Grote bedrijven uit de voedselindustrie werken aanpak obesitas door overheden tegen

Grote bedrijven die handelen in ultrabewerkt voedsel saboteren de popgingen van oveheden om de obesitascrisis aan te pakken. Dat heeft het hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, bevestigd. De industrie tast daarmee niet alleen de gezondheid van hun klanten aan maar jaagt landen ook op enorme kosten aan zorg. Bovendien zijn landen enorm veel geld kwijt aan juridische procedures die de bedrijven starten om maatregelen tegen te houden. Dat meldt The Guardian.

Het gezondheidsprobleem is enorm. Wereldwijd lijden bijna 1 miljard mensen aan obesitas en de consumptie van ultrabewerkt voedsel, waar de supermarkten en andere winkels vol mee liggen, is daarvan een de belangrijkste oorzaken. Net als bij hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en kanker. Ondanks de gevaren blijft de lucrative handel in ultrabewerkt voedsel, denk aan snacks, snoep maar bijvoorbeeld ook light-producten en kant-en-klaar maaltijden, enorm toenemen dankzij uitgekiende verkoop- en markteingmethodes. In veel Westerse landen bestaat inmiddels de helft van het geconsumeerde voedsel uit dergelijke prodcuten.

Om het probleem terug te dringen komen overheden wereldwijd met maatregelen, zoals het aanbrengen van waarschuwingslabels en een verbod op reclame gericht op kinderen. Bedrijven doen alsof ze die initiatieven steunen maar de praktijk is anders.

The Guardian:

De grootste ultrabewerkte voedselbedrijven ter wereld beweren publiekelijk dat ze het beleid steunen, consumenten willen helpen weloverwogen keuzes te maken en zich inzetten om deel uit te maken van de oplossing. Maar een onderzoek van The Guardian, in samenwerking met academici, de non-profit nieuwsorganisatie Lighthouse Reports en een coalitie van mediapartners op vier continenten, toonde aan dat veel van deze bedrijven overheden voor de rechter sleepten om het beleid terug te draaien, te verzwakken of uit te stellen. In totaal werden er tussen 2010 en 2025 235 rechtszaken aangespannen over gezondheidsbeleid gericht op ultrabewerkt voedsel in Mexico, Colombia, Brazilië, de VS en het VK, zo bleek uit het onderzoek. "De bevindingen van het wereldwijde onderzoek van The Guardian en andere media naar ultrabewerkt voedsel komen niet als een verrassing, maar ze worden met een grimmige herkenning ontvangen", aldus Tedros. “Wanneer schade en winst aan hetzelfde product zijn gekoppeld, ontstaat een bekend patroon van inmenging door de industrie: twijfel zaaien en regelgeving belemmeren.”

De voedselbedrijven verloren de meeste rechtszaken, driekwart, maar slaagden er zo wel in maatregelen die hun lucratieve praktijken inperken jarenlang tegen te houden. Die vertraging is ook vaak het enige doel van deze voor overheden kostbare procedures. Ze zorgen er namelijk ook voor dat andere landen terugschrikken voor maatregelen.

Cruciaal is dat de rechtszaken het dodelijke en groeiende wereldwijde obesitas-crisis hebben verlengd, waardoor landen miljarden dollars aan juridische en zorgkosten kwijt zijn, aldus Tedros. “Het rapport documenteert hoe rechtszaken zijn gebruikt om maatregelen op het gebied van de volksgezondheid met betrekking tot obesitas en ongezonde voeding tegen te werken of te verzwakken. Dit heeft geleid tot bijna 600 jaar aan kostbare juridische gevechten, gemiddeld 2,5 jaar per zaak, waarvan de meeste zonder succes zijn gebleven. Deze vertragingen kosten landen miljarden aan zorg- en juridische kosten en creëren een terughoudendheid ten aanzien van regelgeving, waardoor overheden worden weerhouden van het invoeren van essentiële beschermingsmaatregelen.”

De meeste onderzochte rechtszaken richten zich tegen verplichte etikettering, gevolgd door procedures tegen belasting op junkfood en het beperken van de reclames. In sommige gevallen trachtten de bedrijven te verhullen dat ze zelf achter de procedures zaten. Van de rechtszaken door bedrijven waarvan de eiser kon worden geïdentificeerd, werd 38% aangespannen door acht moederbedrijven: Coca-Cola, PepsiCo, Mondelēz, Kellogg’s, Danone, Ferrero, Xignux en Heartland Food Products Group.