Het eindeloze gesleutel aan de begroting is een verspilling van ieders tijd

Het is maandagmiddag, een uur of een. In Den Haag speelt zich nog steeds de charade rond de begroting af. De ergernis over dit alles bij het publiek is groot. In de al dan niet sociale media roepen de volksmenners om oplossingen. Het gelul dat je een euro maar een keer kan uitgeven is niet van de lucht. Ook gaat het over onze kinderen en kindskinderen die we niet met schulden mogen opzadelen. Of dat je geen belasting kunt heffen over winsten die niet zijn gerealiseerd.

Dat doet er allemaal niet toe. Wat er wel toe doet is het volgende: het kabinet zit onder miskenning van de Dag des Heren eindeloos en tot diep in de ene nacht na de andere te vergaderen om tot een compromis te komen over de begroting. Het schijnt dat ook ambtenaren moeten overwerken om allerlei aanpassingen op de voorstellen door te rekenen. Uiteindelijk moet er dan een budget uitkomen, waar zowel Jetten en Bontebal als Heinen voor willen tekenen. Nu heeft men kennelijk het niveau bereikt van de cijfers achter de komma.

Een kabinet dat op zo´n manier tot overeenstemming moet komen, kan niets behoorlijks tot stand brengen. De begroting wordt immers niet beoordeeld op kwaliteit en relevantie voor de noden van het land maar op haalbaarheid in de beslotenheid van de ministerrraad. Iedereen moet er mee kunnen leven. De relatie met de werkelijkheid, met de basis van de samenleving met Nederland zoals het is, ontbreekt. Laat staan met de toestand in de wereld.

In de afgelopen zondagnacht hebben Iran en de Verenigde Staten hun vijandelijkheden hervat. Of dit een incident is, dan wel het begin van een nieuwe het fase in het conflict, valt nu nog niet te zeggen. Wel doorbaken de olieprijzen opnieuw de grens van negentig dollar.

In Asheville, North Carolina komen dezer dagen topambtenaren uit de G20 samen om de gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten voor de economie te bespreken. Die zijn namelijk ernstig. Wij mogen ons hier in Nederland blij maken met voortgezette groei maar in andere delen van de wereld heeft het sluiten van de straat van Hormuz tot een energiecrisis geleid. Een landbouwcatastrofe komt eraan omdat ook de aanvoer van kunstmest stokt. Voeg daarbij het gegeven dat Rusland de export overzee van Oekraïens graan tegenhoudt en het scenario voor een perfecte voedselstorm is compleet. Dan zijn er ook nog de in veel landen toenemende inflatie  en de stijgende rentes.

De bijeenkomst wordt georganiseerd door Trumps ministerie van Financiën. Dit heeft G20-lid Zuid-Afrika niet uitgenodigd. Wel zijn van harte welkom vertegenwoordigers van het grote Amerikaanse bedrijfsleven, in het bijzonder de banken en de crypto-speculanten. Bedrijfslobbyisten uit andere landen worden daarentegen geweerd.

De kans is groot dat de Verenigde Staten de bijeenkomst verstoort door medewerking te eisen aan de operatie om Iran economisch totaal te isoleren. Wie niet meedoet, wordt door Trump met zware heffingen en sancties gestraft. Op deze manier zal deze bijeenkomst geen stabiliteit opleveren maar juist meer verwarring en chaos.

Met andere woorden: de toekomst is onzeker, volatiel zoals mensen zeggen die voorgeven van economie verstand te hebben. Zo zal op Prinsjesdag een begroting worden gepresenteerd die tot in het detail is uitonderhandeld, maar tegelijkertijd is gebaseerd op gegevens die al lang en breed verouderd zijn. Dan kan ze zo in de prullenbak.

Waar Nederland nu behoefte aan heeft is een niet-dichtgetimmerde begroting, flexibel genoeg om de ene na de andere aanpassing te dragen in een chaotische wereld. Dan is er geen ruimte voor welke orthodoxie dan ook. De omstandigheden kunnen het land bijvoorbeeld dwingen om bij te lenen en niet zo'n klein beetje ook. En de kinderen? Die betalen deze schulden af net zoals wij die van onze ouders en grootouders voldoen. Ze hebben er een veilig land voor geërfd met sociale zekerheid en bruggen die niet in elkaar zakken.

Wat er nu in Den Haag gebeurt, is verspilling van ieders tijd.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de kleur van plagiaat.