Het gaat eigenlijk best goed

De afgelopen periode gaat het over oorlog, AI, migratie, klimaat, druk op de zorg en nog zoveel meer maatschappelijke onderwerpen. Wie het nieuws kijkt, de krant leest of op sociale media zit, krijgt het idee dat we als land op een hellend vlak staan. Van links tot rechts wordt dat beeld in de politiek en in de media bovendien continu benadrukt.

Dat zorgt ervoor dat mensen negatief kijken naar Nederland en naar de politiek als geheel. Het heeft ook gevolgen voor generaties. In mijn werk zie ik dat jongeren er onzeker van worden: onzeker over wat de toekomst zal brengen, met minder vertrouwen in de politiek en soms zelfs zonder zin om nog na te denken over maatschappelijke problemen. Als ik voor een klas sta, hoor ik met enige regelmaat de uitspraak: ‘Het maakt toch niet uit, want alles is al verloren.’

Het vertrouwen in de politiek is al langere tijd laag met een recent historisch diepepunt van 19% van de mensen die vertrouwen heeft in de politiek. Er heerst het beeld dat de politiek, het bestuur en mensen het nooit meer eens kunnen worden over onderwerpen. Dat beeld klopt niet helemaal. Sterker nog, vaak is de politiek op alle niveaus nagenoeg unaniem voor dezelfde oplossingen. Dat is bij grote groepen mensen onbekend. Op veel thema’s maken we gezamenlijk keuzes die Nederland vooruithelpen.

Wie kijkt naar wat er daadwerkelijk in de Tweede Kamer gebeurt, ziet dus ook een ander verhaal. In juni 2026 werd een motie van Etkin Armut en mede-indieners om het schermgebruik in klaslokalen terug te dringen aangenomen met steun van alle 150 aanwezige Kamerleden. Een maand later kreeg een motie van Ingrid Coenradie en Mahjoub Mathlouti om de samenwerking tussen politie en ggz-professionals bij straattriage uit te breiden 149 stemmen vóór. Ook de motie van Marjolein Moorman en Diederik Boomsma om te blijven streven naar het oplossen van het volledige lerarentekort kreeg brede steun. Deze voorbeelden laten zien dat er, ondanks de politieke tegenstellingen die we vaak zien, ook onderwerpen zijn waarop Kamerleden elkaar weten te vinden.

Dat het gevoel zo somber is, heeft verklaringen. Slecht nieuws trekt meer aandacht dan goed nieuws, en sociale media versterken dat. Politici scoren met scherpe tegenstellingen, niet met compromissen. En vooruitgang is vaak onzichtbaar: vertellen over de dingen die al goed gaan, is een stuk minder interessant.  Als we objectief kijken naar de cijfers gaat het goed met Nederland. In het World Happiness Report 2026 staan we zevende ter wereld. In de Human Development Index van de VN staan we momenteel op een achtste plaats.

Het standpunt dat het goed gaat is misschien niet populair, maar het is wel waar, en je hoort het nauwelijks meer in de media. Wil ik daarmee alle zorgen bagatelliseren? Nee, absoluut niet. Onderwijs, klimaat, vergrijzing, oorlog en migratie zorgen voor onzekerheid, spanning, schrijnende situaties en crises waar we als maatschappij een oplossing voor moeten vinden.

Maar ik pas ervoor om alleen maar te roepen dat het slecht gaat met Nederland. Ik pas ervoor, omdat ik in mijn werk in de praktijk zie wat die negativiteit aanricht bij jongeren. We mogen best trots zijn op hoe ons land zich de afgelopen decennia heeft ontwikkeld. Die vooruitgang op zoveel belangrijke thema’s is allesbehalve vanzelfsprekend. Dat is niet het werk van één partij, stroming of groep. Het is bereikt onder een verscheidenheid aan kabinetten, van de paarse kabinetten van vroeger tot de meer rechtse kabinetten van nu. Met verschillende visies, ideeën en ideologieën hebben zij uiteindelijk allemaal bijgedragen aan de vooruitgang van Nederland.

Geen enkel land is af, en dat is ook niet het punt. Het punt is wat een eenzijdig beeld met mensen doet. Een jongere die gelooft dat alles al verloren is en dat het niet meer uitmaakt, ziet geen reden om te stemmen, zich te verdiepen of zich in te zetten voor de maatschappij. Dat is de werkelijke schade: niet dat mensen kritisch zijn, maar dat kritiek omslaat in berusting.

We mogen altijd kritisch zijn, maar laten we ook eerlijk zijn over waar we nu staan. Alleen met een eerlijk beeld kunnen jongere generaties het goede werk voortzetten, in plaats van te roepen dat vroeger alles beter was en het land verloren is. Alleen zo houdt ook de jonge generatie, mijn generatie, vertrouwen in ons land en blijft zij zich inzetten voor het maatschappelijk belang en voor de problemen die ons nog te wachten staan. Met een onterecht beeld van alleen maar ellende en kansloosheid bereiken we dat in ieder geval niet.

Aan de leerling die mij zei dat het niet uitmaakt, zou ik willen zeggen: het maakt wél uit. Het doet ertoe. Dat we nu veiliger, gezonder en welvarender leven dan vorige generaties is geen toeval. Dat is het resultaat van mensen die zich bleven inzetten, ook toen er een somber beeld werd geschetst.