Grove discriminatie bij UWV, cliënten vaker en zwaarder gestraft op basis van hun biculturele achternaam

Het AD en EenVandaag hebben schokkende racistische praktijken bij het UWV boven water gehaald. Zo blijkt de uitkeringsinstantie sneller boetes uit te delen aan cliënten met een biculturele achternaam. Deze straffen zijn ook nog eens zwaarder dan gebruikelijk bij traditioneel Nederlands klinkende namen.

Een intern onderzoek naar discriminatie is in een la verdwenen. Verantwoordelijk minister Hans Vijlbrief werd niet op de hoogte gebracht van de misstanden, die onder meer regelrecht in strijd zijn met artikel 1 van de Grondwet.

Het AD schrijft:

In het onderzoek zijn de dossiers opgedeeld in Nederlandse en niet-Nederlandse achternamen. In Randstad Noord, waar Alkmaar, Amsterdam en Utrecht onder vallen, hebben de mensen over wie het gaat in de dossiers in 44 procent van de gevallen een biculturele achternaam. Maar die groep krijgt wel 74 procent van alle boetes opgelegd. Dat is ‘substantieel vaker’, stelt de onderzoeker. In district Zuid, met onder meer Heerlen en Eindhoven, had 36 procent van de gecontroleerde dossiers een biculturele achternaam. Zij kregen 71 procent van de boetes opgelegd. En hier bovenop bleken die boetes ook nog eens fors hoger, want deze groep betaalde uiteindelijk 98 procent van de totaalsom van alle boetes.

Het criminele gedrag van de UWV-medewerkers blijkt onderdeel van een totaal verkeerde cultuur waarin racisme tot in alles doordringt. Dat stelt het AD vast op basis van gesprekken met (oud-)medewerkers die inzicht gaven in de praktijken bij de instantie:

De bronnen vertellen over lompe, harde opmerkingen die voor grappen moeten doorgaan en vaak ongestraft blijven. De omgangsvormen lijken, zeggen ze, een overblijfsel uit een verleden waarin de cultuur werd bepaald door ‘gesjeesde politieagenten’ en ‘cowboys’. Een voorbeeld: als er op een dag niet goed schoongemaakt is, wordt er grappend naar een man van Turkse afkomst gewezen. Hij zou het wel opruimen. Het gaat om een collega die niets met de schoonmaak te maken heeft.

De mentaliteit doet denken aan die bij de Belastingdienst wat leidde tot het Toeslagenschandaal, waarbij louter op basis van hun afkomst de levens van tienduizenden burgers werden vernietigd. Bij het UWV blijkt een biculturele achternaam nog steeds extra verdenking op te leveren volgens richtlijnen die wel werd aangepast na het uitbreken van het Toeslagenschandaal maar toch bleven bestaan.

De nieuw aangestelde bestuursvoorzitter van UWV, Abdeluheb Choho, maakt excuses.

Iedereen die discriminatie of racisme ervaart, vragen wij om zich ook te melden bij ons, zodat wij ook daadwerkelijk kunnen onderzoeken of er discriminatie of racisme heeft plaatsgevonden. Dat hebben we ook de afgelopen jaren gedaan. En nou, ook uit die onderzoeken blijkt in sommige gevallen dat de melder gelijk heeft gekregen.”

Het ANP meldt: Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken wil dat er grondig onderzoek komt naar het oneerlijk behandelen van mensen met een biculturele achternaam door het UWV bij fraudeonderzoek. "Ik wil dat dit tot de bodem wordt uitgezocht."

Meer bij EenVandaag.