Het boekenvak (2)

Weggevreten dorpeltjes, uitgesleten door duizenden voeten. Verveloze, bol en kromgetrokken vloerdelen. Hier kraken de treden van kleine trappetjes harder dan de stemmen van de klanten klinken. Áls ze al klinken. Boekenkopers zijn een gewijde stilte namelijk gewend. In een papier-kathedraal prefereert men plichtmatig te zwijgen. Een onuitgesproken afspraak.

Boeken spreken voor zich en de lezer hoeft de inhoud alleen maar gedienstig te absorberen. Altijd heerst daar die overrompelende achting voor het geschreven werk, men monstert, zoekt, graast, leest eens een korte passage, vergaapt zich aan illustraties of beleeft het tactiel genot door een simpele aanraking van het boek.

Bijzondere boekwinkels zijn dun gezaaid en de adressen die bekend zijn worden dan ook gekoesterd. Verzamelaarsvolk deelt liever vondsten dan adressen. Zoals de ‘geheimtip’ gastronozems naar uitverkoren restaurantadresjes leidt, zo bewaakt de boekofiel zijn boekenbronnen.

Elke stad herbergt zo’n heerlijke boekengrot: Amsterdam in smalle, vele etages vullende smalle panden, Maastricht in onvermoede kelders waar een kacheltje het dagelijks gevecht met opkruipend vocht nipt wint, Den Haag met de statige deftigheid van een Koninklijke Bibliotheek, Groningen met die geweldige pijpenla waar de totale chaos heerst, enfin… het boek is in Nederland verre van dood.

Interessant is daarbij te zien hoe boekwinkels, ten faveure van de zoekende klant, hun voorraad rubriceren. Zo vind men in éen der grootst gesorteerde boekenpaleizen van Den Haag onder de noemer ‘Zingeving’ (para-)psychologie, toegepaste psychologie, religie, Judaïca, occulte aangelegenheden en ‘How-to’ boeken. Waar anders verwacht men een uitgave te vinden die de titel: ‘Less than nothing. Hegel the shadow of dialectical materialism’ van schrijver Slavoj Žižek draagt? Over zingeving gesproken.

Nog raadselachtiger is de sectie ‘Mens en Maatschappij’ die hierin naadloos, zonder ironie, overgaat. Onder dit paraplubegrip gaan de meest uiteenlopende titels schuil die men, al dan niet in de verte, kan koppelen aan ‘Mens’ danwel ‘Maatschappij’.

De parallel die getrokken kan worden tussen boekenklant en boekenverkoper is evident. Beiden hebben in het algeheel een brede (literaire-) interesse, zijn lezer, boekofiel en papiervreter ineen. Niet voor niets glijden gretige vingers over uitnodigende ruggen, respecteert men, als in een museum, elkaars privacy doch veelt elkaars aanwezigheid.

De hijgerige verkoper die zijn klant over de schouder meelezend vraagt of de geïllustreerde erotische literatuur van Markies de Sade nogal bevalt moet nog geboren worden.

Hier gelden geen rangen of standen, ons kent ons, en iedereen is geïnfecteerd door het goedaardig boekenvirus. Want laten we duidelijk zijn, boekenliefde gaat voorbij vluchtige of goedbedoelde interesse. Het is een virus dat zijn slachtoffer gelukzalig doet steunen en zuchten maar gelijktijdig infecteert met een onverzadigbare lust tot meer. Meer boeken. Meer lezen. Meer… en zoals u weet, overdaad schaadt. Die overdaad is een onbestaand begrip bij de ware boekenvreter. Bloed kruipt, en het virus ook. Tot aan de (boeken-)kist aan toe. Had men vier paar handen of een achttiental ogen, dan nog was een mensenleven te kort om alle leeshonger te delgen.

Gelukkig drukt de boekofiel niet al te zwaar op onze gezondheidszorg. Zijn gezonde levenswandel is die van de boekhandel naar zijn fauteuil. Zijn biotoop beperkt zich hoofdzakelijk tot bibliotheek en eigen vier muren alwaar zijn heling zich voltrekt binnen eindeloze rijen bedrukt papier.