Heeft Jetten de lat te hoog gelegd?

Deze weken onderhandelt het minderheidskabinet met oppositiepartijen over de begroting voor volgend jaar. Intussen klinkt in de media geregeld de vraag wanneer het kabinet nu eindelijk gaat leveren. Daarin schuilt een les voor je eigen werk.

Na zijn eerste ministerraad in februari van dit jaar noemde premier Rob Jetten zijn eerste week een ‘vliegende en razende start’. Hij zei ook dat zijn kabinet snel keuzes wilde maken, zodat Nederland weer in beweging zou komen. Dat was geen belofte met een deadline, maar het signaal was duidelijk: van dit kabinet mocht tempo worden verwacht. Het klonk veel Nederlanders als muziek in de oren.

Hoe anders pakte Jan Peter Balkenende dit aan bij de start van zijn vierde kabinet in 2007. Hij kondigde een dialoog met de samenleving aan van honderd dagen. Daarna zou er een concrete uitwerking van het coalitieakkoord komen. De oppositie reageerde kritisch: had het kabinet zelf soms geen ideeën? VVD-leider Mark Rutte vroeg zich bijvoorbeeld hardop af of het kabinet geen eigen visie had?

Communicatief is het verschil interessant. Jetten benadrukte snelheid en daadkracht. Balkenende koppelde de eerste grote tussenbalans aan een termijn van honderd dagen. Daarmee probeerde hij de verwachtingen wat te temperen en zijn startende kabinet wat opstarttijd te geven.

Het voelt natuurlijk prettiger om daadkracht uit te stralen. Dat oogst vaak waardering. Maar als je weet dat een opdracht ingewikkeld wordt, kan ambitie zich snel tegen je keren. Denk aan de start van een nieuw project dus altijd goed na wat je aan de buitenwacht communiceert.

Geen van beide kabinetten zat overigens stil. Minister Vogelaar presenteerde binnen een maand haar lijst van veertig aandachtswijken en het kabinet-Balkenende maakte binnen honderd dagen de regeling voor het generaal pardon bekend. Het kabinet-Jetten besloot onder anderen het minimumjeugdloon vanaf 2027 te verhogen en presenteerde voor de zomer een omvangrijk stikstofpakket.