Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GroenLinks-leden mogen stemmen over fusie met PvdA in Eerste Kamer

Ledenreferendum over verdere linkse samenwerking
Joop

Herstel relatie Nederland en Suriname vraagt om Kaag, niet Blok

  •  
19-07-2018
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
37238388254_3d9a3b01f8_b

© cc-foto: Ministerie van Buitenlandse Zaken

De door Bouterse en anderen succesvol verspreide antipathie en soms zelfs haat tegenover voormalige kolonisator Nederland heeft dankzij Blok een extra boost gekregen
Zelden heeft een Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken zich zo denigrerend over Suriname uitgedrukt als minister Blok eerder deze maand deed. “Suriname is een failed state. En dat heeft ernstig te maken met de etnische opdeling”, zei de minister die binnen een paar uur nadat de beelden uitlekten zijn woorden enigszins nuanceerde. Desondanks is de neokoloniale geest uit de fles. Wat veel Surinamers en Surinaamse Nederlanders al decennialang vermoedden, is werkelijkheid. De relatie tussen Suriname en Nederland zal nooit gelijkwaardig worden, zolang Nederlandse politici vanuit een misplaatst westers en moreel superioriteitsgevoel met de Republiek Suriname en vooral haar inwoners omgaan. Tijd voor terughoudendheid, respect en verbindend vermogen vanuit politiek Den Haag richting Paramaribo.
Failed state Wat is de definitie van een “failed state” eigenlijk, vroeg ik me af? Het is lastig daar een eenduidige definitie over te formuleren. Een natiestaat die compleet gefaald heeft of mislukt is, heeft uiteenlopende kenmerken. Volgens de Amerikaanse hoogleraar Robert I. Rotberg zijn “failed states” in elk geval “ tense, deeply conflicted, dangerous, and contested bitterly by warring factions.” De Republiek Suriname vertoont onmiskenbaar kenmerken van zo’n failed state, maar het gaat (te) ver om deze jonge republiek als zodanig te typeren. Al heeft Suriname sinds haar onafhankelijkheid in 1975 een turbulente en overwegend negatieve ontwikkeling doorgemaakt. Niet voor niets schreef ik samen met Kathleen Ferrier op 13 mei jl. in de Volkskrant : “Suriname is een land dat zowel economisch, maar ook politiek en moreel, feitelijk failliet is.”
Maar terwijl wij dat primair wijten aan een falende en corruptieve democratische rechtsstaat, geeft Blok de schuld aan de Surinaamse multi-etnische samenleving. Zijn analyse schiet tekort, waarschijnlijk door een flinke dosis onwetendheid over de feitelijke ontwikkeling van Suriname en haar inwoners in combinatie met een aanzienlijke scheut vooroordelen en vooringenomenheid. De Kamerbrief van Blok waarmee hij zijn uitspraken wilde nuanceren, bewijst zijn onwetendheid. “Veel Surinaamse kiezers stemmen op kandidaten uit hun bevolkingsgroep (niet per se op etnische partijen) in de verwachting dat deze politici het beste voor hun belangen zullen opkomen. Ik heb bedoeld te zeggen dat dit helaas een zwakte is in het politieke bestel.” Deze minister weet klaarblijkelijk niet waar hij het over heeft.
Ten eerste ontbreekt de causale relatie tussen het stemmen op een kandidaat uit de eigen bevolkingsgroep van de kiezer enerzijds en het kwalificeren van de Republiek Suriname als ‘failed state’ anderzijds. In theorie zou een democratische rechtsstaat ook langs etnische scheidslijnen prima kunnen functioneren zolang in de besluitvorming het algemeen belang maar wordt gediend. Ten tweede is de stelling van Blok inhoudelijk onjuist. Eén van de redenen dat de partij van president Bouterse (NDP) de grootste partij van Suriname is, is juist vanwege haar multi-etnische en sterk nationalistische karakter. De NDP heeft in haar campagnes herhaaldelijk en met succes kiezers met verschillende culturele achtergronden aan zich kunnen verbinden. De tweede partij, de VHP, heeft zich eveneens met succes ontwikkeld tot een multi-etnische partij. Surinaamse jongeren voelen zich ongeacht hun etnische achtergrond steeds meer met elkaar verbonden. De Surinaamse identiteit neemt een steeds belangrijkere plaats in ten koste van hun identiteit als ‘Hindoestaanse Surinamer’ of ‘Afro-Surinamer’. Deze maatschappelijke en politieke ontwikkeling is onze minister van Buitenlandse Zaken dus vreemd.
Onwetendheid Blok handelde daarmee vanuit onwetendheid en onjuiste feiten. Terwijl juist van de hoogste diplomaat van het Koninkrijk der Nederlanden terughoudendheid, deskundigheid en tact mag worden verwacht. Zeker in het geval van oud-koloniën als Suriname, waarin de interstatelijke relatie bij voorbaat extra beladen is en waarmee deze minister ook een deel van zijn eigen Nederlandse bevolking behoorlijk beledigt. En dat was op sociale media meteen te merken. Zo las ik op Facebook het volgende commentaar over de ‘Surinaamse failed state’: “Dankzij de Nederlandse roversbende…dankje wel Nederland. Overal waar deze Hollanders zijn geweest is het een ramp..Zuid-Afrika…Australië…Indonesië..Zuid-Amerika..het Caribisch gebied. Het is een grove schande van deze Nederlanders en nu dit.” Een andere Surinamer schreef “Wat weet hij van een multiculturele samenleving. Laat hem komen, alle etnische groepen gaan hem wijzen dat we niet in blokjes denken als hij.” En een derde deelde het volgende: “Blok moet de laatste zijn die wat komt uitleggen. Hij ligt in een bed van gestolen juwelen die zijn voorouders voor hem met piraterij en Slavernij heeft verdiend.”
Ik hecht doorgaans weinig waarde aan de goedkope en makkelijke reacties die via sociale media worden verspreid. In dit geval is het relevant om te zien wat Bloks woorden zoal hebben losgemaakt onder Surinamers. De door Bouterse en anderen succesvol verspreide antipathie en soms zelfs haat tegenover voormalige kolonisator Nederland heeft dankzij Blok een extra boost gekregen. Terwijl Suriname en Surinamers juist zo gebaat zijn bij een goede relatie met Nederland, zeker in de huidige tijden van crisis. Lichtpuntjes zie ik primair door de concrete en praktische inzet van Nederlandse maatschappelijke organisaties die kleinschalige projecten in Suriname steunen of uitvoeren op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg of economie. Projecten van stichtingen als het Johan Ferrier Fonds , Kansrijk Suriname of Het Maagdenhuis.
Eigen kracht Maar ja, de Republiek Suriname kan en moet beter. Alleen is het niet aan de Nederlandse regering om de Surinaamse bevolking een ondiplomatieke veeg uit de pan te geven. Ik kan alleen maar hopen dat minister Kaag weldra het ministeriële stokje van haar collega Blok overneemt. Een dergelijke integere, onbevooroordeelde en verbindende minister kan bijdragen aan normalisatie van de verhoudingen tussen beide landen. En ondertussen kan de Surinaamse bevolking op eigen kracht en vanuit kritisch burgerschap de vele kansen die het land hen biedt, omzetten naar een proces richting een sterke en stabiele staat. Zoals Volkskrant-columnist Sheila Sitalsing afgelopen mei tijdens de Johan Ferrierlezing 2018 al zei; dat moet van binnenuit komen en niet vanuit de oud-kolonisator Nederland. “Er is een complete systeemverandering nodig, op al deze terreinen, om een goed functionerende democratie te krijgen, met kansen voor iedereen. De revolutie – het is in deze context een beladen woord, dat realiseer ik me – zal van binnenuit moeten komen”, aldus Sitalsing.
Dat ben ik volkomen met haar eens. Het wordt tijd dat de Nederlandse politiek haar voorbeeld volgt.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (18)

GMatth52
GMatth5220 jul. 2018 - 8:43

M: "” Excuses … of aan president Bouterse zouden niet misplaatst zijn.”.. Ehhhh, volgens mij heeft Bouterse nog een aantal jaren gevangenisstraf tegoed in nederland voor drugshandel etc." Minister Blok heeft Suriname gekenschetst als een 'mislukte staat', omdat hij het vreedzaam samenleven van bevolkingsgroepen in dat land verdacht maakt (waarbij hij tegelijk zijn onwetendheid over dat land etaleert). De Nederlandse regering zou er goed aan doen haar excuses aan te bieden aan de Surinaamse regering. Ik besef wel degelijk, dat Bouterse verdacht wordt van betrokkenheid bij misdaden, ie ernstiger zijn dan de drugshandel : de decembermoorden (1982). De Surinaamse justitie heeft een titanenarbeid verricht, om president Bouterse voor het gerecht te dagen.

punt2
punt219 jul. 2018 - 12:39

Quote: " Niet voor niets schreef ik samen met Kathleen Ferrier op 13 mei jl. in de Volkskrant: “Suriname is een land dat zowel economisch, maar ook politiek en moreel, feitelijk failliet is.”" En dan boos worden op de benaming Failed State......... Boos omdat Blok het zegt? Want wat op 13 mei is gezegd is niet hetzelfde? Een failed state omdat zonder hulp vanuit Nederland er bepaalde basisbehoeften niet realiseerbaar zijn? quote: Terwijl Suriname en Surinamers juist zo gebaat zijn bij een goede relatie met Nederland, zeker in de huidige tijden van crisis. Lichtpuntjes zie ik primair door de concrete en praktische inzet van Nederlandse maatschappelijke organisaties die kleinschalige projecten in Suriname steunen of uitvoeren op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg of economie. Projecten van stichtingen als het Johan Ferrier Fonds, Kansrijk Suriname of Het Maagdenhuis." De oplossing zou moeten zijn Quote: "“Er is een complete systeemverandering nodig, op al deze terreinen, om een goed functionerende democratie te krijgen, met kansen voor iedereen." Maar Blok heeft geen gelijk wanneer hij spreekt over een Failed state? quote: "De Surinaamse identiteit neemt een steeds belangrijkere plaats in ten koste van hun identiteit als ‘Hindoestaanse Surinamer’ of ‘Afro-Surinamer’" een steeds belangrijkere plaats.... dus dat is niet vanzelfsprekend? En geeft aan dat er dus sprake is van verschillende identiteiten. Ik lees voornamelijk de boosheid dat Blok het zegt, maar eigenlijk ook de boosheid dat het waar zou kunnen zijn?

5 Reacties
Johan eldert
Johan eldert19 jul. 2018 - 14:38

je bent lekker selectief aan t shoppen in het artikel terwijl het juist zo grondig is in zijn analyse en benoeming van problemen. als je maar ook enigzins de moeite had genomen had je dit stuk gelezen : { Maar terwijl wij dat primair wijten aan een falende en corruptieve democratische rechtsstaat, geeft Blok de schuld aan de Surinaamse multi-etnische samenleving. } waar blok de racisme kaart trekt, maakt de auteur juist duidelijk dat het slecht functioneren van de republiek te wijten is aan het gebrekkig functioneren van de rechtstatelijke instituties. iets wat niet zo vreemd is van een voormalige kolonie. dat zie je bij de meeste voormalige gekoloniseerde landen. die landen hebben altijd onder het juk van de kolonisator geleefd, dat juk afgeworpen maar moeten dan nog leren, zoals wij daar eeuwen over gedaan hebben, om een stabiele democratische rechtstaat op te bouwen. maarja, je moet het maar net willen lezen. want het staat toch echt goed benoemd door de auteur. wat mij brengt op zijn andere scherpe observatie: wij kijken nog altijd door de koloniale bril. jij dus ook

Frederick Douglass
Frederick Douglass19 jul. 2018 - 14:40

Scherp.

Hallahan2
Hallahan219 jul. 2018 - 21:05

Hear hear!

punt2
punt220 jul. 2018 - 5:53

@JohanEldert, Misschien wens de diverse VN rapporten lezen die de afgelopen jaren zijn verschenen. En dan ook hoe de verschillende bevolkingsgroepen behandeld worden door de regering en elkaar. Over het verkopen van concessies onder de voeten van de bewoners die daar al generaties wonen door een overheid bestaande uit een andere bevolkingsgroep, over het onderlinge racisme en ga zo maar even door. Dat zijn de rapporten van de V.N. Door een iets minder gekleurde bril misschien?

DanielleDefoe
DanielleDefoe20 jul. 2018 - 19:41

Han Entzinger, hoogleraar migratiestudies, was ondanks de titel, in mijn ogen opmerkelijk mild over een aantal andere uitspraken in een intervieuw op https://nos.nl/artikel/2242255-de-wereldvreemde-uitspraken-van-minister-blok-tegen-het-licht.html

Ozon
Ozon19 jul. 2018 - 9:12

Ja, Suriname een failed state noemen, is dom, want geen failed state. Het is fijn dat de jeugd minder langs etnische lijnen denkt. Toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat de oorspronkelijke bevolking, die piepkleine minderheid, zich nogal eens niet vertegenwoordigd voelt.

GMatth52
GMatth5219 jul. 2018 - 9:09

Excuses van de Nederlandse regering aan de Surinaamse regering of aan president Bouterse zouden niet misplaatst zijn. Ongetwijfeld zou minister Kaag als minister van Buitenlandse Zaken veel bij kunnen dragen aan een verbetering van de diplomatieke relatie met Suriname, zoals Dave Ensberg-Kleijkers terecht constateert. Maar als premier Rutte voor een eventuele opvolger van de heer Blok gaat rondkijken, vrees ik dat zijn blik beperkt zal zijn tot zijn eigen stal. Daar heeft hij Blok immers uit gehaald.

2 Reacties
M7
M719 jul. 2018 - 15:22

" Excuses ... of aan president Bouterse zouden niet misplaatst zijn.".. Ehhhh, volgens mij heeft Bouterse nog een aantal jaren gevangenisstraf tegoed in nederland voor drugshandel etc. Hij is van harte welkom om die termijn door te brengen op zijn nivo : de gevangenis. Het geheugen van veel mensen is inderdaad heel beperkt.

OlavM
OlavM19 jul. 2018 - 20:04

@ GMatth52: Het grote probleem hierbij is ook nog, dat Rutte's stal vooral uit brekebenen blijkt te bestaan. Bij buitenlandse zaken wordt inmiddels de "traditie" van veiligheid & justitie voortgezet. (Geen Arabieren, maar Zeeuwse trekpaarden zeg maar! :) ). Kaag zou inderdaad een logische en goede vervangster zijn, maar dan zal natuurlijk op z'n minst een VVD-er als staatssecretaris in hetzelfde ministerie worden ingezet. En dat betekent hoe dan ook statusverlies voor de VVD.

Hiltermann
Hiltermann19 jul. 2018 - 8:57

Suriname zou hechten aan een goede relatie met Nederland? Die wens is slechts ingegeven om uit Nederland geld en goederen te ontvangen in Suriname. Het Suriname van Bouterse is verworden tot een land op de afgrond van het bankroet. Het is een land dat niet langer de status democratische rechtsstaat verdient. De manier waarop Desi Bouterse het proces tegen hem en zijn medestanders frustreert is daar een duidelijk bewijs van. Jonge Surinamers hebben nauwelijks kennis van de gebeurtenissen in december 1982. Zij zijn voor een belangrijk deel de nieuwe sympathisanten van Bouterse. Dat gegeven toont aan hoe weinig de recente geschiedenis van Suriname leeft onder de bevolking. Suriname een failed state? Met een staatshoofd als Bouterse waartegen een internationaal aanhoudingsbevel is uitgevaardigd lijkt het antwoord op die vraag niet moeilijk.

2 Reacties
GMatth52
GMatth5219 jul. 2018 - 9:33

Hiltermann: "Suriname een failed state? Met een staatshoofd als Bouterse waartegen een internationaal aanhoudingsbevel is uitgevaardigd lijkt het antwoord op die vraag niet moeilijk. " Minister Blok heeft Suriname vooral afgedaan als 'failed state' vanwege de door hem veronderstelde verdeeldheid in de Surinaamse politiek langs etnische lijnen (dit beeld is in bovenstaand artikel door de auteur genuanceerd c.q. gecorrigeerd). Het was minister Blok om de multiculturele samenleving te doen: die neemt hij onder vuur. Het feit, dat in Suriname verschillende bevolkingsgroepen in betrekkelijke harmonie, in elk geval vreedzaam, samenleven, wilde Blok ontkrachten door het land als mislukte staat te kenschetsen. Een belediging op de koop toe. Minister Blok zet in het voetspoor van diverse partijgenoten (ex-minister Schippers en premier Rutte zelf) het vreedzaam samen leven van verschillende bevolkingsgroepen onder druk, door migranten en hun nazaten as probleem weg te zetten. In een 'mono-etnische' samenleving is alles overzichtelijk en vooral leefbaar -om het in mijn eigen woorden te zeggen- en wordt het straatbeeld niet verstoord door mensen met een gekleurd uiterlijk, of met 'kopvodden' op hun hoofd (om de afstotelijke bewoordingen van Wilders aan te halen). Zo'n beeld van een mono-etnische samenleving, zoals in de Visegrad-landen in Oost-Europa, wekt bij de heer Blok een vertrouwd gevoel. Ik zie de uitspraken van Blok in het perspectief van Wilders' uitspraken: het uitsluiten van Nederlanders met een migrantenachtergrond vanwege hun religie of etnische afkomst; met daarbij de wens om deze Nederlanders te deporteren. Dat is een gruwelijk woord, zeker gezien het Wilders' historische voorbeeld: het regime van Adolf Hitler. Maar het woord komt uit de mond van Wilders zelf. Ik ga deze vergelijking niet uit de weg. De methode van uitvoering en de schaal, waarop dat gebeurd is, is van een andere orde. Inderdaad, weergaloos. Maar het onderliggende idee is precies hetzelfde.

Hiltermann
Hiltermann23 jul. 2018 - 22:25

Suriname een vreedzame samenleving noemen na de december moorden is een grove ontkenning van het geweld dat in 1982 plaats vond. Dat deze moordpartij nog steeds onbestraft is bewijst het failliet van de rechtsstaat.

Britta van Rees
Britta van Rees19 jul. 2018 - 8:44

Een goede relatie met Bouterse .... tja.

3 Reacties
Satya
Satya19 jul. 2018 - 18:32

Hoe durf jij toch de hele tijd? Nederland is mede verantwoordelijk voor het oplaaien van etnisch geweld in Burundi een jaar of 5 geleden. Leer ons oh grote wijze leermeester hoe kunnen wij net zo verheven worden als u....

Roy Batty
Roy Batty20 jul. 2018 - 9:40

Niet Nederland is (mede) verantwoordelijk voor het etnische geweld maar de mensen die het etnische geweld uitvoeren.

Hiltermann
Hiltermann29 jul. 2018 - 11:12

Dat is wel erg makkelijk Nederland mede verantwoordelijk maken voor etnisch geweld in Burundi. Wat verwacht Satya van de VN en de landen die lid zijn? Dat die landen als een politie agent overal ter wereld misdrijven met een etnische achtergrond kunnen voorkomen? Nederland is heel lang aangesproken op de genocide in Srebrenica. Voor die misdaad waren Generaal Mladic en zijn manschappen verantwoordelijk. De Nederlandse troepen konden niets uitrichten tegen zwaar bewapende Mladic criminelen. Wanneer door het bewust weigeren van luchtsteun de Nederlanders tegen een overmacht staan bewijst de VN het gebrek van de commandostructuur. Dat was eens maar nooit weer voor Nederlandse deelname aan een missie waarbij de steun aan Nederlandse manschappen afhankelijk is van andere partners. Nederland aanklagen voor de misdaden begaan door Mladic cs is een schandelijk misbruik van internationaal recht. Sommige advocaten lenen zich voor alles.