Heel Holland pint! Of toch maar niet?

Een ontregelende ‘visie’.

Zelden een rapport gelezen dat in zo veel toonaarden spreekt van allerlei digitale bedreigingen rond het betalingsverkeer en tegelijk nóg meer digitale bewegingen aankondigt. De Nederlandsche Bank (DNB) hink-stap-sprongt zich hier doorheen op meerdere, onverenigbare benen. Vogelvluchtje door het zojuist verschenen rapport ‘Visie op betalen 2026-2028’.

In de opening valt al gelijk het begrip ‘Verantwoord A.i-gebruik’ op. Terwijl deze techniek sinds de introductie, dagelijks alle grenzen van het auteurs- en privacy-rechtelijk betamelijke overschreidt durft DNB ons te bezweren dat Artificial Intelligence ook prima beheersbaar is/kan zijn. “Betaaldienstverleners zijn transparant over A.i.-gebruik, leggen het uit en beheersen de risico’s” formuleert men in één van de puntsgewijs gestelde ‘ambities’. Direct volgt het daarop diametraal staande: “Europese stablecoins en andere commerciële vormen van digitaal geld krijgen volop ruimte zich in de markt te bewijzen”. Nog meer risicovolle vormen dus die ook nog eens ‘volop ruimte’ krijgen.

In een volgende alinea wéér twee van die tegengestelde bewegingen, of op z’n minst wrikpunten.“DNB streeft naar minder afhankelijkheid van niet-Europese partijen en stimuleert de komst van digitale Europese betaalmiddelen, zoals de digitale Euro en Wero”, waarna men het grote belang van contant geld nog eens onderstreept: “Contant (publiek) geld vormt daarbij een fundamenten DNB hecht groot belang aan het beschikbaar, bereikbaar en betaalbaar blijven van publiek geld in verschillende verschijningsvormen”. Een fundament, Cash rules dus..of… toch niet?

Box 1. DNB roept partijen op om hun betaaldiensten nog inclusiever te maken. De groep mensen die problemen ervaart door digitalisering is groot en divers”. Dat die groep blijkbaar het gehele Nederlandsche volk betreft blijkt uit de zinsnede; “Het toonbankbetalingsverkeer is bij uitstek kwetsbaar vanwege de sterke afhankelijkheid van betalingen met een betaalpas of Smartphone, oftewel het ‘pinnen’”. Wil men nu wél of niet digitaal, en wat zijn daarbij eigenlijk de overwegingen? Men blijkt vooral bang voor het “..steeds guurdere internationale speelveld en de groeiende afhankelijkheid van niet-Europese spelers…daarbovenop komt de dreiging van toekomstige technologieën zoals kwantumcomputers, die bestaande beveiligingsmechanismen kunnen ondermijnen”.                                             In normaal Nederlands laat DNB hier dus weten zich te bedienen van technieken waarvoor men zelf eigenlijk doodsbang is. Dat lijkt mij op z’n zachtst gezegd zorgwekkend.

De handschoen die DNB biedt neem ik hierbij dan ook graag op (DNB moedigt private inititieven aan te komen met een Europese retailbetaaloplossing): Maakt pas op de plaats heren. Geen paniek. Inventariseer de middelen en systemen die u nu ten dienste staan. Maak die eerst veilig en praktisch bruikbaar en mocht die hele zaak marcheren……….pas dan is het tijd om na te denken over ‘innovatie’ (lees; tot op heden oncontroleerbare, feil- en hackbare software). Subtip: Laat daarbij alstublieft de Utopische gedachte varen dat A.i. landsgrenzen zal (er-)kennen en ooit, op enige wijze volledig beheersbaar (contradictio in terminis) zal zijn.

Weinig greep op de rauwe werkelijkheid blijkt ook uit goedbedoelde ‘oplossingen’. Zo kunnen consumenten “..daarnaast andere voorzorgsmaatregelen nemen zoals het installeren van de mobielbankieren app zodat girale betalingen mogelijk blijven”.  Eerste stap van een vreemde mogendheid (angstvallig vermeden begrip in dit rapport overigens) zal naast het platleggen van het (betalings-)verkeer uiteraard ook de uitschakeling zijn van alle (mobiele-) communicatie.                                                                                          

Die app verbleekt dan tot een aardige Fata morgana van het wensdenkende DNB.

“Omdat de keten van contant geld in Nederland sterk geoptimaliseerd is door verminderd gebruik kent deze nog slechts beperkte uitbreidingsmarge”.  De paradox in deze mysterieuze zin laat ik aan uw fantasievolle interpretatie. Men pleit sterk voor groei van het aantal geldautomaten ( minimaal 22.3 automaten per 100.000 inwoners).

Het is te hopen dat commerciële banken het signaal zullen oppikken, zich achter de oren zullen krabben en gewoon weer meer kleine filialen openen om die ‘grote en diverse groep’ cliëntèle met raad, daad én cash (!) terzijde te kunnen staan.

Aardig doekje voor het bloeden is wellicht de mededeling dat er een nieuwe serie, duurzame, bankbiljetten aan komt…

Laatste onzalige aanbeveling is “..winkeliers eenvoudiger cash-in-shop aan te bieden zodat mensen contant geld kunnen pinnen aan de kassa zonder een product te kopen”. Goed idee, laten we de bancaire verantwoordelijkheden vooral doorschuiven naar de retail.

Ware het allemaal niet zo’n bloedserieus onderwerp dan zouden we ons waarschijnlijk doodlachen om al deze schijnbewegingen. Leest dat rapport!

https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/achtergrond-2026/hoe-houden-we-betalen-veilig-en-toekomstbestendig-voor-iedereen/