Het nationale elftal liet precies zien hoe Nederland er voor staat

Het leek in al zijn weifelachtigheid onze verwarde samenleving.

We hoefden niet wakker te blijven om onmiddellijk te weten hoe Nederland het in Monterey gedaan had. Als we gewekt werden door aanhoudend massaal geclaxoneer, dan had Marokko gewonnen. Dat laatste gebeurde ook. En niet ver van ons bed op de West-Kruiskade ontwikkelde zich een groot volksfeest van Marokkaanse Rotterdammers. We konden nu ook nu en dan vuurwerk horen. De overwinningsvreugde hield aan tot de politie tenslotte de laatste supporters van de straat sloeg want in Rotterdam mag je voetbalfeesten slechts tot anderhalf uur na het laatste fluitsignaal vieren. Daarna volgt het handhaven.

In alle media kreeg het Nederlandse elftal ervanlangs. Men had niet offensief gespeeld. Men had angst getoond. Men had de eigen tradities verloochend. Er was te weinig initiatief getoond. In een programma van de EO werd zelf gesteld dat Ronald Koeman de tradities van het Nederlandse voetbal had verraden.

Een conclusie was overduidelijk: dit Oranje weerspiegelde het hedendaagse Nederland. De strategie was vlees noch vis. Doorpakken was er niet bij en evenmin met zijn allen de schouders eronder zetten om de problemen het hoofd te bieden. Het leek in zijn hulpeloosheid het kabinet wel. Het toonde op het veld in Monterey de machteloosheid tegenover grote uitdagingen zoals de stikstofkwestie of de oplossing van het toeslagenschandaal. Het symboliseerde met halfzachte en vastlopende aanvallen de netcongestie, de kapseizende kinderopvang en de volstrekt onvoldoende woningbouw.

De coach verklaarde na afloop, dat hij precies hetzelfde had gedaan als hij alles moest overdoen. Hij leek op Rutte voor een enquêtecommissie. Een lulverhaal over de kennis van nu, zelfs daar kwam hij niet aan toe.

Nee, dit was Nederland, Nederland zoals het nu is. Wel een grote mond, geen fregatten op tijd kunnen leveren tegen de afgesproken prijs.

Na de nederlaag volgde het afdruipen, van het elftal en van de oranjefans. Het ligt voor de hand dat de supporters nu hun loyaliteit verplaatsen naar de nationale teams die de hechtste banden hebben met minderheden in Nederland. Dat zijn Marokko en Kaapverdië. Het ziet er niet naar uit dat dit gebeurt. Elke grootsheid ontbreekt.

Elk land krijgt het nationale elftal dat het waard is. Ik weet te weinig van Marokko om suggesties te kunnen doen over wat de ploeg van dat land symboliseert. Lezers van dit stukje misschien wel.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo’n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: Rotterdam, stad met tien wethouders