Het verdo(e)mde noorden

Afgelopen week las ik op Joop een opinie over de weinig benijdenswaardige positie van "het noorden" in ons land. Het is een opinie die ik vaak hoor. Een opinie die politiek wordt ingezet om stemmers te ronselen voor diverse boze burger bewegingen. Een opinie waar ik het soms mee eens kan zijn. Maar ook een opinie waar ik het zeker niet altijd mee eens ben. Daarvoor is leven in mijn noorden gewoon veel te leuk.

We hebben in het noorden "gewoon" rust, ruimte, loyaliteit tussen buren, internet via glasvezel en bijvoorbeeld goede mobiele netwerken. Mensen die de jacht naar meer willen ontvluchten zonder ons land te verlaten vinden in het noorden een nieuw huis. Zeker buiten de vakanties om zijn er nog voldoende plaatsen waar je uren kunt zijn zonder een ander mens te ontmoeten. En dat terwijl op wereldniveau gezien ook het noorden serieus dichtbevolkt is. Het is nu juni 2026 en ik moet dit jaar mijn eerste politieagent nog tegenkomen. En zelfs dat is nauwelijks een nadeel te noemen want ik heb er gewoon geen nodig gehad. We hebben hier natuurlijk wel dezelfde ecologische problemen als in de rest van Nederland. Ons land is niet groot en de heersende zuidwestelijke wind blaast smog uit de grote steden, ook naar ons. Dat het selectief kijkende Den Haag een goedkope karbonade voor altijd hongerig Nederland prefereert boven een gezond land helpt zeker niet mee.

Dat het noorden (en waarschijnlijk ook het oosten en zuiden) tekortkomt als het om aandacht uit Den Haag gaat, kan helaas maar moeilijk worden ontkend. Als de grond door de gaswinning onder Den Haag of Amsterdam had gerommeld was er allang een miljarden kostend en ruimhartig deltaplan voor die regio gekomen! Als het aanmeldcentrum niet in Ter Apel had gestaan maar in Wassenaar waren er kunststukjes uitgehaald om de zorgen van de bewoners weg te nemen. Waaronder waarschijnlijk verplaatsing van het aanmeldcentrum naar een minder belangrijk gebied zoals bijvoorbeeld ... Ter Apel (LOL). Dat er nu toch gesproken wordt over kerncentrales in de Eemshaven is voor een noorderling nauwelijks een verrassing. Waarom zou je zo'n centrale immers bouwen op de plek waar die enorme hoeveelheid energie echt nodig is? En de ruimte in de Eemshaven inzetten voor iets wat het noorden wel wil zoals een infrastructuur voor wind op zee en waterstof? Luisteren is een vaardigheid die Den Haag nog steeds niet beheerst.

Daar bovenop komt ook in het noorden dat de overheid sinds de jaren 90 de neiging heeft zich terug te trekken. Door slinkende regionale budgetten zijn in het hele land wegen slechter, is het OV minder passend of zelfs afwezig, zijn in mijn regio politieauto’s inderdaad een schaarse verschijning, is ons gemeentehuis verder weg dan ooit en zijn allerlei relevante voorzieningen alleen met de auto te bereiken. Ook wil mijn gemeente graag vrijwilligers inzetten op plaatsen waar ze vroeger betaald personeel konden inzetten. Ik heb er moeite mee dat er tegenover nuttig werk voor de gemeenschap nu geen salaris meer staat. Het is immers gewoon een nuttige activiteit die zo als non-bijdrage uit de statistieken wordt gehouden. Dat is niet slim bezuinigen maar onderhands iedereen verneuken. Dit is echter geen specifiek noordelijk probleem maar een democratisch landelijk probleem. Niet iedere stemmer begrijpt immers dat een "kleine slagvaardige overheid" Haags jargon is voor "zoek het zelf maar uit" en dat "hardwerkende Nederlanders" in Den Haag iets anders is dan veel mensen, die na een dag werken uitgeput op de bank zakken, denken dat het is.

Regio’s buiten de randstad, en zeker die in het noorden, hebben sinds de jaren 90 grote veranderingen ondergaan. Premier Balkenende voorspelde dat Nederland een diensteneconomie zou worden. Maar wat nu als jouw beste eigenschappen niet bij die diensteneconomie passen? Veel  grote hoofdkantoren van bedrijven die het noorden had verdwenen de laatste decennia door fusies beetje bij beetje uit de regio. De veranderingen die hierdoor de laatste decennia in de regio plaatsvonden zijn mijn persoonlijke frustratie over leven in het noorden. Mijn werk heeft me in die jaren naar alle uithoeken van het land doen reizen en werkdagen van meer dan 12 uur kwamen te veel voor. In de loop van de jaren heb ik veel goede collega's omwille van het werk zien vertrekken naar de Randstad, maar zo'n verhuizing is niet voor iedereen een optie. Ooit kwam ik op een donkere herfstochtend op het station van Assen een oude kennis tegen uit het stadje in oost-Groningen waar wij opgroeiden. Hij begon daar in de jaren 80 zijn carrière bij een groot telecombedrijf. De eerste reorganisatie bracht hem van daar naar Groningen. De tweede van Groningen naar Zwolle en destijds waren wij beide op weg naar zijn kantoor in Amersfoort. Hij straalde niet uit dat er van passie voor zijn werk nog enige sprake was. Hij telde de dagen tot zijn pensioen af.

Het noorden moet vaker met de vuist op tafel slaan. Verwachten dat Den Haag het juiste doet zonder pittige discussies is ijdele hoop. En dus moeten we schreeuwen dat Den Haag de mensen in rammelende huizen niet langer in de steek laat, dat Den Haag zich ongelofelijk schandelijk gedraagt richting Ter Apelers, die de shit voor ons allemaal dagelijks op hun bordje krijgen, dat Den Haag gewoon naar de Groningers moet luisteren bij de toekomst van de Eemshaven en dat Den Haag voor alle Nederlanders een tandje moet bijzetten omdat ze nu tekortschieten.

Dus als voorbeeld: Den Haag, steek die fantasieloze kerncentrales in jullie ... en bouw ze ergens in je eigen achtertuin. Daar heb je 20 jaar de tijd (!!!) om het netwerk op tijd klaar te hebben voor die stralende nachtmerrie. Geef Groningen een stukje van de absurde subsidie voor de onrendabele k*centrales, zodat Groningen de ruimte die er in de Eemshaven op het net is kan ontwikkelen tot waterstof Walhalla (onze voorouders geloofden in Odin). En over 20 jaar levert de noordelijke waterstof economie daarmee genoeg geld op om straks de verliezen van jullie suffe k*centrales te dekken.

Pfff, zelfs het gezonde verstand in het noorden werkt duidelijk beter ;-).

PS: voor wie er nog nooit geweest is, Ter Apel is een prachtig dorp in een erg mooie regio.