Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Elke twee dagen wordt er een milieuactivist vermoord, al tien jaar lang

Meeste slachtoffers in armere landen en onder inheemse bevolking
Joop

GroenLinks moet socialisme niet afzweren vanwege de klimaatcrisis

  •  
28-11-2016
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
15602292968_06b7934019_o

© cc-foto: Andy Sedg

Volgens Marx waren conflicten en hongersnoden niet het gevolg van bevolkingsgroei, maar vooral van het kapitalistisch systeem, dat door de gigantische ongelijkheden die het veroorzaakt een kleine groep mensen heel veel opleverde.
‘Voer geen klassenstrijd maar klimaatbeleid’ zo luidt de kop van een opiniestuk van Jasper Blom op Joop. Hierin reageert de politiek-econoom van GroenLinks op een artikel van zijn partijgenoot Rutger Groot Wassink, die eerder op dezelfde plek opriep tot een hernieuwde nadruk op sociaal-economische tegenstellingen in de politiek. Zonder veel moeite te doen om argumenten te geven, serveert Jasper Blom deze richting van Groot Wassink af als een vorm van negentiende eeuws marxisme. Blom gaat hier grandioos de mist in, enerzijds door het kind (het linkse, socialistische denken) met het badwater weg te gooien, anderzijds omdat hij feitelijk het reactionaire gedachtegoed uitdraagt van een nog oudere denker, Thomas Malthus.
Nu is het een luie manier van argumenteren om een bepaald gedachtegoed als geheel antiek en vergeten te verklaren. Blom volgt hierin de conservatief Francis Fukuyama, die dacht dat we het einde van de geschiedenis bereikt hadden en dat daarmee de socialistische strijd achter de rug was. Maar hoewel Karl Marx lang dood en begraven is, zijn er in zijn voetsporen talloze wetenschappers geweest die diens theorieën verder hebben ontwikkeld, hebben bekritiseerd en hebben aangepast aan de moderne tijd.
Ideeën van Marx zijn wereldwijd in de één of andere vorm nog een belangrijke inspiratiebron voor veel academici. Zijn gedachtegoed over een kapitalisme dat uiteindelijk aan zijn eigen contradicties ten onder gaat, is na de grote crisis van 2008 relevanter dan ooit. Zo analyseert de Duitse socioloog Wolfgang Streeck hoe het kapitalisme momenteel door afvlakkende groei (seculiere stagnatie), stijgende ongelijkheid en een enorme schuldenberg langzaam afglijdt tot een ‘society lite’, een door grote onzekerheid geplaagde samenleving waar alle risico’s worden afgewenteld op individu en familie en waarin de staat langzaam afbrokkelt. Volgens Streeck komen we terecht in een ‘postkapitalistisch interregnum’ omdat er op dit moment geen alternatief voorhanden is voor het neoliberale kapitalisme. Een van de vele redenen hiervoor is dat links dit alternatief niet biedt, uitgekleed dat ze is sinds de sociaaldemocratie haar ideologische veren liet dwarrelen. Het enige ‘alternatief’ lijkt nog van uiterst rechts te komen: zie de overwinning van Donald Trump en het succes van Geert Wilders in Nederland.
Jasper Blom roept op om ‘klimaatbeleid’ tot nieuwe inzet van linkse politiek te maken. Immers, we wonen allemaal op de planeet en de tekenen zijn inmiddels manifest dat deze langzaam opwarmt. Als dit tij niet gekeerd wordt, zijn de rampen waar onze kinderen en kleinkinderen mee te maken zullen krijgen – van ontbossing en verwoestijning tot overstromingen en conflicten over schaarse grondstoffen – niet te overzien. Hierin toont Blom zich in wezen een erfgenaam van de Britse econoom Thomas Malthus (1766-1834), die voorspelde dat er telkens conflicten zouden ontstaan tussen de bevolkingsgroei en de beperkte mogelijkheden die de aarde heeft om al die nieuwe mensen van voedsel te voorzien. Hij zag daarom catastrofe op catastrofe ontstaan, hongersnoden en oorlogen die zorgden dat de bevolking weer afnam.
Marx was bekend met het werk van deze voorganger en was er zeer kritisch over. Volgens Marx waren conflicten en hongersnoden niet het gevolg van bevolkingsgroei, maar vooral van het kapitalistisch systeem, dat door de gigantische ongelijkheden die het veroorzaakt een kleine groep mensen heel veel opleverde, terwijl grote groepen nauwelijks toegang hadden tot de voedselvoorziening. In Marx’ ogen was Malthus een reactionaire denker, die de schuld van allerlei rampen afschoof op arme mensen die zich maar bleven voortplanten, terwijl de rijken die het meest van dit verwoestende systeem profiteerden buiten schot bleven.
Op dezelfde wijze kan het groene denken over het ‘antropoceen’ bekritiseerd worden. In deze theorie is het vooral ‘de mens’ die de klimaatverandering en andere milieuverwoesting veroorzaakt: wij allemaal zijn dus even schuldig! Dat klinkt alsof we er allemaal evenveel aan bijdragen en allemaal evenveel last van hebben. Maar, zoals Naomi Klein in haar boek This changes everything heeft betoogd, de gevolgen van klimaatverandering zijn ongelijk verdeeld. Daarnaast is er ook een klasse, laten we ze de 1% noemen, die extreem veel profiteert van het huidige economische systeem met zijn verslaving aan op fossiele energie gestookte economische groei. Deze klasse eigent zich niet alleen een buitenproportioneel groot deel van het BBP toe, maar zal er ook alles aan doen om haar macht te behouden. Daartoe vertrapt ze zonder probleem groepen die haar in de weg staan, met als meest recente voorbeeld de wijze waarop de activisten en native Americans die de Dakota Pipeline proberen te stoppen, worden aangepakt.
Naomi Klein roept dan ook op om de bestaande sociale tegenstellingen (want het zijn altijd de minder gefortuneerden die onder dit soort verwoesting van het leefmilieu lijden) te verbinden aan het groene verhaal. De socioloog Jason W. Moore heeft al voorgesteld om niet meer te spreken over het antropoceen, maar over het capitaloceen, aangezien de fossiele vervuiling zich vooral heeft voorgedaan sinds het kapitalisme zijn intrede deed.
Jasper Blom gelooft dat GroenLinks aan zijn Malthusiaanse verhaal genoeg heeft om succes te hebben tijdens de verkiezingen en dat hij de rijke traditie aan socialistische kapitalismekritiek die in zijn partij bestaat, kan laten voor wat het is. Maar zijn verhaal zal op zijn best een hoogopgeleide en geprivilegieerde bovenlaag aanspreken. Voor grote lagen mensen in de Nederlandse samenleving is klimaatverandering een ver-van-hun-bedshow, vergeleken met de dagelijkse ellende en toenemende bestaansonzekerheid die het neoliberale bezuinigingsbeleid hebben gebracht. Zij voelen inmiddels al het verval waar Streeck over spreekt.
Linkse partijen kunnen dus niet zonder een kritisch verhaal over sociaaleconomische tegenstellingen (al of niet vanuit een ‘progressief nationalisme’). Dat dit prima gecombineerd kan worden met klimaatbeleid, leren we van Naomi Klein. Als groene politici echter proberen het ‘rode’ verhaal te vermijden, blijven het Fukuyama’s op de fiets en zullen de Trumps en de Wilders van deze wereld de leegstaande ruimte vanzelf opvullen.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (55)

Mary Jane
Mary Jane1 dec. 2016 - 22:48

De indoctrinatie gaat zover, dat de mensen denken dat de verhoging van de productie (welvaart) niet te danken is aan de technische vooruitgang, maar aan de manier waarop wij goederen ruilen en distribueren (economie). Ze hebben niet eens meer in de gaten dat de schaarste kunstmatig in stand wordt gehouden, omdat anders het economische systeem niet langer functioneert: we draaien de tomaten door om de prijs op peil te houden. Overvloed zou een economische ramp betekenen, leve het kapitalisme.

1 Reactie
Mary Jane
Mary Jane1 dec. 2016 - 22:58

Gelukkig drukt de ECB 80 miljard per maand bij, zodat we kunnen doorgaan met het kopen van telefoons waarvan je de batterij niet kunt verwisselen, zodat ze over 2 jaar onbruikbaar zijn. En nog steeds begrijpen sommige mensen niet, dat er iets helemaal verkeerd gaat en dat dit ligt aan ons economische systeem, dat ons voertuig zou moeten zijn, maar zich gedraagt als een parasiet die de passagiers langzaam leegzuigt.

Minoes2
Minoes230 nov. 2016 - 18:35

Precies. Ben alleen bang dat ze het niet zullen begrijpen.

Jo Janssen
Jo Janssen28 nov. 2016 - 22:16

Socialisme is dogmatisch, en niet flexibel. Beter is een zakelijk liberaal beleid met oog voor de zwakkeren.

2 Reacties
Marc2406
Marc240629 nov. 2016 - 10:13

Eeeuhm.... Hetzelfde kan je zeggen over het nu heersende neoliberale klimaat. Het is dogmatisch (en dus automatisch niet flexibel.... dogmatisch en inflexibiliteit is eigenlijk een pleonasme)

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen29 nov. 2016 - 14:39

[het nu heersende neoliberale klimaat] Holle frases. Er bestaat geen neo-liberalisme in Europa.

Ikkyu
Ikkyu28 nov. 2016 - 17:17

De opkomst van het kapitalisme heeft het aantal conflicten in de wereld juist sterk doen verminderen. Extreme armoede bijna geheel teruggedrongen. Marx leefde in andere tijd, sindsdien is de wereldbevolking verviervoudigd geloof ik; en nu zijn inderdaad bevolkingsgroei en klimaatverandering de grootse bedreiging voor de wereldwelvaart en daarmee de vrede. GROENlinks is inderdaad wat nodig is in de huidige tijd niet groenLINKS.

1 Reactie
Marc2406
Marc240629 nov. 2016 - 10:47

Kapitalisme heeft zo lijkt het ervoor gezorgd dat de extreme armoede in een aantal ontwikkelingslanden een stuk minder is, maar voor we als goedgelovige kapitalistjes ons op de borst kloppen om te claimen dat het dus het enige mogelijke systeem is (TINA) moet je misschien wel afvragen in hoeverre dit nu direct het gevolg is van kapitalisme zelf of het gevolg van technologie die het mogelijk maakt dat duurbetaalde banen in het westen werden geoutsourced richting bijvoorbeeld China. De mensen daar verdienen misschien ietsje meer, maar dat wil niet zeggen dat er in China geen armoede is. En tegelijkertijd zie je hier dat met name de middeklasse de rekening hiervan krijgt gepresenteerd en juist deze groep heeft (in de VS sinds de jaren '70, hier misschien iets later) toch in welvaart moeten inboeten. Het was in feite de technologie die het mogelijk heeft gemaakt dat de industriële welvaart door het westen voor een deel werd verspreid over het Oosten. Maar wat je nu ziet ontstaan is dat wederom verdere technologische ontwikkelingen ervoor zorgen dat in de nabije toekomst heel erg veel banen simpelweg overbodig worden. En dan hebben we het niet alleen over de industrie, maar juist over de dienstensector waarin nu heel veel mensen goedbetaalde banen hebben bijvoorbeeld in de financiële sector, als accoutants, doctoren, advocaten waar technologie allemaal werk (en dus banen en inkomen) uit handen zal nemen zonder dat het huidige economische kapitalistische systeem hiervoor een afdoende antwoord zal kunnen formuleren. Uiteindelijk denk ik dat de discussie over socialisme en kapitalisme misschien wel een beetje overbodige is, want ik denk dat beide vormen (zoals we die kennen) niet in staat zijn om het hoofd te bieden aan de veranderende omstandigheden die het gevolg zijn van de verregaande technologische ontwikkelingen die we sinds de eerste industriële revolutie hebben ondergaan. Kapitalisme was slechts een economisch systeem, meer niet. En ik denk dat het opzichzelf heeft gefunctioneerd in die zin dat dit model heeft bijgedragen aan de groei van de mensheid door de laatste paar eeuwen heen. Maar kapitalisme kan alleen floreren als er steeds weer nieuwe verse grondstoffen en afzetgebieden worden gevonden om te exploiteren. Het lijkt erop dat dit niet meer verder mogelijk is. De planeet heeft nu eenmaal eindige grondstoffen en hulpbronnen en kan nu eenmaal slechts een zoveel mensen herbergen. Kapitalisme vereist een oneindige stroom nieuwe grondstoffen en expantie die nu eenmaal niet meer kan. Er wordt gezegd door voorstanders van het kapitalisme dat dit het meest dynamische economische model is die de meeste rijkdom heeft gebracht. De nadelen hiervan (steeds grotere ongelijkheid in welvaart) werden verzacht door (op nationaal niveau) socialistische pleisters. Maar ik denk dat kapitalisme als model aan het einde is, simpelweg omdat we niet veel verder meer kunnen groeien. We moeten naar een economisch model die langer gericht is op rente (oftewel groei van de winst), maar gericht is op duurzaamheid, op stabiliteit, op de kringloop. Ik ben niet direct een marxist, maar ik denk wel dat denkers/economen als Marx inzichten kunnen bieden hoe we zo'n nieuw model kunnen inrichten. Maar ik zou dan zeker kijken naar anderen (ook die met tegengestelde ideeën) zoals bijv. von Hayek, Keynes, Minsky, Schumpeter. Allemaal zouden ze bij kunnen dragen aan een proces waarin de nieuwe economie bijdraagt tot een stabiele (en dus duurzame) wereld waarbij iedereen kan welvaren. Ik ben het in zoverre niet eens met Jasper Blom als hij stelt dat het alleen een klimaatkwestie is waar Groenlinks zich op zou moeten richten. Het is in mijn optiek veel meer een kwestie van duurzaamheid, waarbij klimaat/energiepolitiek een van de pilaren is. Groenlinks zou moeten staan voor een nieuw soort economie waarin letterlijk duurzaam wordt gedacht op het niveau van energie maar ook grondstoffen/afval, industrie/diensten/werk maar ook maatschappelijk/cultureel niveau en (toch best belangrijk) de duurzame verdeling van de (reëele, dus niet fictieve financiële) welvaart. Ik denk dat je alleen duurzaamheid kan creëren als je al deze elementen (die immers sterke invloed op elkaar uitoefenen) op een duurzame manier in evenwicht kan brengen. Dat is denk ik de fout die verweven zit in het marktdenken: het werkt ongelijkheid in de hand omdat het met verschillende hier net genoemde elementen geen of te weinig rekening houdt. We moeten af van het (kapitalistisch) model wat gericht is op ongelijkheid en (onmogelijke, onhoudbare) groei. Kapitalisme heeft zijn tijd gehad en was redelijk succesvol, maar zal uiteindelijk niet houdbaar blijken. We moeten toe naar een systeem van duurzaamheid waarin de economie neerkomt op het goed organiseren van het eigen erf (min of meer de originele Griekse betekenis van "oikonomos")

Albert Einstein
Albert Einstein28 nov. 2016 - 16:14

Marx heeft de krankzinnige bevolkingstoename tijdens de twintigste eeuw niet meegemaakt. Conflicten en hongersnoden zijn voor 90% aan de overbevolking, en voor 10% aan het kapitalisme te wijten.

5 Reacties
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 18:13

Aldus een van de overtuigende fact-free wetenschappelijke betogen van onze PVV-Einstein: Je hebt je missie vervult, keer gerust back to the future Albert.

Jo Janssen
Jo Janssen28 nov. 2016 - 22:17

Ik ben benieuwd naar jouw opninie, Mary Jane. Of hou je het bij wat schelden?

Vuurrood
Vuurrood29 nov. 2016 - 10:20

Wie hebben het monopolie op voedsel en op distributie van voedsel in handen? voor 90% in kapitalistische handen. Er wordt op de wereld voldoende voedsel verbouwt om de gehele wereldbevolking van voedsel te voorzien. Waarom dan toch armoede en hongersnood? Omdat voedsel gebruikt kan worden als politiek wapen. En dat realiseren de kapitalisten zich donders goed!

JStokx
JStokx29 nov. 2016 - 11:35

Vuurrood: Dus je zegt dat alleen kapitalisme een rol speelt? Als we de groei van de wereldbevolking bekijken zitten we ongeveer op een verdubbeling elke 50 jaar. Dat is dus 12 miljard in 2050. Dat is 200 miljard over 750 jaar. Stel, op de wereld geldt het systeem van Marx en alles wordt eerlijk verdeeld. Redden we het dan nog steeds? Of zit er toch ergens een grens aan wat de aarde aankan?

Mary Jane
Mary Jane1 dec. 2016 - 22:40

En als de gezinnen in Nederland nog steeds 12 kinderen hadden, dan woonden er nu in Nederland 150 miljoen mensen. In 2050 wonen er ca 9 miljard mensen op de wereld en daarna neemt het weer lichtelijk af. Als we tenminste de oceaan daarvoor niet zodanig hebben vergiftigd dat het plankton is gaan afsterven, zodat we allemaal al gestikt zijn wegens zuurstofgebrek. Het "klimaat" kan ook in 10 jaar tijd volledig omslaan, laten de ijsboringen op de zuidpool zien.

Johan eldert
Johan eldert28 nov. 2016 - 16:05

2 kapitale missers in dit verhaal. GL is bij uitstek en bij keuze van de leden een Groene partij. Daarmee onderscheid zij zich ook van de andere partijen. als een zuiver sociale partij zoekt, moet je naar de SP gaan. Verder is klimaatbeleid zoals GL het onderbouwt, een inclusief verhaal. Dus wel degelijk in die zin sociaal. maar zal je de oude verstilde rode knakkers tegenkomen bij GL ? Nope, daarvoor moet je bij SP zijn. en dat lijkt mij prima. SP en GL kunnen prima door een deur. laat elke partij zijn eigen achterban bedienen. Een partij kan niet alles tegelijkertijd zijn. Dan wordt een partij diffuus en dan stemt er niemand meer op.

2 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus28 nov. 2016 - 17:59

"maar zal je de oude verstilde rode knakkers tegenkomen bij GL ?" Ik krijg de indruk dat ze zojuist wat oud-CPN'ers hebben opgegraven.

korheiden
korheiden1 dec. 2016 - 18:19

Hongersnood is vrijwel nooit een gevolg van overbevolking of weersinvloeden, maar altijd een gevolg van mismanagement, corruptie e.d. Dat gezegd hebbende, moet toch erkend worden dat de oorzaak van milieuvervuiling en een deel van de opwarming toch echt veroorzaakt worden door de groeiende mensenmassa in met name Afrika en Azië. Die willen op enig moment ook hun autootje rijden en hun huizen verwarmen dan wel verkoelen. Groen Links staat inderdaad bekend als een partij van hoogopgeleide wereldverbeteraars die vooral in de grote steden gevonden worden. De aanhangers van de SP hebben m.i. weinig met het klimaat, want men heeft andere zorgen. Er is voorlopig geen linkse meerderheid, wat Jesse of Diederik of Emile ook bedenken.

Martin007
Martin00728 nov. 2016 - 14:53

Karl Marx zag met zijn eigen ogen hoe de bevolking op een barbaarse manier werd uitgebuit door de "kapitalisten" (de mensen met geld). In die tijd schreven de artsen ingezonden brieven naar de krant waarin ze schande spraken van de mensonterende toestanden waarin de arbeiders werden gehuisvest en hoe weinig voedingsstoffen ze binnen kregen. Er was een dokter die becijferde dat een gevangene 2 keer zo veel voedingsstoffen binnen kreeg als een arbeider, maar daar wel de helft van het werk voor hoefde te verrichten. Deze situatie heeft Marx op zijn ideeën gebracht. Hij stelde dat de "kapitalisten" (meestal bedrijfseigenaren) het probleem waren en dus werden die in zijn plannen geëlimineerd. Alle ondernemingen moesten worden genationaliseerd. Dan zou het grootste probleem zijn opgelost. De liberale partijen van DEZE tijd, zijn van mening dat de overheid zich niet moet bemoeien met zaken die je ook aan een onderneming kan overlaten. Volgens de liberale doctrine zijn alleen politie, justitie en leger ongeschikt om door een onderneming te laten uitvoeren. De rest van de maatschappij wordt dus zonder vorm van proces uitgeleverd aan het bedrijfsleven. Dat noemen ze "privatiseren". En de gevolgen zijn al weer een tijdje heel duidelijk zichtbaar. STIJGENDE ARMOEDE. Je kunt natuurlijk ook nagaan welke zaken iedereen keihard nodig heeft, maar die wel onbetaalbaar worden door het liberale beleid en alleen DIE zaken door de overheid laten regelen. Dan komen we op: gezondheidszorg, huisvesting, onderwijs, verzekeringen voor arbeidsongeschiktheid, werkeloosheid, ziekte, ouderdom. En dat systeem nomen we RIJNLANDMODEL. Maar ja, zo lang de Grote Blonde Leugenaar hier rondloopt, en de bevolking niet wordt geïnformeerd over hoe politiek in elkaar zit, gaat dat er nooit meer van komen. Fijn hé Mark?

5 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus28 nov. 2016 - 18:00

"Karl Marx zag met zijn eigen ogen hoe de bevolking op een barbaarse manier werd uitgebuit" Goh, wat zag die man toch veel terwijl hij parasiteerde op de schoonfamilie van Engels (ja, de Philipsjes) en nog te beroerd was om te werken om zijn gezin te onderhouden.

Mark Huysman
Mark Huysman29 nov. 2016 - 8:00

@Piet de Geus Als je zo graag sneert is het minimaal handig om je feiten goed te hebben. De ‘Philipsjes’ waren geen schoonfamilie van Engels maar aangetrouwde familie van Marx zelf.

Vuurrood
Vuurrood29 nov. 2016 - 10:23

Piet de Geus: Als je weer eens gaat sneren, houd je dan aan de waarheid.

Jansen & Jansen
Jansen & Jansen29 nov. 2016 - 14:41

[ De ‘Philipsjes’ waren geen schoonfamilie van Engels maar aangetrouwde familie van Marx zelf.] Wat verandert dat precies aan het punt over parasiteren?

OlavM
OlavM5 dec. 2016 - 15:25

Het was Engels zelf, afkomstig uit een ondernemersfamilie, die Marx ondersteunde, zoals b.v. Theo van Gogh zijn broer Vincent. Maar dit pas in een latere levensfase. Engels bracht Marx, die van origine vooral filosoof was, op het spoor van de economie. Toen zij hadden ontdekt dat ze veel gemeen hadden wat betreft hun onderzoek en ideeën, zijn ze gaan samenwerken. Er is geen sprake van dat Marx "parasiteerde", want Engels waardeerde Marx zeer als intellectueel en wilde hem juist de ruimte geven om zijn onderzoek verder te brengen. Overigens heeft Franz Mehring een uitstekende biografie over Marx geschreven, en daarin uitgebreid zijn ontwikkeling en geschriften beschreven.

Mark Huysman
Mark Huysman28 nov. 2016 - 13:32

Goed verhaal al denk ik dat het nog wel wat scherper gesteld mag worden: zo lang het kapitalisme blijft bestaan zal er geen einde komen aan milieuvernietiging en klimaatverandering . De motor van het systeem is winsthonger en dat is onverenigbaar met milieubescherming.

2 Reacties
Marcellus Coriovallum
Marcellus Coriovallum28 nov. 2016 - 19:29

U beseft ook dat we alle vooruitgang wat betreft schonere energie te danken hebben aan het kapitalisme, wat in tegenstelling tot het communisme een progressief systeem is? In alle landen waar het communisme heerste bleef de klok stilstaan, stagneerde iedere vooruitgang en draaiden hele economieën op achterhaalde en zwaar vervuilende energie.

Mark Huysman
Mark Huysman29 nov. 2016 - 8:31

[U beseft ook dat we alle vooruitgang wat betreft schonere energie te danken hebben aan het kapitalisme] Vooral aan overheidssubsidies. Maar die zijn vanaf de bankencrisis en de wereldwijde bezuinigingen enorm afgenomen waardoor eerdere kleine vooruitgangen na 2008 ongedaan gemaakt zijn. Daarnaast heeft natuurlijk de dalende olieprijs groene energie als serieus alternatief uit de markt geduwd. Kapitalisme is niet in staat om milieuvernietiging tegen te gaan. Het klopt dat de commando-economieen in Oost-Europa ook niks aan milieubescherming deden. Maar dat kwam niet voort uit economische logica maar uit totale ongeinteresseerdheid van de bureaucratische bovenlaag en de druk die de wapenwedloop op de productie uitoefende. Cuba laat zien dat in een planeconomie het wel degelijk mogelijk is om milieu-vernietiging een halt toe te roepen.

JStokx
JStokx28 nov. 2016 - 13:22

“Volgens Marx waren conflicten en hongersnoden niet het gevolg van bevolkingsgroei, maar vooral van het kapitalistisch systeem, dat door de gigantische ongelijkheden die het veroorzaakt een kleine groep mensen heel veel opleverde.” Stel jezelf dan eens deze vraag: redden we het in het systeem van Marx dan wel met 50 miljard mensen op aarde qua voedsel en grondstoffen? Zo nee, dan speelt bevolkingsgroei dus wel een rol.

1 Reactie
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 16:25

Zover komt het nooit, want dan is de zeespiegel al lang 1 kilometer gestegen.

RoBru
RoBru28 nov. 2016 - 12:26

"Volgens Marx waren conflicten en hongersnoden niet het gevolg van bevolkingsgroei, maar vooral van het kapitalistisch systeem, dat door de gigantische ongelijkheden die het veroorzaakt een kleine groep mensen heel veel opleverde." Dan ben je toch klaar? Dan is Marx toch afgeserveerd (voor zoverjij dat niet in zijn eigen tijd had moeten worden). Sterker nog, de bevolkingsgroei is ook de oorzaak van de klimaatproblemen.

3 Reacties
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 13:46

Jij maakt deel uit van de 20% van de wereldbevolking die 80% van de beschikbare middelen consumeert, maar je zult die andere 80% nog liever van honger laten omkomen, uitroeien, of geboortebeperking opleggen, dan de consumptie van vlees verbieden. Voor die ideologie bestaat ook een naam.

RoBru
RoBru28 nov. 2016 - 16:50

Mary Jane, Ik begrijp dat je het eens met met de paus, die geen condooms wil uitdelen in Afrika?

Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 18:08

De verkeerde conclusie trekken en die dan aan iemand anders toeschrijven, dat is de definitie van een stropop. Het is -zoals bij de meeste drogredenen- een teken van een gebrek aan argumenten. Waarom vraag je niet vriendelijk of ik niet een uitzondering wil maken voor vis en kippen? Overigens leert de ervaring dat het meest efficiënte middel voor vrijwillige geboortebeperking de invoering van de televisie is.

arbeider3
arbeider328 nov. 2016 - 12:06

Natuurlijk mogen wij het SOCIALISME nooit en te nimmer opgeven. Dat zou ernstige schade toebrengen aan de menselijkheid. Wel moeten wij het socialisme op een aantal punten bijsturen en in de pas houden met de huidige ontwikkelingen. Het belangrijkste daarin is, open en eerlijk te zijn en problemen benoemen en niet politiekcorrect wegmoffelen.

Blitskikker
Blitskikker28 nov. 2016 - 11:55

GroenLinks moet socialisme inderdaad niet afzweren vanwege de klimaatcrisis, maar wel vanwege het feit dat het niet werkt in de praktijk. Een overtuigend voorbeeld is Venezuela, dat gezegend is met grotere bewezen oliereserves dan Saudi Arabië, maar waar ongebreideld socialisme desalniettemin het land aan de bedelstaf gebracht heeft.

2 Reacties
JStokx
JStokx28 nov. 2016 - 13:20

Tja, "liever allemaal arm" schijnt het motto te zijn.

Johan eldert
Johan eldert28 nov. 2016 - 16:07

niet het socialisme als systeem faalde, want dat gebeurde juist onder de dictatuur. Dat schijnen mensen zoals jij maar niet te snappen. Een dictator die zich zogenaamd sociaal opstelt, heeft nog geen socialisme ingevoerd. Zo was Hitler ook geen socialist. Integendeel zelfs maar deed wel zijn best om zo te lijken. dus voortaan eerst wat langer nadenken

jillesdykstra
jillesdykstra28 nov. 2016 - 11:45

Voor zo ver ik weet kwam niemand ooit verder dat de eerste 20 bladzijden van Das Kapital, een biograaf van Marx die zich wel door het hele boek had geworsteld, naar zijn zeggen, typeert het dan ook als onleesbaar. Er is ook nooit iets uitgekomen van de economische hersenspinsels van deze bourgois Duitse jurist. Verbazingwekkend is dat Das Kapital nog steeds invloed heeft, die eer deelt het boek met andere boeken die vrijwel nooit iemand las: Mein Kampf, de bijbel en de Koran. Je vraagt je af of de boekdrukkunst inderdaad de grote invloed had en heeft die er aan wordt toegeschreven.

7 Reacties
Mark Huysman
Mark Huysman28 nov. 2016 - 13:36

[Voor zo ver ik weet kwam niemand ooit verder dat de eerste 20 bladzijden van Das Kapital] Heb je in je eigen familie rondvraag gedaan? [een biograaf van Marx die zich wel door het hele boek had geworsteld, naar zijn zeggen, typeert het dan ook als onleesbaar.] Nou, het bewijs is geleverd! ‘Een biograaf’ (doet er niet toe wie) vindt Het Kapitaal onleesbaar, dus dan zal het wel zo zijn. [Verbazingwekkend is dat Das Kapital nog steeds invloed heeft, die eer deelt het boek met andere boeken die vrijwel nooit iemand las: Mein Kampf, de bijbel en de Koran.] Je bent niet erg op de hoogte, he?

Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 13:56

Net zoals de "kinderbijbel" bestaat, bestaan voor mensen zoals jij ook verkorte, hele leesbare, uitgaves van "das Kapital". Als je ietsje meer hebt gehad dan alleen maar de HAVO, dan moet het haalbaar zijn voor je zijn om te begrijpen wat Marx precies gezegd heeft. Het is natuurlijk geen substituut voor "Boer zoekt vrouw", maar het zal je wel tot de verrassende conclusie brengen dat Marx de huidige economische crisis juist wel voorspeld heeft. Wat je hem op zijn best kunt verwijten is, dat het allemaal wat langer heeft geduurd dan hij dacht, omdat hij factoren als de technische vooruitgang en de globalisering niet goed kon inschatten.

Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 14:02

Sorry, dat moet MAVO zijn natuurlijk.

Martin007
Martin00728 nov. 2016 - 14:29

Dat is dan jammer voor jou, maar ik heb alle bladzijden gelezen. Inderdaad heb ik hele stukken overgeslagen, vanwege de woorden die Karl gebruikt en de ingewikkelde berekeningen van hoe winst ontstaat. Dat is verder niet zo heel erg interessant. Maar als Marx sterft, neemt zijn vriend Friedrich Engels ze zaak over en maakt het boek af. Van dat punt af is het heel goed te lezen.

jillesdykstra
jillesdykstra28 nov. 2016 - 16:27

Ik studeerde in de zestiger jaren af, economie, Groningen, voor Den Haag het niveau van het onderwijs verlaagde.

jillesdykstra
jillesdykstra28 nov. 2016 - 18:07

Nog even, familie, rondvraag. Inderdaad, mijn bloedeigen vrouw legde het na 20 bl aan de kant, haar mentor bekende ook nooit verder gekomen te zijn. Francis Wheen, ‘Karl Marx, A life’, New York 2000. Ik las Mein Kampf, de bijbel van voor naar achter, en een deelvertaling van de Koran.

Mark Huysman
Mark Huysman28 nov. 2016 - 23:20

@jillesdykstra [Francis Wheen, ‘Karl Marx, A life’, New York 2000.] Dat is de biograaf die “zich wel door het hele boek had geworsteld” en het “typeert als onleesbaar”?] Ik heb zelf die biografie niet gelezen maar het lijkt me tamelijk stug aangezien hij ook een boek geschreven heeft specifiek over Het Kapitaal wat als volgt wordt omschreven: “Wheen’s captivating, accessible book shows that, far from being a dry economic treatise, Das Kapital is like a vast Gothic novel whose heroes are enslaved by the monster they created: capitalism. Furthermore, Wheen argues, as long as capitalism endures, Das Kapital demands to be read and understood.” Probeer je ons in de maling te nemen met je verwijzing naar Wheen? Heb je dat boek wel gelezen? Overigens tip aan je vrouw: de eerste 3 hoofdstukken van Het Kapitaal (over ‘de waar’, het ruilproces en de warencirculatie) zijn het meest abstract en moeilijk. Daarna wordt het steeds concreter en beter te vatten.

Elias De Hij
Elias De Hij28 nov. 2016 - 11:41

Hongersnoden komen juist voor in anti-kapitalistische landen zoals Noord-Korea en Venezuela.

4 Reacties
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 13:58

Ik kan je zo 50 kapitalistische landen opnoemen waar het slechter gaat dan in Venezuela en Noord-Korea.

Martin007
Martin00728 nov. 2016 - 14:41

En daarom kun je heel goed stellen dat de uitvoering van de ideeën van Marx niet werkt. Dat komt omdat Karl wel heel erg positief dacht over de verandering die de mens zou moeten doormaken tijdens de uitwerking van zijn plannen. Hij stelde dat de mens na verloop van tijd genoeg had aan eten, kleren, onderwijs, medische zorg en huisvesting. Het werk dat de mens verrichtte zou niet meer puur en alleen uit winstbejag worden gedaan. Nou, daar heeft Karl zich danig vergist. En dat is het probleem. Noord-Korea en Venezuela is NU. In de tijd van Marx werd de hongersnood inderdaad veroorzaakt door de kapitalistische productiewijze. Lees het boek maar. Na verloop van enkele decennia tijdens de industriële revolutie, hadden de bazen van de fabrieken het zo ver gekregen dat hele families (incl 4-jarigen) voor hun werkten, 18 uur per dag. Maar de opbrengst van hun werk was zo gering, dat de arbeiders maar twee keer per dag een maaltijd tot zich konden nemen. Die maaltijd bestond uit een mengsel van water en tarwemeel. Verder niets. Er was geen geld voor vlees, groenten, fruit of zelfs gewoon brood. Raad eens wat dat oplevert? Hongersnood.

Andreas Cappen
Andreas Cappen28 nov. 2016 - 19:26

Ik kan je zo 50 kapitalistische landen opnoemen waar het slechter gaat dan in Venezuela en Noord-Korea. >> Nou, kom maar door dan.

Marcellus Coriovallum
Marcellus Coriovallum28 nov. 2016 - 19:53

"Ik kan je zo 50 kapitalistische landen opnoemen waar het slechter gaat dan in Venezuela en Noord-Korea." Uw definitie van goed en slecht zijn relatief en een persoonlijke zienswijze. Ik zou bijvoorbeeld liever straatarm en vrij zijn dan in een socialistisch hellegat te moeten leven waar persoonlijke ontplooiing onmogelijk is en het hebben van een eigen mening tot de meest verschrikkelijke represailles tegen mij of mijn familie kunnen leiden.

Marcellus Coriovallum
Marcellus Coriovallum28 nov. 2016 - 11:33

Voor klassenstrijd heeft links wel een klasse nodig. Dat wordt een revolutie beginnen met een handvol moeilijk kijkende intellectuelen, de werkende klasse zijn jullie kwijt.

nietweer
nietweer28 nov. 2016 - 11:32

Ik ben het helemaal eens met de titel, Groenlinks moet Marx niet afzweren vanwege de klimaatcrisis. Er zijn namelijk veel betere redenen om Marx af te zweren. Eén van die redenen is dit weekend overleden. Overal waar de ideeen van Marx in de praktijk zijn gebracht liep het bloed over de straten, toch blijven sommige mensen denken dat het een sympathieke ideologie is.

2 Reacties
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 13:59

Obama heeft meer doden op zijn geweten dan Fidel Castro.

Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 14:00

In 8 jaar tijd.

Nikolas2
Nikolas228 nov. 2016 - 11:12

In de tijd dat Marx leefde waren er nog geen 2 miljard mensen op de aarde. Hij had nooit kunnen vermoeden dat de mensheid zo enorm zou groeien.

1 Reactie
Mary Jane
Mary Jane28 nov. 2016 - 13:32

En waarom had Marx dat nooit kunnen vermoeden? Zou hij dan -net als jij- gedacht hebben dat het grootste deel van de mensheid dan al lang van honger was omgekomen? Of begreep hij -net als jij- niets van wiskunde en wist dus niet wat "exponentiële groei" betekent? Misschien dat je toch maar eens iets van Marx moet lezen?