Het geld voor defensie kun je gewoon lenen van de Nederlandse spaarders

Wij betalen de vrijheidsbijdrage, de kinderen en de kleinkinderen lossen de schuld af. Dat is intergenerationele solidariteit.

Naar het schijnt is het kabinet bereid alle bezuinigingen op de sociale voorzieningen te laten vallen als prijs voor de steun van PRO. JA21 krijgt dan het een en ander op het gebied van de vermogensbelasting. Dat niet alleen de armen maar ook de rijken ontzien worden. Dat het zo'n beetje.

Het is zeer de vraag of Joost Eerdmans en de zijnen zich hierdoor laten verleiden.

Niets aan de hand. Als je de zaken van een afstand bekijkt, is hun steun helemaal niet nodig. Nederland staat er geweldig goed voor. Overheid en samenleving bulken van het geld los van de vraag of het wel op zo'n toffe manier verdeeld is. Alleen is onze belofte de defensie zo op te tuigen een blok aan het been. Dat brengt het hele schip van staat in het ongerede. Weliswaar heeft Bontenbal een speciale oorlogsbelasting uitgevonden die hij als vredesbijdrage heeft weten te framen maar de opbrengst daarvan is bij lange na niet genoeg om de kosten te dekken: ongeveer € 5 miljard. En dat terwijl voor defensie in 2027 € 28,8 miljard wordt uitgetrokken. Hoop poen, gelukkig kunnen we anderhalf procent daarvan gebruiken om onze krakkemikkige infrastructuur te herstellen.

Waar halen we de ontbrekende 23 miljard vandaan? Er zit een constante in de Europese geschiedenis: strijdkrachten bouw je op met geleend geld. In de achttiende eeuw is er bijvoorbeeld niet één oorlog gevoerd zonder kredieten van Nederlandse banken, die toen de grootste van de wereld waren. In 1803 kocht de Amerikaanse president Jefferson van Napoleon de Franse kolonie Louisiana, die zich toen tot in Canada uitstrekte en een oppervlakte had van 2.140.000 kilometer. Prijs: $ 15 miljoen, gefinancierd door Barings in Londen en Hope in Amsterdam. Napoleon was woedend want hém had Hope als klant geweigerd. Deze bank is een voormoeder van ABN AMRO.

Ook de Tweede Wereldoorlog is voor een belangrijk deel gevoerd met geleend geld.

Het kabinet-Jetten doet er goed aan deze voorbeelden na te volgen. Rechts vindt altijd dat je "de rekening niet mag doorgeven aan de kinderen en de kleinkinderen". Onzin.  Het is een kwestie van solidariteit. De huidige generaties betalen de vrijheidsbijdrage, de nakomelingen lossen in hun vrije en welvarende land de schulden af, die óók tot de erfenis behoren.

De staat moet met zulke leningen zo weinig mogelijk het internationale bankwezen spekken. De Nederlanders hebben momenteel € 461 miljard aan spaargeld op de bank staan, dat ook nog een negatief rendement oplevert. Obligaties met een goed rendement zijn dan een aantrekkelijk alternatief. Naast de vrijheidsbijdrage dient de overheid vrijheidsobligaties in het leven te roepen met een goed rendement. Die kun je in coupures van vijftig euro overal kopen en downloaden. Dit is ook een manier om de door Jona van Loenen in het licht gestelde biljoenen van de babyboomers aan het werk te zetten. Is een stapeltje vrijheidsobligaties geen prachtcadeau voor kleinkinderen als ze naar de middelbare school gaan? Eenmaal doorgestroomd naar universiteit, hogeschool of mbo, hebben ze er een heel aardig spaarcentje aan. Nogmaals: het betreft volksobligaties die je bij de Primera, de Action, de Blokker en de supermarkten op elektronisch plastic kunt zetten.

Dit kan een politiek overstijgend plan worden want zelfs de kneiterrechtse emeritus spionagebaas Pieter Cobelens denkt in die richting. Hij heeft het dan over oranje obligaties. Ook een mooie naam. Als het maar werkt.

Uiteraard zou het heel vervelend zijn als de zo binnengekomen miljarden wegvloeiden naar de Amerikaanse wapenindustrie. Ze dienen het Europese bedrijfsleven en de werkgelegenheid in onze landen ten goede te komen.

Blijft over de vrijheidsbijdrage. De manier waarop deze oorlogsbelasting geheven wordt, legt onevenredig zware lasten op de lagere en de middeninkomens. Dat komt omdat er aan bestaande belastingen gesleuteld is teneinde tot die prognose van € 5 miljard te komen.

Dat kan zo niet doorgaan. Deze oorlogsbelasting moet op een eerlijke manier geheven worden. Anders zal ze nooit draagvlak onder de burgers krijgen.

Hoe dan ook, in ieder geval kun je met obligaties volgend jaar al beginnen.

Dan zijn bezuinigingen op de uitkeringen niet nodig en kan met de sociale partners gepraat worden over een hervorming van de verouderde en vastgelopen organisatiestructuur die zorgt voor enorme wachtlijsten en vertragingen. Alleen zo kan de instroom beteugeld en de uitstroom bevorderd worden.

Een kind kan de was doen. Je zult zien hoe snel zelfs minister Eelco Heinen gewend raakt aan dit idee.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis www.praatkast.nl/podcasts/het-geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: Jettens kabinet van kraakporcelein