen kunnen omkeren kan sneller dan je denkt

  •  
25-02-2016
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
147 keer bekeken
  •  
benjaminbuttin
Zijn we als mens en als maatschappij klaar voor deze omwentelingen?
Er komt een revolutie op ons af. Ik spreek niet over de vierde industriële revolutie , maar over de biotechnologische revolutie. De 20 ste eeuw was de eeuw van de fysica (met de opkomst van computers, scanners en deeltjesversnellers). De 21 ste eeuw zal de eeuw worden van de biotechnologie. Waar we vorige eeuw machines maakten en programmeerden, zullen we nu ons lichaam hermaken en programmeren.
We gaan methoden bedenken om ziektes veel beter te behandelen. En we zullen niet enkel het verouderingsproces vertragen, maar zelfs omkeren. Dat laatste is interessant. Veroudering omkeren, of mensen weer jonger maken, is heel wat anders dan het verouderingsproces gewoon trager doen verlopen. Veroudering vertragen kan gebeuren via gezonde voeding, regelmatige lichaamsbeweging, niet roken, stress-reductie en voldoende slaap. Je kan dan heel wat gezonde jaren winnen. Maar veroudering omkeren, dat is van een andere orde.
Veroudering omkeren is niet zo vergezocht als het lijkt. Wetenschappers zijn erin geslaagd om in allerlei proefdieren het verouderingsproces, of bepaalde aspecten ervan, om te keren en de levensduur te verlengen. Ze geven muizen crosslink-brekers, die de taaie verbindingen (crosslinks) doorknippen die zich vormen tussen onze weefsels bij het ouder worden. Op die manier werden stijve bloedvaten weer elastisch, en kon het hart weer krachtig bloed rondpompen. Ook rimpels kunnen verdwijnen, omdat ze mede ontstaan door dit proces.
Je kan mensen stoffen geven die de verbrandingsovens van onze cellen (de lysosomen) een opknapbeurt geven. Bij het ouder worden functioneren die verbrandingsovens minder goed, zodat allerlei afval dat normaal gezien verbrand dient te worden zich opstapelt in onze cellen. Maar dit proces kan je omkeren door bepaalde lysosomale enzymen in te spuiten, die de lysosomen weer herstellen. Deze stoffen worden nu al gebruikt om voorheen dodelijke ziektes te behandelen. Alleen kost een dergelijke behandeling nog een paar honderdduizend euro per jaar per patiënt. Maar in de toekomst zullen deze stoffen snel goedkoper worden.
Of wat dacht je van vaccins tegen Alzheimer of kanker? Misschien krijgen mensen in de toekomst om de tien jaar een vaccin toegediend, om te verhinderen dat hun geheugen achteruitgaat of ze kanker krijgen.
CRISPR is een nieuwe methode om het bouwplan van ons lichaam, ons DNA, snel en nauwkeurig te herschrijven. Vroeger –lees enkele jaren geleden- was het nog bijzonder omslachtig en moeilijk om een stukje DNA (gen) te veranderen in het lichaam. CRISPR werkt veel sneller, eenvoudiger en nauwkeuriger. We kunnen zo het lichaam herprogrammeren om langer gezond te blijven en minder snel te verouderen.
Dit is nog maar het topje van de ijsberg van biotechnologische omwentelingen die op ons afstevenen. Waar artsen vroeger exact konden zeggen wat er mis was in je lichaam (bijvoorbeeld een bepaalde mutatie in een gen), maar niet de mogelijkheid hadden om er iets aan te doen, zullen ze nu eindelijk de instrumenten hebben om je DNA te herprogrammeren, je cel-onderdelen te vernieuwen of je lichaam te verjongen.
Veel grote bedrijven weten dat deze biotechnologische revolutie op handen is. Daarom dat Google het dochterbedrijf Calico heeft opgericht, dat veroudering wil behandelen. Om mensen langer en gezonder te laten leven, heeft Google de verschillende slimste koppen in verouderingsonderzoek ter wereld verzameld.
Google heeft ook een deal gesloten met het farma-bedrijf Abbvie, ter waarde van 1,5 miljard dollar, om nieuwe levensverlengende technologieën te ontwikkelen. De ondernemer en miljardair Craig Venter heeft Human Longevity opgericht, een bedrijf dat via supercomputers ons genetisch materiaal wil scannen om manieren te vinden om het verouderingsproces te vertragen.
Ook aan talloze universiteiten en wetenschappelijke instituten wordt onderzocht hoe het verouderingsproces vertraagd kan worden. De komende decennia zullen op een nooit eerder gezien tempo technologieën ontwikkeld worden om mensen langer gezond te houden en langer te laten leven.
Combineer deze biotechnologische revolutie met de vierde industriële revolutie (artificiële intelligentie, cloud-computing, the internet of things), en je krijgt een krachtig synergetisch effect dat ertoe zal leiden dat we ziekte, lijden en zelfs de dood drastisch kunnen uitstellen.
Zijn we klaar voor deze omwentelingen, als mens en als maatschappij?
Kris Verburgh is arts en auteur van ‘De voedselzandloper’ en ‘Veroudering vertragen’. Hij is als onderzoeker verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB).
foto: The Curious Case of Benjamin Button

Meer over:

opinie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (44)

Minoes2
Minoes229 feb. 2016 - 16:49

Wie wil dat nu? Mensen zullen er zeer snel genoeg van krijgen altijd maar door te moeten leven terwijl ze alles inclusief alle rotzooi al eens gezien c.q. meegemaakt hebben en de wereld om hen heen of de wereld op zich steeds maar in dezelfde bekende puinhoop hervalt door dezelfde rondjes te blijven draaien. Je zou het niet moeten wensen volgens mij. Het geldt overigens ook voor alle prettige zaken die zo vaak herhaald als stereotiep en voorspelbaar 'gegeven' zullen worden ervaren. Niets zal meer nieuw zijn, verrassend zijn en niets zal meer nieuwsgierig maken, men weet hoe het afloopt.

L.Brusselman
L.Brusselman27 feb. 2016 - 10:41

Dat vooral rechtse figuren dit toejuichen is niet zo verwonderlijk. Ze hebben nu eenmaal meer te vrezen van Het Laatste Oordeel en willen deze confrontatie zo lang mogelijk uitstellen

malou3
malou327 feb. 2016 - 1:32

Prachtig.. klinkt goed. Maar ons brein is nogal complex. De ziekte van alzheimer en kankers voorkomen is een mooie ontwikkeling, maar een gemiddeld oud doch gezond brein verjongen, zit dat er wel in? En zo niet..verworden wij dan niet tot een soort aliens; dus uiterlijk jonge wezens met een door de jaren heen allang versleten oud brein? De impact van botox heeft overigens ook enorme gevolgen voor het aflezen van lichaamstaal. Lichaamstaal, zoals die van nature hoort te zijn. Zoals het kunnen signaleren van boosheid, frustratie, verdriet, gepieker, leugens e.d. Dit soort belangrijke signalen (emoties) kunnen door het lam leggen van de vele spiertjes in het gezicht niet meer afgelezen worden..Een kwalijke zaak, want voor u het weet wordt u compleet overrompeld met een scheld tirade of een oplawaai van een gefrustreerd botox hoofd, die verrassend vriendelijk en lief erbij kijkt.. Willen we dat? Je ziet geen bui meer aankomen, want van hun botox kop valt totaal niks meer af te lezen. Dus watch out met botox koppen..Niets is wat het lijkt!

Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 20:30

Het stuk van Verburgh is een uittreksel van zijn laatste boek. Een heel interessant boek wat ik iedereen kan aanraden. Niet om langer te kunnen leven (dat zou een aardig bijproduct kunnen zijn maar om gezonder oud te worden. Hij schrijft duidelijk, legt goed uit en verwijst naar wetenschappelijke publicaties. Ik weet dat daar van wetenschappelijke hoek veel kritiek op is maar ik beschouw dat vooral als kinnesinne. Het is gewoon een feit dat onze officiële instellingen (waar een deel van de kritiek vandaan komt) die de Nederlander voedingsadviezen geeft hopeloos achter loopt als je vergelijkt met andere landen. Het is grappig dat het NOS-journaal toevallig vandaag met het nieuwsitem komt dat er steeds minder producten met (veel) suiker verkocht worden. Dat is (terecht) een van de 'stokpaardjes' van Verburgh maar het feit dat suiker zeer ongezond is, zeker in de mate zoals de meeste mensen dat tot zich nemen, is al meer dan driekwart eeuw bekend bij wetenschappers. Veel van de ontwikkelingen die hij schetst zijn ook te gebruiken om gezonder oud te worden, niet om ouder 'an sich'. Of dat financieel allemaal haalbaar is voor iedereen, is natuurlijk de vraag, maar er zijn heel veel adviezen die voor iedereen nuttig zijn. Ik vind veel van de reacties hier van een typisch muf calvinisch Christendom getuigen. Er is helemaal niets mis met gezonder oud worden. Er is zelfs helemaal niets mis met gezonder ouder te worden dan de meeste mensen nu worden. Als dat mogelijk zou zijn is het een persoonlijke beslissing om het zover te laten komen, daar passen geen 'morele' oordelen van anderen bij. Of het verstandig is om allemaal ouder te worden denk ik niet maar dat is een heel ander verhaal. Die morele oordelen kom ik hier ook tegen. Ze doen mij (vervelend genoeg) denken aan de 'morele' oordelen die velen afgeven op abortus of op het in eigen hand nemen van je levenseinde. Of over hoe de praktijk van de euthanasie zich in Nederland ontwikkelt. Ik hoef die morele oordelen niet. Als je er 'voortijdig' mee wilt stoppen dan is dat een persoonlijke beslissing, daar moeten anderen niet tussenkomen. Ik vind die tussenkomst immoreel, het is het opdringen van de morele denkbeelden van de een aan de ander. Dat weiger ik te aanvaarden.

2 Reacties
Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 20:34

Ik heb deze reactie uit de losse pols geschreven en tegen mijn gewoonte niet op fouten gecontroleerd en dat is te merken. Helaas is er op dit forum geen mogelijkheid om je eigen bijdragen te verbeteren maar ik denk dat de strekking wel duidelijk is.

Sandra Verweij-Huijbers
Sandra Verweij-Huijbers19 jul. 2020 - 13:58

Zo is het, ik hoop echt dat we meer jaren gegund worden dan voor veel mensen de miezerige jaren die we nu hebben en sommigen mogen door ziektes niets eens oud worden. Als men niet wil hoeft je er niet in mee te gaan. Hoop alleen dat we voor ieder die dit wel willen het niet te lang op zich laat wachten. Ikzelf ben inmiddels 58..gr Sandra

[verwijderd]
[verwijderd]26 feb. 2016 - 11:38

--- Dit bericht is verwijderd —

2 Reacties
Klazien2
Klazien226 feb. 2016 - 17:30

De aanwas gaat naar 0. Daar is geen Viagra meer tegen opgewassen. Er zou ook een kunststof baarmoeder moeten worden uitgevonden.

JanB2
JanB227 feb. 2016 - 0:06

Je kunt er ook een knoop inleggen. Of is u tegen anticonceptie?

Pasop
Pasop26 feb. 2016 - 11:35

o vandaar dat de ouderenzorg alvast wordt uitgekleed, Nederland gidsland..... Een gevaar van zo'n trend is dat we zo nooit afkomen van de Patricia Paay's en Marijke Helwegens van deze wereld.... En het is heel gunstig voor pooiers die zich dan langdurig enkel bezig hoeven te houden met het verjongen/niet laten verouderen van hun reeds geknechte 'medewerk(st)ers' die niet meer afgedankt hoeven te worden vanwege 'slijtage' (ouderdom) en dus veel en veel langer misbruikt kunnen worden. Wat een zegen! En wellicht biedt het lieden als Jimmie Savile en Robert Mikkelson ook ongekende mogelijkheden......... Elluk voordeel heb zijn nadeel....

Albert Einstein
Albert Einstein26 feb. 2016 - 8:10

Dan moet de AOW-leeftijd nog verder omhoog.

1 Reactie
Quibus2
Quibus226 feb. 2016 - 14:18

De tijd van Bismarck (die de grens van 65 jaar bedacht) ligt ook alweer enige tijd achter ons.

Bert Vlierman
Bert Vlierman26 feb. 2016 - 7:40

Er leeft een weerzinwekkend misverstand over de zegeningen van de door Verburgh genoemde biotechnologische revolutie. Om dat misverstand even plat rechts, maar daardoor wel glashelder, aan te geven: de zegeningen van deze revolutie zijn niet weggelegd voor iedereen maar slechts voor hen die het kunnen betalen. Alle gemijmer over een schitterende levensverlenging in staat van redelijke gezondheid is aardig, maar gebaseerd op wensdenken in plaats van economische feiten. Geen staat zal het toestaan dat al die labbekakkers, die slampampers, die gesubsidieerde bankzitters, die linkse uitkeringsparasieten, ook in aanmerking komen voor deze zegening. Ze kosten 'ons' al handen vol geld en dat laten wij niet nog erger worden. Het leven is nu al duur genoeg. Mede namens VVD, PvdA, D66 en CDA.

4 Reacties
NooT2
NooT226 feb. 2016 - 10:41

@ Bert Vlierman "Er leeft een weerzinwekkend misverstand over de zegeningen van de door Verburgh genoemde biotechnologische revolutie." Ik dacht na deze eerste zin nog: 'hèhè, eindelijk iemand die gaat uitleggen dat het hier geen zegeningen maar een vloek betreft. Maar nee, u denkt dat het écht zegeningen zijn en vindt het sneu dat minderbedeelden deze zullen moeten missen!? Het staat al in enkele reacties: wees hier maar niet al te blij mee. Bijvoorbeeld: welke leeftijdsfase zou je dan langer willen beleven? Hoe stel je je dat in de praktijk voor? Als je er ook maar één seconde langer over nadenkt, zie je de chaos voor je, de hel.

Bert Vlierman
Bert Vlierman26 feb. 2016 - 12:11

Beste NooT, wat vooroordeel al niet kan doen. Ik deel uw zonnige kijk op het leven niet in het minst. Of dat nu komt doordat ik ziende blind ben of levend dood, het doet er niet toe. De voorgehouden kruimels eeuwigheid veeg ik niet op voorhand van tafel.

Quibus2
Quibus226 feb. 2016 - 14:35

Geen vooroordeel denk ik - in mijn jeugd had ik een overbuurvrouw van 105, in blakende gezondheid, en ze kon het niemand aanraden. Niet dat ze het slecht had, maar één voor één al je dierbaren verliezen (behalve die ene schoonzus die ze niet kon uitstaan, en laat die nou net 109 worden) is gewoon niet zo gezellig. Als iedereen 300 kan worden is het niet eens zoveel anders -menselijk leven blijft kwetsbaar, een ongeluk zit in een klein hoekje- en of je '25ste leg' kindertjes je nog jong van geest houdt valt ook te betwijfelen. Om maar niet te spreken van de Malthusiaanse problemen die we er linksom (keiharde geboortenpolitiek, op welke gronden?) of rechtsom (20 miljard wereldburgers? 30? 50?) mee gaan krijgen. Al met al genoeg redenen om mee te gaan met de negatieve teneur die in ongeveer elke SF-film met een element van onsterfelijkheid steekt.

NooT2
NooT226 feb. 2016 - 15:23

@ Bert Vlierman Ik zou denken, dat wie naar extra levensjaren taalt, juist een minder zonnige kijk op het leven heeft. Dat wil zeggen, op het leven zoals wij dat tot nu toe kennen, eindig en ± 75 jaar durend. Maar misschien is dat ook precies wat u bedoelde te zeggen?

Anja Lodewijks
Anja Lodewijks26 feb. 2016 - 6:53

Gezondheid komt duidelijk niet uit een laboratorium. En geluk???? spuit je dat dan ook in zoals je botox inspuit? Als botox uitgewerkt raakt, hangen de spieren er nog slapper bij dan ooit. Ik las in mijn jeugd al een boek over de Hunza's. Oergezond en sociaal heel sterk. Helaas is het land vorige eeuw ondergegaan aan invloed van buitenaf. Pakistan aasde op de oergezonde jonge mannen. Jong oud zijn is een gevoel, een manier van leven. Sowieso een gifvrij leven en volop en rustig genieten van overheerlijke lokale voeding. En op een natuurlijke manier putten uit de oerbronnen zoals de zon. Tandarts Weston Price deed in de eerste helft van de vorige eeuw uitgebreid onderzoek naar de oorsprong van gezondheid van volken op verschillende leefgebieden. Hij zag grote en duidelijke verschillen. Een goed voorbeeld zijn de blue zones: https://www.youtube.com/watch?v=-nYlhguezhM

2 Reacties
Anja Lodewijks
Anja Lodewijks26 feb. 2016 - 8:27

Jong oud zijn moet hier zijn: Je jonger voelen terwijl je ouder wordt

JanB2
JanB227 feb. 2016 - 0:18

Als botox uitgewerkt raakt, hangen de spieren er nog slapper bij dan ooit. En toch ziet het er juist dán vaak beter uit dan wanneer dat massavernietigingswapen* onder zo'n opgetrokken damessmoel nog actief is. * de werkzame stof in botox is botuline, het sterkst bekende (zenuw) gif waarvan het gebruik op het slagveld al door menig strateeg is overwogen. In een aantal gevallen is men er ook daadwerkelijk toe over gegaan om het goedje voor dit soort doeleinden te produceren, cq een productiefaciliteit te realiseren.

PietManeo
PietManeo26 feb. 2016 - 0:40

Er is eigenlijk geen duidelijke biologische reden waarom het menselijk lichaam niet veel minder snel oud zou kunnen worden. En totdat men met die reden komt denk ik dat dit type onderzoek zeer belangrijk is. Niet alleen om het leven te rekken maar ook om de zeer waarschijnlijke spin-offs met allerlei behandelingen tegen de traditionele ouderdomsziektes als kanker, dementie, diabetes en hart en vaatziektes.

overlever
overlever26 feb. 2016 - 0:24

De dood uitstellen? Waarom. 70 jaar is meer dan genoeg om alles mee te maken. Ow en...een leuk feest moet je op tijd verlaten. Mensen die meer tijd nodig hebben, vinden in de overige jaren waarschijnlijk ook niet waar ze naar zoeken. Leef nu.

2 Reacties
Anja Lodewijks
Anja Lodewijks26 feb. 2016 - 7:51

"Leef nu" Span je in om vandaag goed te leven, want morgen bestaat nog niet. Als je vandaag vergeet en teveel bezig bent met morgen, stort je je energieën in een leegte. Als je goed aan de dag van vandaag werkt, zal deze geen einde kennen, maar voortgaan en op die manier de dag van morgen worden.

Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 19:55

"70 jaar is meer dan genoeg om alles mee te maken. Ow en…een leuk feest moet je op tijd verlaten. Mensen die meer tijd nodig hebben, vinden in de overige jaren waarschijnlijk ook niet waar ze naar zoeken." O. Ik heb eerlijk gezegd niet die indruk. Hoe moet dat nou? Volgens U moet ik er nu mee stoppen? Mag ik protesteren? Ik vind Uw uitspraken het behoorlijk aanmatigend. Ze laten ook zien dat U weinig van het leven begrepen heeft.

L.Brusselman
L.Brusselman25 feb. 2016 - 22:57

Het leven duurt nu al lang genoeg.

Grozny
Grozny25 feb. 2016 - 20:22

Hoop dat dit een grap is. Er is zoveel dat men nog niet weet, wat essentieel is voor het omdraaien van het verouder proces. Dit fixen ze niet eens binnen 100 jaar.

Albert Einstein
Albert Einstein25 feb. 2016 - 20:04

Ik denk dat het nuttiger is om de hele geneeskunde maar af te schaffen. We degenereren omdat de natuurlijke selectie is uitgeschakeld. De nieuwe technieken zouden deze degeneratie hooguit kunnen vertragen.

Piet de Geus
Piet de Geus25 feb. 2016 - 18:50

"En we zullen niet enkel het verouderingsproces vertragen, maar zelfs omkeren." Ik heb sterk de indruk dat er nu al veel lieden met goeroe-neigingen zijn die met de dag kindser worden.

Klazien2
Klazien225 feb. 2016 - 18:28

Wat een stommiteit om ouder te worden. Het hele demografische model is nu al aan het vastlopen. Zeer ambitieus van de betreffende wetenschappers maar zeer slecht voor de mondiale werkelijkheid. Wie oud is maakt ook geen kinderen meer dus dan weet je het verder wel.

2 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus26 feb. 2016 - 0:37

"Wie oud is maakt ook geen kinderen meer" En in de natuur gaan vrouwen die niet meer vruchtbaar zijn dood omdat ze niet nuttig meer zijn. Scheelt ook weer een hoop, qua gezeur en qua demografie. Maar om de natuur dan maar zijn werk te laten doen is net zo mal als het geloof van het zandlopermannetje.

Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 19:57

@ Piet "En in de natuur gaan vrouwen die niet meer vruchtbaar zijn dood omdat ze niet nuttig meer zijn." De mens is aantoonbaar een uitzondering op die regel.

Kilted
Kilted25 feb. 2016 - 18:08

Goed, Het is allemaal mooi en aardig en zeer interessant, maar de vraag is wel hoe we daar straks mee omgaan. Ik kan zomaar zien gebeuren dat dit niet in het basispakket zal zitten. Advertentie: ---------------- NU !!!!! 20 jaar extra, vanaf 8 ton per jaar Bel 06-xxxx1234 voor uw persoonlijke offerte Met gratis bestekzegels bij afname van ons '10-jaar' pakket ---------------- Het lijkt me toch niet de bedoeling dat het alleen haalbaar wordt als je bankrekening al zeven cijfers voor de komma bevat.

Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods
Wij, Prins Pils, bij de gratie Gods25 feb. 2016 - 17:48

++De komende decennia zullen op een nooit eerder gezien tempo technologieën ontwikkeld worden om mensen langer gezond te houden en langer te laten leven.++ PP: Vooralsnog zwaar overdreven. De belangrijkste doodsoorzaken zijn hart- en vaatziekten en kanker. De ontwikkelingen op die gebieden gaan helemaal niet (meer) zo snel. Daarbij neemt het aantal rokers maar mondjesmaat af en neemt het percentage mensen met overgewicht (i.c. een slecht voedings- en beweegpatroon) nog steeds toe. Beiden zijn belangrijke oorzaken van hart- en vaatziekten en/of kanker.

José
José25 feb. 2016 - 17:23

Ik zou blijer zijn als we nu al, - door eerlijke handel -, ziekte, lijden en de dood in grote delen van de wereld zouden uitbannen. Persoonlijk hoef ik al dat langer leven niet; op een gegeven moment is het welletjes geweest.

9 Reacties
Frank Lenssen2
Frank Lenssen225 feb. 2016 - 19:02

@ José (18:23u) - van harte mee eens. In ons leven zelf ligt ouderdom en dood besloten. Wie wil er nu echt jonger worden? Met behoud van ervaring? Iets zegt me dat dit een vreemde zaak is; een toestand waarbij liefde, kunst, cultuur, overgave, naastenliefde, alles wat ons tot mensen maakt, zullen verdampen (onnodig worden). Je kan eeuwig alle lastige dingen uitstellen. Bah, wat een naar idee. Overigens zul je toch gewoon heel kwetsbaar blijven v.w.b. ongelukken en moord. _____ De column lijkt meer een ronkend reclamepraatje, met al die 'fashionable' termen erin, dan een serieuze overweging. Wat te doen met de aanwas van de wereldbevolking? Met al die kerngezonde langlevers en vervuilers? Of krijgen alleen raszuivere PVV-stemmers (Ariërs) die behandelingen, en vluchtelingen niet? Ik denk dat het een fata morgana is, en een gevaarlijke utopie. Dictatoren zullen de eersten in alle rijen wachtenden zijn, Kim Jong-un voorop. Waarom wordt hier eigenlijk geld aan uitgegeven, heel erg veel geld, terwijl er veel directer en dringender doelen zijn, zie José's postje. Er zit een sterk fascistoïde geurtje aan deze hele handel. Misschien is het ook wel ijdele handel, ijdele hoop. Net zoiets als die malle Amerikanen, die hun fortuin spendeerden aan het zich na de dood laten invriezen. Maar het past wél in een cynische tijd, waarin de gezonde jeugd op dwaze en absurde manieren aanbeden wordt, terwijl de zorg voor ouderen getorpedeerd wordt. Dat hoort bij elkaar. En atheïsme is heel modieus. Meestal is dat geen intelligent atheïsme. Men vervloekt God, vindt godsdienst een ellendige ziekte. Ja ja. Als je zo praat, dan heb je, zoals de Amerikanen zeggen: 'issues', je worstelt ergens erg mee. Je eigen vergankelijkheid. Dan ga je ziel en zaligheid verkopen voor malle biotech-avonturen. Kan je als rijkaard je eigen mooie achterkleindochter huwen.

José
José26 feb. 2016 - 9:16

Dat is een mooie beschouwing, Frank, waar ik het in grote lijnen wel mee eens ben. Leven en dood vormen samen één geheel, en het is onzinnig om dat te ver uit elkaar te trekken, laat staan om de dood te 'overwinnen'. Als je geluk hebt, krijg je de tijd om alle stadia van je levenscyclus te doorlopen, elk met zijn eigen vormen van vernieuwing en vernietiging. Op een gegeven moment ben je klaar, en rest alleen nog de laatste stap. De kunsthistoricus Huub Mous schreef laatst een mooie zin en gedachte over de dood: "Het oneindige wordt in de dood hersteld, doordat het eindige, dat door de geboorte in werking trad, wederom buiten werking wordt gesteld." Toen ik las over de gevaarlijke utopie en het fascistoïde geurtje, moest ik opeens denken aan de vorig jaar verschenen roman 'Slaap zacht, Johnny Idaho' van Auke Hulst. Hij beschrijft daarin een toekomstige samenleving, een archipel, die gebaseerd is op technologische vooruitgang en geheel naar de wensen van de multinationals is ingericht. Een van de hoofdpersonen is een CEO, die ziek is. Hij besluit dan zijn kapitaal te investeren in een Japanse wetenschapsgroep die op zoek moet gaan naar het medicijn om de dood definitief te overwinnen. En dat middel - mocht het gevonden worden - is dan uiteraard ook exclusief zijn eigendom. Hier de samenvatting: http://recensieweb.nl/recensie/mensen-in-een-onmenselijke-wereld/ (Dit zal je trouwens wel bevallen: die Johnny Idaho, illegaal immigrant, is óók een grote fan van Moby Dick...)

Paul250371
Paul25037126 feb. 2016 - 11:50

Een boom probeert ook niet kunstmatig zijn bladeren vast te houden. Als het tijd is (herfst) dan vallen ze. En degene die wij echt zijn sterft nooit. Dood en leven is een ego illusie. (Ga ik weer lekker op de spiripiritoer hahaha)

Frank Lenssen2
Frank Lenssen226 feb. 2016 - 12:33

@ José - dank voor je post. Ik op mijn beurt moest denken aan een bijeenkomst, een jaar geleden, ik was in een kleine groep, en ieder van ons werd gevraagd op YouTube een liedje uit te kiezen waar hij of zij op dat moment bijzonder op gesteld was. Dat werd dan ook afgespeeld. Mijn keuze was: 'Feeling Yourself Disintegrate' van The Flaming Lips. Over het besef van de eigen sterfelijkheid, en meer (CD: 'The Soft Bulletin'). De andere groepsleden vonden het niet mooi. Nou ja, de muziek wel. Maar de tekst, daar kregen ze het benauwd van. Ziekte, dood... akelig. Toen kwam er een levendige discussie, waarbij we toch tot elkaar kwamen. Heel interessant. Hier is het: https://www.youtube.com/watch?v=l8IP3S8dxU8 (Zie ook: 'Do You Realize?', zelfde band: https://www.youtube.com/watch?v=5zYOKFjpm9s ) Dat boek, dat ga ik zoeken, trouwens. So wie so: alles wat naar Herman Melville verwijst, dat interesseert me. Groetjes, Frank.

José
José26 feb. 2016 - 16:38

@Frank Bij het eerste liedje vind ik de muziek wel bij de tekst passen, ze vormen een eenheid die bepaalde beelden oproept. Ik begrijp het. Zelf ben ik meer van Leonard Cohen, daar kom ik altijd weer bij terug. De rol van Moby Dick in het boek van Auke Hulst wordt in de verschillende recensies telkens iets anders geïnterpreteerd, maar dat is ook wel leuk: https://www.cleeft.nl/boeken/recensie_recensie-hulst-slaap-zacht-johnny-idaho http://www.literairnederland.nl/slaap-zacht-johnny-idaho-auke-hulst/ http://www.postscriptum.nl/boekbesprekingen/ruud/auke-hulst-slaap-zacht,-johnny-idaho.html Alvast veel leesplezier!

Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 20:06

@ Frank "En atheïsme is heel modieus. Meestal is dat geen intelligent atheïsme. Men vervloekt God, vindt godsdienst een ellendige ziekte. Ja ja. Als je zo praat, dan heb je, zoals de Amerikanen zeggen: ‘issues’, je worstelt ergens erg mee. Je eigen vergankelijkheid." Je hebt een volkomen verknipt beeld van het atheïsme en doet bovendien de zeer langdurige geschiedenis van het atheïsme onrecht aan. En denk je nou werkelijk dat ik worstel met mijn eigen vergankelijkheid? Ik durf de stelling aan dat de meeste atheïsten daar minder mee bezig zijn dan de meeste gelovigen, terwijl de meeste van die laatsten bovendien een irreële angst hebben voor wat er komt na hun dood. Dat is nog het ergste: zij maken zich druk om iets wat niet komt. Tragisch. Als ik morgen ga, dan ga ik. Niets meer maar ook niets minder.

Tom Meijer
Tom Meijer26 feb. 2016 - 21:31

@Frank. Nog ter aanvulling op mijn vorige reactie aan jou: Ik begrijp eigenlijk niet goed waarom je die sneer naar het atheïsme juist hier doet. Maar dat zal wel aan mij liggen.

Frank Lenssen2
Frank Lenssen227 feb. 2016 - 9:02

@ Tom Meijer - je reageert fel op mijn opmerkingen over het atheïsme. Daarom ben ik zo vrij om je eerst te citeren: ------- "Je hebt een volkomen verknipt beeld van het atheïsme en doet bovendien de zeer langdurige geschiedenis van het atheïsme onrecht aan. En denk je nou werkelijk dat ik worstel met mijn eigen vergankelijkheid? Ik durf de stelling aan dat de meeste atheïsten daar minder mee bezig zijn dan de meeste gelovigen, terwijl de meeste van die laatsten bovendien een irreële angst hebben voor wat er komt na hun dood. Dat is nog het ergste: zij maken zich druk om iets wat niet komt. Tragisch." ------- Ik heb geen verknipt beeld van het atheïsme; en ik weet dat het zo oud is als de mensheid zelf. Ik meen dat ik duidelijk genoeg het moderne, modieuze atheïsme afgezonderd heb. Dat beperkt zich meestal, ook hier, tot goedkope opmerkingen over boeken de de inzenders zelf nooit lazen: de Bijbel, de Koran. 'Sprookjesboek' is de meest gebezigde term. Men weet niets van religie, schopt er toch graag naar. Vaak zit dit gedrag in een cluster: men is 'angehaucht' door het 'gedachtegoed' van Nieuw Dom Rechts; men haat de islam intens, omdat men Wilders wel ziet zitten; men is hebzuchtig, bang voor vluchtelingen; men haat überhaupt de expressie van godsdienst in de publieke ruimte. En men weet zeker dat de wereld veel beter zou zijn zonder godsdienst, zonder daar ook maar één zinnig argument voor aan te kunnen dragen. Deze houding is makkelijk, bijzonder ongeïnformeerd, en je kan er ook met betrokkenen niet over praten. Ze gaan meteen in de aanval, of wijken uit. Mijn stukjes waren helemaal niet als algemene sneer naar het atheïsme in het algemeen bedoeld. Overigens kan ik wetenschap en geloof allebei heel goed met elkaar verenigen.

Tom Meijer
Tom Meijer27 feb. 2016 - 15:11

@Frank 10:02 OK, excuus voor de felheid. Ik heb je blijkbaar verkeerd begrepen.

voxpopuli2
voxpopuli225 feb. 2016 - 16:55

Sssst dat vertraagd ook de pensioen gerechtigde leeftijd of stelt die uit tot de echte dood