GroenLinks-PvdA verliest de regio maar lijkt dat niet te willen zien

Eén plus één zou twee moeten zijn. Maar voor GroenLinks PvdA voelt het steeds vaker als één min één. De partij verliest terrein. Niet een beetje, maar structureel. En vooral buiten de Randstad. In Noord Nederland, van Leeuwarden tot Pekela, brokkelt het fundament verder af. Daar waar de sociaaldemocratie ooit vanzelfsprekend was, raakt de partij haar vanzelfsprekendheid kwijt.

En dat terwijl in steden als Amsterdam en Utrecht de schade beperkt blijft of zelfs sprake is van groei. Daar werkt het verhaal nog. Daar is het electoraat nog thuis. Dat contrast is geen detail. Dat is de kern van het probleem.

Laat één ding helder zijn. De fusie van GroenLinks en de Partij van de Arbeid was noodzakelijk. In een versplinterd politiek landschap is samenwerking geen keuze meer, maar een voorwaarde om relevant te blijven. Maar wat gisteren opnieuw zichtbaar werd, is dat organisatie alleen niet genoeg is. Zonder maatschappelijke verankering blijft zelfs de beste fusie leeg.

De partij heeft inhoudelijk een sterk verhaal over klimaat, onderwijs en internationale solidariteit. Maar juist op het terrein waar het voor veel mensen dagelijks om draait, bestaanszekerheid, betaalbaarheid, voorzieningen, verliest zij terrein.

Kiezers haken niet af omdat ze het niet begrijpen. Ze haken af omdat ze zich niet meer herkennen. En dan wringt het. Zeker in Fryslân. Want terwijl in de regio zetels verdwijnen, klinkt vanuit delen van de partijtop opluchting en soms zelfs enthousiasme over stedelijke resultaten. Alsof het verlies buiten de Randstad bijzaak is. Dat is niet alleen pijnlijk. Het is politiek riskant.

Wie het verlies niet voluit erkent, begrijpt het verlies ook niet. Politiek draait niet alleen om winnen waar het goed gaat. Het draait om aanwezig zijn waar het schuurt. Juist daar waar mensen het gevoel hebben dat ze er alleen voor staan. Als GroenLinks PvdA die rol loslaat, ontstaat er ruimte. En die ruimte wordt inmiddels overtuigend ingevuld door anderen.

Het echte risico is dan ook niet alleen electorale krimp. Het is versmalling. Een partij die steeds meer leunt op hoger opgeleide kiezers in stedelijke gebieden. Een partij die spreekt over de regio, maar er niet meer uit voortkomt.

De uitslag van gisteren vraagt om meer dan analyse. Ze vraagt om zelfreflectie en koers. Erken het verlies. Zonder mitsen en maren. Maak bestaanszekerheid weer leidend. Investeer in zichtbaarheid en aanwezigheid buiten de Randstad. En stop met doen alsof winst in de stad het hele verhaal is.

Want als deze les niet wordt getrokken, wordt de uitslag van gisteren geen incident. Maar een voorbode. De toekomst van links wordt niet beslist in de veilige zones waar het al goed gaat. Die wordt beslist daar waar het nu misgaat.