Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Apenpokken nu ook in Nederland opgedoken

RIVM verwacht snel meer gevallen van mysterieuze ziekte
Joop

Het recht om niet te vasten

  •  
23-07-2012
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
'Ongelovigen' vragen publiekelijk de aandacht in Marokko voor het niet-vasten
In Marokko hebben verschillende jongerenbewegingen aangekondigd om openbare lunches te organiseren tijdens de ramadan, die 20 juli 2012 begint. Met de actie “Wij vasten niet!” willen ze aandacht vragen voor het feit dat er in Marokko ook mensen leven die niet vasten. Volgens ene Rachid Touhtouh, een Marokkaanse socioloog, zijn er ‘altijd Marokkanen geweest die overdag eten tijdens de ramadan. Maar het is een nieuwe ontwikkeling dat nu wordt geprobeerd dit naar de publieke sfeer te trekken.’
Touhtouh is van mening dat het Marokkaanse regime (lees: koning Mohammed VI, politie en geheime dienst) de seculiere actievoerders geen duimbreed in de weg zal leggen, om zo de conservatieve moslimkrachten in de regering dwars te zitten.
Het valt te hopen dat Touhtouh gelijk heeft. Temeer omdat de Marokkaanse journaliste Zineb El Razzoui in 2009 ook zo’n openbare eetfestijn tijdens de vastenmaand wilde organiseren, maar zij werd gearresteerd nog voordat ze de actie tot uitvoering kon brengen.
Zo’n actie moet je eigenlijk ook niet aankondigen. Het beste is om hem in stilte te organiseren, zoals we dat ook doen wanneer we een jarige willen verrassen. Completer kan de verrassing niet zijn en er is geen weg terug meer. Het trekt hoe dan ook het nodige bekijks, en dat is precies wat je met zo’n actie wilt bereiken: aandacht voor de rechten van een andersdenkende minderheid. Ik weet dit, omdat ik uit eigen ervaring spreek. Ik heb het grootste gezag getrotseerd. Dat is, anders dan sommigen denken, niet God of de Marokkaanse koning, maar mijn eigen vader. En dan heb ik het over die keer dat ik onomwonden tegen hem zei: ‘Ik vast niet.’
Ik was in Amsterdam en de zon was net onder gegaan. De telefoon ging. Het was mijn vader, die vroeg waar ik was. Ik zei dat ik in Amsterdam was. Hij vroeg wat ik in Amsterdam deed en of ik dan niet moest eten, aangezien de zon al onder was gegaan. In een seconde tijd besloot ik te doen wat ik mij al heel lang had voorgenomen te doen, maar waar ik nooit een geschikt moment voor had weten te vinden. Wat is een geschikt moment voor zulke ontboezemingen? Het komt erop neer dat je tegen je ouders moet zeggen dat je niet in hun wereld, en daarmee ook de opvoeding waarmee ze je hebben grootgebracht, gelooft. Dat is niets minder dan een drama, een familiekroniek waard. En nu deed zich, onaangekondigd, zo’n moment voor. Ik hoefde alléén maar eerlijk te zijn.
Dat is makkelijk gezegd, maar niet zo makkelijk gedaan. Mijn vader was een autoritaire man die gezag genoot in de Marokkaanse gemeenschap van het dorp waar we woonden. Hij was ook een trots man, die de naam had ‘van het Boek’ te zijn, dus iemand die de Koran kende. Veel van zijn opvattingen kwamen uit de Koran en uit de aan Mohammed c.s. toegekende overleveringen. Zijn idee van wat gehoorzaamheid betekent, bij voorbeeld, kwam van aartsvader Abraham, u weet wel: die grijsaard uit het Oude Testament die gehoor geeft aan de idiote opdracht van zijn God om zijn zoon te offeren, wat op het allerlaatste nippertje wordt verijdeld door de tussenkomst van – o wonder! − diezelfde God. Spannende lectuur, tikkeltje voorspelbaar, dramaturgisch uit het boekje, maar inhoudelijk niet van deze tijd. Iedere leider die absolute gehoorzaamheid eist, staat op dezelfde lijn als de meest gevreesde dictator. Nu houden orthodoxe joden, christenen en moslims graag vast aan eeuwenoude tradities en gebruiken, maar dan moet je als ouder ook eerlijk zijn en gewoon erkennen dat je eigenlijk niet wilt investeren in een vrije, democratische toekomst voor je kinderen.
Mijn vader vond dat ik als zoon dezelfde blinde volgzaamheid aan den dag moest leggen als de zoon van Abraham, zoals mijn vader op zijn beurt net zo onvoorwaardelijk loyaal aan God was als Abraham zelf. Het feit dat deze ideeën ouderwets zijn, scheen mijn vader alleen maar gezaghebbender te maken. Mensen, veelal analfabeten, zochten zijn raad. Zij kregen via mijn vader een inkijkje in een vergane wereld, en geloofden dat daar de eeuwige waarheid in zat. Oud is goed. Dat de wereld bijna drie duizend jaar verder is, en aan een complexiteit heeft gewonnen die Abraham misselijkmakende duizelingen zou bezorgen, is een inzicht dat maar niet wil postvatten. De wereld is niet complexer geworden in hun ogen, maar dolende.
En tegen deze even trotse als geliefde en religieus bevlogen man, tegen wie ik zowat mijn hele leven had opgekeken en gelogen, zou ik nu eens de waarheid vertellen?
Het antwoord is ja. Ik zei: ‘Nee, pa, ik vast niet.’ Ik liet een moment van stilte vallen om zijn reactie te horen.
Maar mijn vader hing op. En ik schrok, want ik wist: nu is er geen weg terug meer. NB: Dit is het eerste deel. Het tweede  en laatste deel zal ik aan het einde van de ramadan, tegen het Suikerfeest aan, op deze site publiceren. Said El Haji, schrijver van De Aankondiging publiceerde dit stuk eerder op zijn weblog. Volg Said ook op Twitter

Meer over:

opinie, leven

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

HanvanderHorst1
HanvanderHorst123 jul. 2012 - 16:08

Goed verhaal dat veel herkenning zal opleveren bij mensen die hun streng gelovige christelijke of katholieke ouders hebben verteld dat zij niet meer naar de kerk gingen.

Sylvia Stuurman
Sylvia Stuurman23 jul. 2012 - 16:08

Mooi geschreven! En heel duidelijk gemaakt hoe moeilijk het is om er op zo'n moment voor uit te komen.

Machosofty
Machosofty23 jul. 2012 - 16:08

Ja, geloof dient een vrije keuze en een individuele verantwoordelijkheid te zijn. Religies zouden moeten vermijden om anderen de wet voor te schrijven. Geloof dat wordt afgedwongen is onecht en dus een leugen, en dus is religieuze repressie een zonde (om maar even een bijbelse term te gebruiken).

opgeheven
opgeheven23 jul. 2012 - 16:08

culturen die angstvallig vasthouden aan alles wat traditie is en wat hun voorvaderen deden zullen ook nooit verder komen dan hun voorvaderen. Lijkt me lastig op te groeien in zo'n milieu. Gelukkig heeft de schrijver de moed gevonden eerlijk uit te komen voor zijn eigen overtuiging. Als ik om me heen kijk zie ik gelukkig meer islamitische jongeren die niet langer meedoen aan het vasten. Overigens vind ik niks mis met vasten, maar wel als je vast omdat "het nou eenmaal hoort"

TheoJ2
TheoJ223 jul. 2012 - 16:08

Ik vind het dapper van je, Saïd. Maar het is intussen wel een groot goed dat een zo autoritair persoon die gezag ontleent aan het vasthouden aan normen uit het jaar nul, eens van zijn voetstuk valt. Hij blijft wel je vader, inderdaad, maar ook mag hij bedenken: Saïd is wel mijn zoon.

Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa23 jul. 2012 - 16:08

Tijdens de zware honger tijden hebben sommige Nederlanders hun eigen honden en poezen opgegeten. Waarom deden ze niet aan het vasten, is nog steeds een raadsel.

[verwijderd]
[verwijderd]23 jul. 2012 - 16:08

Fijn om te vernemen dat de jonge generatie moslims gezond verstand hebben ontdekt. Mooi stukje.

2 Reacties
JoopSchouten
JoopSchouten23 jul. 2012 - 16:08

Daar sluit ik me bij aan.

Candide2
Candide223 jul. 2012 - 16:08

'Fijn om te vernemen dat de jonge generatie moslims gezond verstand hebben ontdekt.' Dan hoeven ze ook niet meer in de knietjes geschoten te worden ;-)

Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa23 jul. 2012 - 16:08

De katholieken hebben goed afgerekend met het vasten, over alles waren zij met de oude bijbel eens behalve 40 dagen lang vasten en hebben zij van 40 dagen velaagd naar 2 , de katholieken vasten 2 dagen terwijl het 40 moet. De moslims lijken sterk, 30 is 30, zonder eten, drinken, vrijen, ja ook geen druppeltje water....ik zelf vind Ramadan moelijk, maar ik zie met mijn ogen de sterkte kanten van de gelovige moslims. Afrika, daar mogen Nerlanders die met Ramadan bemoeien gaan bemoeien en zeggen: Aaaaaa! niet drinken? de hele dag? Aaaaaa! niet eten de hele Dag! Aaaaaa!!niet vrijen de hele dag niet? Aaaaaa....Aaaaa Stop onnodig roddels.

3 Reacties
BasVV
BasVV23 jul. 2012 - 16:08

Weet je waar het vasten uit bestond. Dat je een koekje minder kreeg bij de koffie. Als kind kon je kiezen. Het snoepje voor tante in een snoeptrommel leggen. En later mocht je het gewoon opeten. We hebben er geen maaltijd voor overgeslagen. Iedereen wist toen ook al dat eten in een bepaalde regelmaat gezond is. Wat de moslims nu doen is een aanslag op hun gezondheid. Maar blijkbaar is Allah, of de vader van een gezin, belangrijker. Ik lach ze uit met een lekker drankje op het terras. Maar eigenlijk interesseert me het niet.

katie58
katie5823 jul. 2012 - 16:08

Het katholieke vasten bestaat nog steeds uit 40 dagen, alleen doet niemand dit meer net zomin als een askruisje gaan halen. Tijden veranderen, ik heb respect voor jouw vasten maar als je niet wilt moet dat gewoon kunnen zonder dat iemand daar iets van vindt.

TheRealHandyman
TheRealHandyman23 jul. 2012 - 16:08

De Katholieken hebben niet afgerekend met vasten, ze hebben afgerekend met als een achterlijke zonder na te denken extremistisch gedrag te tonen. Ik vast wel 40 dagen en niet alleen maar geen koekje minder, maar alles versoberen. Geen vlees, geen vis, geen drank, snoep en noem maar op. Meestal als avond eten koolsoep o.i.d. Op stille zaterdag bereiden wij ons eten (feestmaal) voor wat we op pasen met anderen delen Wij gaan niet ons lichaam 18 uur pijnigen en dan ons volvreten zodat we alles weer inhalen. Wij oordelen alleen niet over andere Katholieken die dit niet doen. Vasten is voor de moderne mens meer iets voor je zelf en je hoeft dit anderen niet op te dringen.

katie58
katie5823 jul. 2012 - 16:08

Ik heb het al eerder gezegd maar ik heb te doen met mijn leerlingen. Het is nu zomervakantie, leerlingen zijn op vakantie, liggen op het strand of aan zwembad, eten ijsjes en genieten behalve veel moslimleerlingen. Zij mogen 18 uur lang niet eten of drinken met dit weer, moeten vervolgens midden in de nacht opstaan om te kunnen ontbijten, het zijn dus eindeloze dagen vol honger en verveling, hier en voor anderen in Marokko of Turkije. En ze balen ervan ik kan het weten. Als het wel school is tijdens de Ramadan ook trouwens, dan kunnen ze zich niet concentreren, meisjes vallen flauw en meedoen aan sport is geen optie. De cijfers kelderen meteen. Het wordt gewoon tijd om deze rare gewoonte eens goed onder de loep te nemen en inderdaad om moslims die niet mee doen gewoon respect te gunnen. Je kunt best op een andere manier zinnig met je geloof bezig zijn als je dat al wilt. Wel vind ik het verheugend dit jaar voor het eerst meer tegengeluiden te horen, dat is goed. Respect voor deze column, hopelijk hebben veel jongeren hier iets aan.

2 Reacties
Magikeven!ikheetMostafa
Magikeven!ikheetMostafa23 jul. 2012 - 16:08

Op Jom Kippoer wordt door iedere Jood gevast. Zo probeert men God om vergeving te vragen. Ook vasten de Joden als voorbereiding op een oorlog of tijdens agrarische rampen om deze zo te stoppen. Het overlijden van een koning, nationale leider of profeet was vaak ook een reden om te vasten. Vasten is een middel om visioenen te krijgen, denken de joden. Mozes at en dronk niet gedurende de 40 dagen dat hij op de berg Sinaï verbleef. Hetzelfde deed Elia op de berg Choreb. Saul vastte ter voorbereiding op het oproepen van de dode profeet Samuël door de heks in Endor.

juliusvold
juliusvold23 jul. 2012 - 16:08

U slaat de spijker op zijn kop. Ik zat in mijn bedrijf ook met dit issue. Moslims presteren tijdens de Ramadan gewoon aantoonbaar significant minder goed en ik kreeg op een gegeven moment het idee dat ik deze maand de religieuze hobby van moslims aan het financieren was. Kortom: het mag weliswaar een individuele keuze zijn, de gevolgen zijn wel degelijk te merken voor niet-moslims.