Hele netwerken van mannen delen naaktfoto's van hun vrouwen zonder dat die er iets van weten

Er bestaan netwerken van mannen die in het geniep naaktfoto´s maken van hun vrouwen en die vervolgens onderling delen. De vrouwen zijn te zien in bed, onder de douche, bij het aankleden, steeds in huiselijke situaties. De Vlaamse publieke omroep VRT heeft al twintig van dergelijke netwerken ontdekt. Verleden jaar kwamen vergelijkbare verhalen naar buiten uit Italië.

De deelnemers aan zulke netwerken gebruiken onderling minachtende taal over hun levenspartners. De VRT: "Mannen verwijzen naar hun eigen partner als 'hoeren' of 'sletten'. Ze ruilen en delen de beelden van hun partners als handelswaar." Daardoor tonen ze mentaal grote overeenkomsten met de echtgenoot van Gisèle Pelicot.

Deze affaire leidt tot veel ophef in België. De justitie in dat land geeft tot nog toe weinig prioriteit aan seksueel getint misbruik op internet. Het is de vraag of dit nog valt vol te houden als de woede van het publiek zich ontwikkelt tot een storm van verontwaardiging. In dat geval kunnen de daders vervolging moeilijk ontlopen. De meeste foto´s zijn immers gemaakt in de huiselijke situatie. Dan kunnen praktisch alleen maar levenspartners (of grote zonen, die hun moeder bespieden, onderschat dat die mogelijkheid niet) de daders zijn.

Ze gaan voor de bijl want ze zijn stuk voor stuk de Kandaules van onze tijd. Koning Kandaules heerste in de zevende eeuw voor Christus over Lydië, een rijk op de westkust van Anatolië. De Lydiërs hebben het muntgeld uitgevonden, maar dat is een ander verhaal. Wat hierna volgt is voor het eerste opgetekend door Herodotos, de vader van de Westerse geschiedschrijving.

Deze Kandaules vond dat hij de mooiste koningin van de wereld had. Hij kon daar niet over ophouden in gesprekken met de chef van zijn lijfwacht, ene Gyges. "Je gelooft het niet", zei hij. "Ik zie het aan je ogen. En als je het wel gelooft, dan kun je je haar schoonheid niet voorstellen." Gyges hield absoluut niet van deze verhalen en hij probeerde steeds het gesprek een andere wending te geven maar dat lukte niet. En uiteindelijk stelde Kandaules voor: "Je moet haar naakt zien. Verberg je achter dat gordijn daar als we naar bed gaan". Gyges wees dat uiteraard af maar tegen een koninklijk bevel kon hij niet blijven ingaan. Uiteindelijk gaf hij toe. Hij bespiedde de koningin terwijl ze zich voor Kandaules uitkleedde.

Was daarmee de kous af? De volgende dag ontbood de koningin Gyges. Ze zei: "Je denkt zeker dat ik suf ben. Je stond achter het gordijn. Je hebt je koningin naakt gezien. Je hebt mij beschaamd. Daarom moet je ter dood gebracht worden. Maar je kunt ook Kandaules vermoorden en met mij trouwen."

Die nacht zorgde de koningin ervoor dat Gyges zich achter het gordijn kon verbergen. Toen Kandaules in de slaapkamer verscheen, kwam hij tevoorschijn en stak hem dood. Gyges trouwde met de koningin. En ze leefden nog lang en gelukkig. Althans voor die tijd, toen ook de levensverwachting van de elite een stuk lager was dan de onze.

De vraag is dus: wie ben je? Een Kandaules of een Gyges?

Het verhaal van Kandaules en Gyges was uiteraard een rijke bron van inspiratie voor kunstenaars. Dit schilderij is van William Etty, die in de eerste helft van de negentiende eeuw veel succes had. Collectie Tate Britain.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen en de affaire rond het Groninger aardgas evenmin zeker nu de laatste putten open blijven en Friesland zo´n schandelijke compensatie geboden krijgt voor het toestaan van nieuwe winningen.

Beluister Het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: een sociale media verbod voor jongeren onder de zestien?