Halfslachtige strategieën en symbolisch machtsvertoon in het Midden-Oosten

De plannen voor een aanval op Iran laten na enkele weken van slechte uitvoering zien dat er sprake is van grote naïviteit, ongelofelijke oppervlakkigheid en een onbegrijpelijk gebrekkige strategie. Een krachtige aanpak kan noodzakelijk zijn, maar alleen als zij doordacht en volledig wordt uitgevoerd. Wat nu op tafel lag en is uitgevoerd, is ontoereikend.

Wel of geen grondtroepen sturen en door wie voor hoelang? Dat zijn de vragen die weinigen durven te stellen maar uiterst relevant zijn. En bij een harde 'nee' moet de internationale gemeenschap accepteren dat Iran gewoon hetzelfde blijft.

De onderdrukking van het volk – met name vrouwen en meisjes – is een duivelse misdaad, en een kernwapen in handen van de Iraanse fundamentalistische geestelijken blijft een dreiging met kans op totale vernietiging door een kernoorlog. De vrije internationale gemeenschap kan de ogen niet sluiten voor de terreur van landen zoals Iran en Afghanistan. Wij weten namelijk heel goed wat zich in die landen afspeelt. Maar hoe is verandering te bewerkstelligen, dat is de vraag.

De strategie die de Verenigde Staten en Israël volgen, is echter te beperkt en vooral symbolisch vernietigend. Vooraf had niet alleen moeten worden nagedacht over het uitschakelen van een aantal strategische doelen, maar ook over hoe de vitale Straat van Hormuz effectief beveiligd kan worden.

Bombardementen alleen bieden geen structurele oplossing. Iran is geen Gaza; het land plat bombarderen is geen realistische optie. Alleen een fysieke inzet van kracht kan een echte machtsomwenteling teweegbrengen en het regime dwingen structurele veranderingen door te voeren, waardoor het volk ruimte voor vrijheid krijgt. Zonder langdurige aanwezigheid en controle over cruciale infrastructuur dreigt hetzelfde patroon als in bijvoorbeeld Irak en Afghanistan: acties, terugtrekking en chaos.

Cruciaal is dat de aanvalskracht van Iran gericht wordt uitgeschakeld bij doelen die bondgenoten van de Verenigde Staten bedreigen. Blijft die capaciteit intact, dan storten regionale economieën in, komt de internationale handel in gevaar en ontstaat chaos die wereldwijd pijnlijk voelbaar is. Strategische precisie is niet alleen militair noodzakelijk, maar een garantie voor stabiliteit voor landen die afhankelijk zijn van vitale transportroutes, toerisme en energievoorzieningen.

Diplomatie werkt bijna nooit bij schurkenstaten. In situaties als Iran kan militair ingrijpen dus helaas noodzakelijk zijn om veiligheid en strategische belangen te beschermen. De huidige operatie vertraagt het nucleaire programma, maar de woede bij de geestelijke machthebbers groeit enorm. Hun fanatieke aanhang krijgt een nieuwe voedingsbodem voor haat, en het gepijnigde en onderdrukte volk ziet geen centimeter vrijheden toenemen. Het regime verstevigt zijn greep, terwijl westerse kracht slechts symbolisch machtsvertoon heeft getoond.

Het falen van internationaal recht en diplomatie
Het theoretische geneuzel over internationaal recht en politiek filosofische debatten in de Tweede Kamer of elders in de vrije wereld heeft voor de machthebbers in Teheran, Washington en waar dan ook geen enkele betekenis. Het kan waardevol zijn voor de achterban in Westerse landen, maar in de praktijk van macht is het zinloos. De machthebbers hebben geen weet van de nuances van democratische discussies; ze reageren op macht, dreiging en strategie, niet op mooie woorden op papier en in betogen.

Het internationaal recht functioneert al decennia slecht in conflicten met niet-democratische staten. China, Rusland, Afrikaanse en Aziatische dictaturen en theocratische regimes in het Midden-Oosten negeren het volledig. Alleen tussen stabiele democratieën heeft het enige praktische waarde. Via alleen sancties en diplomatie zijn geen grote verbeteringen te verwachten voor de onderdrukten. De internationale gemeenschap moet blijkbaar accepteren dat het recht zwakkeren en kwetsbaren niet beschermt. Zo hard is de realiteit als soevereiniteit bovenaan de morele ladder staat.

Grondtroepen zijn het meest direct effectief, maar er zijn alternatieven die gedeeltelijk resultaat kunnen opleveren. Alleen is er politieke en maatschappelijke acceptatie in het Westen dat een bevrijdingsoorlog keerzijdes heeft en geen nieuw ramp zoals in Afghanistan kan opleveren.

Een eerste optie is het inzetten van sterke, goed getrainde speciale eenheden om strategische knooppunten, militaire infrastructuur en communicatiecentra te neutraliseren, gecombineerd met nauwkeurige luchtaanvallen. Deze aanpak beperkt het risico op langdurige bezetting, maar vereist voortdurende strategische kunde en risicobeheersing.

Een tweede alternatief is een langdurige en precieze maritieme controle van de Straat van Hormuz, gekoppeld aan economische druk en operaties. Zo kan de invloed van het regime worden beperkt en de internationale handel worden beschermd, zonder directe massale inzet van soldaten op de grond.

Beide alternatieven hebben beperkingen; echte machtsverschuivingen voor het volk blijven vrijwel onmogelijk zonder fysieke aanwezigheid. Zo is de werkelijkheid zonder mooie woorden.

Keuzes en harde realiteit
Het regime in Teheran opereert met een militaire en politieke infrastructuur die diep verweven is met de samenleving. Alleen door daadwerkelijk terrein te controleren, knooppunten uit te schakelen en de Straat van Hormuz te beveiligen, ontstaat invloed op beleid en komt er mogelijk stabiliteit.

Dit vereist moed, strategisch inzicht en langdurige betrokkenheid. Wie denkt dat een korte periode van bombardementen of een halfslachtige operatie de Iraanse macht effectief kan breken, onderschat de complexiteit van de regio en de veerkracht van het regime. Halfbakken acties leiden onvermijdelijk tot falen, chaos en een versterkt vijandelijk sentiment.

De operatie vertraagt wel het nucleaire programma en toont kracht, maar voedt tegelijkertijd de interne repressie. Het Iraanse volk blijft gevangen in een systeem dat vrijheid onmogelijk maakt. De geestelijke machthebbers versterken hun greep, en een fanatiek deel van de bevolking wordt extra radicalisering gevoed.

Zonder fysieke aanwezigheid en structurele interventie zullen de onderdrukten geen vooruitgang boeken, terwijl de internationale gemeenschap de harde realiteit moet accepteren: diplomatie en sancties alleen veranderen niets.

De inzet van grondtroepen, gecombineerd met strategische controle van cruciale infrastructuur en de doorvaart van de Straat van Hormuz, biedt de grootste kans om stabiliteit te herstellen en het regime daadwerkelijk uit te dagen tot verandering.

Alles daaronder blijft een symbolische actie en een uitnodiging tot mislukking. Wie de echte risico’s en complexiteit van Iran negeert, moet accepteren dat de theocratische dictatuur blijft bestaan en dat de internationale gemeenschap doormoddert met sancties en wat diplomatie, enkel voor de schijn van de werkelijkheid van het internationaal recht.

Wachten op de volgende golf van bommen als het te nucleair heet wordt in de Verenigde Staten van Amerika,  Israël en andere Westerse landen. Tot die tijd gaat de vreselijke onderdrukking in Iran gewoon door, net zoals in Afghanistan.

Succes is nooit vanzelfsprekend. Geschiedenis en militaire ervaringen leren dat het omverwerpen van regimes, zoals in Afghanistan en Irak, niet automatisch leidt tot stabiliteit of vrijheid. Een grondoorlog is ook geen heilige strijd die gegarandeerd een goed einde vindt voor de eeuwigheid. Extreem moeilijke beslissingen, wel op basis van haalbaarheid en scenario’s.

Wat duidelijk is, is dat louter spierballen, bombardementen en grootspraak noch mensen noch dieren zullen redden. Structurele verandering vereist meer dan het militaire theatrale; het vraagt om strategie, doorzettingsvermogen en een realistische inschatting van risico’s en gevolgen. Zonder die combinatie blijft elke interventie symbolisch en met tijdelijke winst, het volk blijft gevangen in onderdrukking, terwijl de internationale gemeenschap toekijkt en het ergste nog gaat komen.