Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Het belang van samenhang in de gemeenschap

  •  
14-07-2024
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
4588 keer bekeken
  •  
markt

Afgelopen week waren we met ons gezin enkele dagen naar Noord-Limburg. Mijn partner en ik gingen op zoek naar een bakker in het dorp Broekhuizen. Maar we kwamen van een koude kermis thuis. Er was geen bakker of slager te bekennen, daarvoor moesten we verderop naar Lottum, of de Maas over, met de veerpont naar Arcen. In Arcen staat de druk bezochte bierbrouwerij en proeverij “Hertog Jan” waar toeristen en dagjesmensen enthousiast werden rondgeleid door “Gertog Jan” zoals hij zichzelf noemde. Na twee glaasjes speciaal gebrouwen bier zat de stemming erin en ontstonden er geanimeerde gesprekken.

Zulke gezellige contacten zagen we ook toen we voor de boodschappen naar het dorp Lottum gingen. Het eerste was opviel was de kaaskraam, die er elke zaterdag stond. Hier was het een drukte van jewelste, oud en jong stond in de rij. De mensen hadden alle tijd en aandacht voor elkaar. Ze maakten een praatje en moesten zelfs bij de les gehouden worden door de kaasboer. Toen ik vroeg waar de bakker was, legde iemand me in plat Limburgs geduldig uit hoe ik er moest komen. Al was het brood en gebak bijna de helft duurder dan in de supermarkt verderop, ook hier was het een drukte van belang, en ook hier was er dezelfde aimabele, ontspannen omgang met elkaar. Mensen moesten door het personeel onderbroken worden als ze aan de beurt waren. Vriendelijkheid en voorkomendheid alom. Terug in de auto merkte mijn partner op hier meer geleefd werd dan in Broekhuijzen waar de ziel uit het dorp verdwenen leek. Zelfs de levendigheid van de huizen en tuinen leek hieronder te lijden.

De invloed van de liberale economie heeft zich ook lokaal laten gelden, want veel kleine voorzieningen zijn onder invloed van kapitaalrijke investeerders en schaalvergroting verdwenen. Maar toch, mensen laten zich niet alles ontnemen. Niet door dictaturen en niet door de mechanismen van het dominante kapitalisme. Niemand is een pure homo economicus die bij elke beslissing nut en kosten afweegt, en niemand is een pure homo socialis die steeds overdenkt of zijn besluiten wel bijdragen aan het geluk of het profijt van anderen en het behoud van natuur en milieu. Wat dat betreft zijn de grote maatschappelijke stromingen zoals kapitalisme en socialisme abstracties die in de praktijk nooit in zuivere vorm worden aangetroffen. In gemeenschappen is er voortdurend de zoektocht naar een balans tussen nabije intermenselijke relaties en egoïstische wensen en verlangens. Die balans wordt weliswaar beïnvloed door de staatsvorm waar we deel van uitmaken, waarbij via normen en wetten en vorm en inhoud van onderwijs en communicatie het gedrag van mensen wordt ingekaderd. Maar basaal is de zoektocht van ieder van ons naar geluk en zelfverwezenlijking. In die zoektocht overheerst de ene keer ons eigenbelang, de andere keer het verlangen om met anderen te delen.

Dat laat onverlet dat de huidige globaliseringstendens onze speelruimte en ons denken beïnvloedt. Het doorgeschoten economisch liberalisme en de reactie daarop in landen met een sterke staatseconomie of met een toenemende theocratie is de samenleving niet ten goede gekomen. Het wantrouwen, alles opzij zetten voor het eigenbelang of juist de volledige overgave aan een hogere macht is toegenomen. Willem Vermeulen en ik schreven in 2011 het boekje “Perspectief op een maatschappij in crisis, Samen leren, samen werken en samen leven”. Dertien jaar later kan ik alleen maar constateren dat het de crisis niet is verminderd. Maar misschien is dat ook wel positief want zo is de urgentie om tot een omslag te komen alleen maar groter. Ik besef dat alleen maar koersen op bezit en eigenbelang de wereld niet beter maakt. Maar ook slachtofferschap en uitsluiting zijn niet constructief voor het samenleven. Daarom is het nodig om zowel politiek als maatschappelijk te investeren in de nabije sociale omgeving. Op de markt, bij de bakker of slager, in café, buurt winkel, bibliotheek of school, kortom, overal waar ontmoeting mogelijk is. Die sociale ruimte moeten we koesteren en uitbouwen, want in de kleine wereld ligt de oplossing voor zingeving, en die verdient veel meer investering vanuit de grote wereld van de politiek economisch maatschappelijke besluitvorming. En zijn het alternatief voor een vorm van Poetin-autocratie of Trump-kapitalisme.

Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (8)

DaanOuwens
DaanOuwens
15 jul. 2024 - 19:11
Gezien het feit dat niet tolerantie maar intolerantie de dominante opvatting is, ontstaat alleen een gemeenschap als die erg homogeen is. Anderen worden uitgesloten. Vandaar dat op de markt in Limburg de schrijver zijn gemeenschap ziet. Verder zijn er ook gemeenschappen in dichter bevolkte gebieden maar dan iedereen in zijn zelf gekozen of zelf gecreëerde bubbel. Niks mis mee overigens want de dominante opvattingen sluiten ook daar andere groepen uit. Maar de schrijver houdt een pleidooi voor het herinrichten van Nederland naar de jaren 50 van de vorige eeuw. Want mij betreft mag dat, maar zet dan een hek om die gemeenschap en hou ze er binnen. Er zijn namelijk ook veel mensen die daar geen onderdeel van willen worden.
Woeki Hypo
Woeki Hypo
15 jul. 2024 - 11:48
Het belang van samenhang in de gemeenschap “En zijn het alternatief voor een vorm van Poetin-autocratie of Trump-kapitalisme.” Waarom bovenstaande opmerking? Dekt deze opmerking zaken, waarop de schrijver verder niet ingaat? Ons globaal neoliberalisme is in de praktijk ook een autocratie en een (extreem rechts) kapitalisme. Is de politiek van dit (neoliberale) centrum (van rechts t/m “links”) iets beters? Een centrum kan ook extreem rechts zijn. Een centrum: Met Biden (of o.a. de huidige Democraten in de VS) krijg je permanente oorlogen en een derde wereld oorlog. De grote en de kleine wereld. Een oorlog van een grote wereld, die zo maar een kleine wereld kan vernietigen of zeer ernstig beschadigen, of landen van Europa (economisch of/en militair). Jij (van de kleine wereld) bemoeit je misschien niet met hen (van de grote wereld), maar zij (van de grote wereld) bemoeien zich wel met jou (van de kleine wereld). Eventueel moeten je ouders, jij, je partner, je kind, of je kleinkind vechten in zo’n onzinnige en totaal overbodige oorlog van hen (van de grote wereld, van oligarchen (kapitaal), feodalen (grond), en de betreffende hoogopgeleide politici), en eventueel invalideren of sterven, op een ellendige en verschrikkelijke manier. Zij van de grote wereld offeren jou en je familie van de kleine wereld gewoon voor hun belangen, belangen die zij jou als waarden verkopen, met mooie verhalen. Wordt vervolgd.
3 Reacties
Woeki Hypo
Woeki Hypo15 jul. 2024 - 11:56
Maar de heer neemt nog steeds, ondank die zogenaamde Verlichting met humanisme (seculier of religieus). 2 De sociaal democratie. Geopolitiek. In deze opinie vragen de schrijver, en in het algemeen de sociaal democratie tegenwoordig, zich hoogstens voor “de helft” af, hoe de grote wereld zich bemoeit met de kleine wereld. Wel het globaal neoliberalisme noemen (het neoliberalisme en het globalisme), maar niet het geopolitieke neoconservatisme, met de vraagstukken van hegemonie en van oorlog en vrede. Hoe kan er dan een betere wereld ontstaan, groot en klein? Wanneer wordt de sociaal democratie weer wakker of “Woke”, zoals dat tegenwoordig heet? Waarom vertelt de sociaal democratie niet meer het hele verhaal, het eerlijke verhaal? En horen we van de sociaal democratie hier ook alleen maar eenzijdige verhalen. Staat de sociaal democratie nu aan de kant van de hiërarchie, het kapitaal, de ondernemers, het MIC, de oligarchen, en de feodalen? Volgens het bekende oude gezegde, in vernieuwde aangepaste vorm: De ondernemer en de politicus zeggen tegen de wetenschapper: als jij ze dom houdt, dan houden wij ze arm, en beschikbaar voor het slagveld. Woeki Hypo is gematigd liberaal.
Woeki Hypo
Woeki Hypo15 jul. 2024 - 12:38
Correctie: Vervang in de derde “alinea” vanaf het eind: het zinsdeel “Staat de sociaal democratie nu aan de kant van” door “Staat de sociaal democratie nu aan de kant van de hegemoon,”. Woeki Hypo.
Daenen Raf
Daenen Raf15 jul. 2024 - 13:47
Je hebt een punt, echter ik in de kleine wereld ben wel in staat om te laten zien dat er een derde vierde of andere weg is waarin ontmoeting centraal staat
Koolblom
Koolblom
15 jul. 2024 - 8:06
Helemaal met jou eens @Raf! Iedereen kan hier vandaag mee beginnen. Al met een vriendelijk gebaar en een klein gesprek kun je zo veel goeds doen.
android1984
android1984
15 jul. 2024 - 6:32
Factor nummer 1 is toch dat we allemaal op zijn minst moeten proberen nederlands te kunnen spreken. Het gaat nooit gezellig worden als je elkaar niet kunt verstaan. En dat geldt dus ook voor die engelstalige expats ja.
4 Reacties
Jepser
Jepser15 jul. 2024 - 7:43
Helemaal mee eens. In de buurt waar ik woon spreken mensen elkaar standaard in het Engels aan. De kans is immers groter dat iemand geen Nederlands kent dan wel. En dat is nota bene in een (goedkopere wijk) in Tilburg, bepaald geen metropool, stadscentrum of campus.
Daenen Raf
Daenen Raf15 jul. 2024 - 8:27
‘Economisch succes van onze regio kan ook ontaarden in maatschappelijke ontwrichting’ https://www.ed.nl/opinie/economisch-succes-van-onze-regio-kan-ook-ontaarden-in-maatschappelijke-ontwrichting~a51acb0b/?utm_source=whatsapp&utm_medium=social&utm_campaign=socialsharing_web
Daenen Raf
Daenen Raf15 jul. 2024 - 8:29
Kijk Eindhovensdagblad site artikel van mijn hand over ontwikkeling Eindhoven ‘Economisch succes van onze regio kan ook ontaarden in maatschappelijke ontwrichting’ https://www.ed.nl/opinie/economisch-succes-van-onze-regio-kan-ook-ontaarden-in-maatschappelijke-ontwrichting~a51acb0b/?utm_source=whatsapp&utm_medium=social&utm_campaign=socialsharing_web
Linkerkant
Linkerkant15 jul. 2024 - 11:20
Nederlands spreken helpt zeker, maar minstens is het zo belangrijk om onze grondwet en (culturele) gebruiken te accepteren, zoals gelijkheid tussen mannen en vrouwen; vrijheid van sexuele geaardheid en wetten boven geloof. Daar valt nog veel te halen.
frankie48
frankie48
15 jul. 2024 - 5:04
Mooi advies, als slachtoffers gewoon blijven lachen ook als jullie voormalige super gezellige rode volksbuurten nu door gentrificatie de goudkust genoemd kan worden! Het is toch om te janken.
1 Reactie
Daenen Raf
Daenen Raf15 jul. 2024 - 8:30
Jammer de jammer
Anna R. Chist
Anna R. Chist
14 jul. 2024 - 15:41
U bedoeld dat de mensen samen sociaal beslissen over hun omgeving en elkaar de ruimte geven dingen te doen? Daar is een naam voor!
Noam Salomon II
Noam Salomon II
14 jul. 2024 - 13:38
In mijn dorp hebben we een schoenmaker en ik vraag me telkens af hoe hij rond kan komen. Toch is het in zijn zaak altijd druk. Blijkbaar voorziet hij in een behoefte en weten mensen hem te vinden, prachtig vind ik dat. De samenhang is er heus wel, ongeacht de economie en ongeacht de politiek. Die zie je vooral nog terug in de dorpen en in 'de provincie'. Samenhang verdwijnt met groepen, die langs elkaar afleven en mensen die geen verbondenheid voelen met hun omgeving.
3 Reacties
Frits Jansen
Frits Jansen14 jul. 2024 - 16:00
Als geboren Hagenaar woon ik al tientallen jaren in Zoetermeer en daar ben ik nog steeds niet ingeburgerd. Nog een geluk dat ik geen immigrant ben, want hoe die dat zouden moeten klaarspelen is mij een raadsel.
Noam Salomon II
Noam Salomon II14 jul. 2024 - 18:12
@Frits Jansen, Het spijt me dat te horen. Misschien een erg gesloten gemeenschap?
Kees Flipsen
Kees Flipsen15 jul. 2024 - 18:09
@Frits. Inburgeren als immigrant. Vinden ze dat (nog) belangrijk. Leven in hun eigen bubbel. Dat je je eigen blauw betaalde aan een telefoon gesprek naar Turkije is van de vorige eeuw. Een van mijn buren belt dagelijks in haar tuin wel meer dan een uur naar een van haar verwante in het land van herkomst. De media gaat over heel de wereld heen, dus etnische minderheden leven in mini enclaves hun leven in contact met mede burgers van de zelfde afkomst in Nederland of via allerlei media in contact met achterblijvers in het land van herkomst. Dat geld ook voor radio en T.V. kijken. Allemaal slecht voor de integratie, maar wie heeft het daar nu nog over. Toch is die niet beter dan 24 jaar geleden. De technologie maakt ook hier alles kapot. Dat mensen zich daar eens tegen keren!
Peterrr.
Peterrr.
14 jul. 2024 - 12:58
"Hier was het een drukte van jewelste, oud en jong stond in de rij. De mensen hadden alle tijd en aandacht voor elkaar. Ze maakten een praatje en moesten zelfs bij de les gehouden worden door de kaasboer." Mooi om te lezen, om die reden maak ik op vrijdags vaak even een rondje op de markt bij ons. Het komt dan meestal niet tot zulke heel uitgebreide gesprekken als in dit verhaal, maar soms wel. Heerlijk is dat in een Almere, een stad zonder ziel...
4 Reacties
Gerygrr
Gerygrr14 jul. 2024 - 14:33
De Serie “Dwars door de lage landen” is een opeenstapeling van mooie ontmoetingen. Twee Belgen wandelend door de provincies.
Peterrr.
Peterrr.14 jul. 2024 - 15:09
@Gerygrr, die serie ken ik niet. Is het de moeite waard om er eens voor te gaan zitten?
MG1968-2
MG1968-214 jul. 2024 - 18:16
@Peter Ik vind het een aanrader.
Peterrr.
Peterrr.14 jul. 2024 - 18:48
MG1968-2 14 jul. 2024 - 20:16 @Peter Ik vind het een aanrader. In dat geval ga ik niet kijken.... Geintje. Dank jullie voor de tip. Ben nu nog ff druk hier in Oostenrijk, maar als het kan ga ik het even terugkijken.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor