Het is tijd dat Nederland Somaliland erkent

Nederland presenteert zich graag als voorvechter van het internationaal recht, democratie en stabiliteit. Juist daarom is het onbegrijpelijk dat ons land blijft zwijgen over Somaliland, een staat die al meer dan dertig jaar functioneert, verkiezingen organiseert en vrede bewaart in een van de meest instabiele regio’s ter wereld. De tijd is gekomen dat Nederland Somaliland erkent.

Somaliland werd op 26 juni 1960 onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk. In die korte periode als soevereine staat werd het erkend door ruim dertig landen, waaronder de Verenigde Staten, Egypte, Ethiopië, Israël en China.

Op 1 juli 1960 koos Somaliland er vrijwillig voor een unie aan te gaan met het toenmalige Italiaanse Somalië, het huidige Somalië. Die keuze was ingegeven door pan-Somalische idealen en hoop op een gezamenlijke toekomst. Maar die hoop bleek ijdel. De unie werd nooit juridisch geratificeerd en al snel werd Somaliland politiek en economisch gemarginaliseerd.

Wat volgde was geen partnerschap maar onderdrukking. Onder het regime van dictator Siyaad Barre werd Somaliland het doelwit van systematisch geweld. Steden werden gebombardeerd, honderdduizenden burgers vluchtten en tienduizenden kwamen om het leven. Mensenrechtenorganisaties hebben deze periode niet voor niets omschreven als genocide.

Toen de regering in Mogadishu in 1991 instortte, herstelde Somaliland zijn onafhankelijkheid binnen de grenzen van 1960. Sindsdien bouwt het land, zonder internationale erkenning, aan instituties die in de regio zeldzaam zijn: vreedzame machtsoverdrachten, meerpartijendemocratie en relatief stabiele veiligheid. Al 34 jaar organiseert Somaliland verkiezingen die door waarnemers als geloofwaardig worden beschouwd. Dat is het resultaat van lokaal eigenaarschap en politieke volwassenheid.

Toch blijft het internationale narratief hardnekkig spreken over “secessie” en “territoriale integriteit”. Dat frame werd opnieuw versterkt na recente stappen van Israël richting erkenning van Somaliland. Critici stellen dat hiermee de eenheid van Somalië wordt ondermijnd. Dat is feitelijk onjuist. Somaliland scheidt zich niet af van een bestaande staat, maar herneemt een soevereiniteit die het eerder vrijwillig heeft opgegeven in een unie die juridisch nooit tot stand kwam.

Het erkennen van Somaliland is dan ook geen gevaarlijk precedent maar een erkenning van een uitzonderlijke historische en juridische realiteit. Het internationaal recht is geen dogma, maar een instrument om recht te doen aan feiten op de grond én aan het zelfbeschikkingsrecht van volkeren.

Naast het verleden telt ook het heden. Somaliland ligt strategisch aan een van de belangrijkste zeeroutes ter wereld, nabij de Rode Zee en de Golf van Aden. In een tijd van toenemende geopolitieke spanningen en instabiliteit in de Hoorn van Afrika is een betrouwbare, democratische partner van onschatbare waarde.

Nederland heeft hier een keuze. Blijven we vasthouden aan een fictie die stabiliteit belemmert of erkennen we een realiteit die vrede en democratie beloont? Door Somaliland te erkennen, bevestigt Nederland dat principes ertoe doen, ook buiten Europa.

Het is tijd dat Nederland Somaliland erkent.