Joop

Grijs en rijk

  •  
08-06-2012
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Langer doorwerken druist tegen de menselijke natuur in. Sinds mensenheugenis wordt alles in het werk gesteld om juist minder en korter te ploeteren voor het dagelijks brood
Als de AOW-leeftijd van 65 jaar zelfs voor de SP geen breekpunt meer is, dan gaan we een toekomst met lege park- en pleinbankjes tegemoet. Want als we tot op hoge leeftijd moeten doorwerken, is luierend genieten van je oude dag er niet meer bij.
De vergrijzing is een probleem, zo wordt beweerd. Dat geldt niet overal in het land. In de top-10 van rijkste gemeenten staan vijf gemeenten die ook tot de top-10 van meeste vergrijsde gemeenten behoren. Hoe grijzer, hoe rijker?
Dat is betrekkelijk. De overige vijf die in de top-10 meeste van rijkste gemeenten staan, komen op de ranglijst van vergrijsde gemeenten op plaats 19, 52, 53, 148 en 209. Maar het gemiddelde inkomen van de top-10 vergrijsde gemeenten is wel bijna tienduizend euro hoger, dan die van de 10 minst vergrijsde gemeenten. Een overzicht met deze cijfertjes vind je in dit exceldocument.
Natuurlijk is het niet zo dat hoe grijzer de bevolking is, hoe rijker de gemeente is waar ze wonen. Gemeenten als Bloemendaal, Wassenaar, Laren en Blaricum waren ook voor de vergrijzing aardig welvarend. En wie al werkend rijk is, zal vast een fortuinlijke oude dag hebben.
Toch is het niet helemaal toeval dat de rijkste gemeenten ook een grotere grijze druk kennen, dan armere gemeenten. De levensverwachting van mensen die onder de lage-inkomensgrens leven, is ongeveer 5 jaar lager dan bij mensen die boven die grens leven.
Dan is er ook nog een verband tussen opleiding en levensverwachting. Hoogopgeleide mensen leven 6 tot 7 jaar langer dan laagopgeleiden. U begrijpt dat het gemiddelde opleidingsniveau in Bloemendaal wel wat boven ongeschooldheid of vmbo-niveau ligt.
Als de oorzaak van een lage grijze druk dan toch moet worden gezocht in de relatie tussen inkomen en opleiding, dan is ‘de politiek’ op de goede weg. Doorgaan met bezuinigen, vooral op lonen en onderwijs. De crisis los je er niet mee op, maar het is wel een begin om de vergrijzing te vertragen. Nog even en een verhoogde AOW-leeftijd is helemaal niet nodig.
De omgekeerde weg, de AOW-leeftijd omlaag, durft niemand te gaan. Omdat we onvermijdelijk grijs worden, maar dat willen we wel zo rijk mogelijk. Maar langer doorwerken druist tegen de menselijke natuur in. Sinds mensenheugenis wordt alles in het werk gesteld om juist minder en korter te ploeteren voor het dagelijks brood. Het vuur, het wiel, de lopende band, de automatisering zijn juist bedacht om werk zo licht en zo kort mogelijk te houden.
De conclusie is tweeledig. Zorg ervoor dat iedereen rijker wordt en investeer ruimschoots in innovatie. Die innovatie moet ons meer en betere middelen verschaffen om werk nog lichter en korter van duur te maken. En rijker kan iedereen worden als meer geïnvesteerd wordt in onderwijs en de welvaart beter wordt verdeeld.
Dan rest nog één probleempje. Als iedereen grijs en rijk is, wie doet dan het resterende vuile werk?
Dit artikel verscheen eerder op het weblog van Peter de Jonge, Peters Pagina.

Meer over:

opinie, economie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (9)

addystoker
addystoker8 jun. 2012 - 6:39

als iedereen grijs is wie doet dan het werk? wordt er gevraagd. in ieder geval blijkt uit deze vraagstelling wel dat er geen enkele reden is om vluchtelingen en mensen die asiel zoeken in ons land de deur te wijzen, wanneer we verder vergrijzen dan zijn we heel blij dat ze er zijn en zal onze economie ze nog hard nodig hebben.

hovenees
hovenees8 jun. 2012 - 6:39

Als ik zie met welke schitterende smartphones jongeren naast me in de bus zitten te spelen lijkt me de gedachte dat alleen de ouderen rijk en welvarend zijn nogal ver gezocht. De ouderen nu zijn, net als veel jongeren nu, begonnen met weinig. Zij zijn vaak begonnen met het 'resterende vuile werk' waar nu nog maar weinig Nederlanders voor lijken te voelen. Ook hebben veel ouderen van nu in hun jeugd geleerd hard te werken, spaarzaam te leven en te genieten. In deze volgorde. Net zoiets als de Polen nu doen, een land waar het economisch goed schijnt te gaan. Wijzen naar een ander die het schijnbaar beter heeft is van ale tijden, maar wel erg dom. Slimmer is het om die energie te gebruiken om het voor jezelf beter te maken. Gewoon werken dus.

toshiba
toshiba8 jun. 2012 - 6:39

[ Sinds mensenheugenis wordt alles in het werk gesteld om juist minder en korter te ploeteren voor het dagelijks brood. Het vuur, het wiel, de lopende band, de automatisering zijn juist bedacht om werk zo licht en zo kort mogelijk te houden. ] de innovatie punten die je opnoemt werden niet bedacht om minder te werken maar om efficienter te werken ten faveure van winst. het korter werken is volgens mij vooral een verdienste van de vakbonden en aanverwante organisaties. in landen waar weinig welvaart is, werken mensen tot hun dood.

adriek
adriek8 jun. 2012 - 6:39

Gewoon de 'financiele dienstverleningssector' afschaffen en weer veel meer mensen productief werk laten doen. Inmiddels betaal ik zo'n 30% van mijn inkomsten aan dit soort clubjes. Ik zou zonder al die beleggingspiramides met een dag of drie werken uitkunnen. Inmiddels wordt duidelijk dat die beleggingsconstructies nul waarde hebben (hoezo dacht ik dat ik 'spaarde' voor mijn oude dag? Dat heeft mijn financieel adviseur vast niet letterlijk gezegd, maar slechts zeer overtuigend gesuggereerd.) De andere drie dagen (laat de economie maar weer zes dagen draaien) kan zo iemand die nu mijn beleggingen afroomt ook weer productief werk doen. Zo komt de (nieuwe) economie weer op poten, blijft iedereen relaxed aan het werk, en kunnen we gewoon met 60 jaar stoppen.

adrie2
adrie28 jun. 2012 - 6:39

Misschien ligt de oplossing in het verrichten van minder (zinloze) arbeid! Wat is er het nut van te kunnen kiezen uit tientallen merken/soorten van producten/diensten? In een concurrentiemaatschappij doet de één de inspanning van anderen vaak weer teniet. Eigenlijk is dat heel inefficiënt! Een dienst of product kan ook vanuit een andere mentaliteit worden geoptimaliseerd, door samenwerken, door vertrouwen, door naar beste kunnen een bijdrage leveren, door deel van het geheel te zijn/voelen. Wantrouwen, het marktdenken en winstbejag maken meer kapot dan je lief is! Zie bijvoorbeeld de 'productie' in de gezondheidszorg die onnodige behandelingen veroorzaakt. De arts/farmaceut als zakenman die allereerst zijn omzet veilig moet stellen. Uiteindelijk zal het (dankzij doorgaande technische ontwikkelingen) mogelijk blijken om met enkele uren werken per dag het noodzakelijke aan diensten en goederen te produceren, de resterende tijd kan dan ten nutte komen aan het werken aan sociale samenhang (opvoeding, ontwikkeling, verenigingsleven, cultuur, recreatie e.d.) zonder commercie! Het gemeenschapsgevoel dat elk mens is aangeboren moet dan wel bij komende generaties bewust worden ontwikkeld (door een andere wijze van opvoeding).

rbakels
rbakels8 jun. 2012 - 6:39

Uit eigen ervaring weet ik dat het lullig is als je in de kracht van je leven wordt afgedankt als je bijv "economisch verouderd" bent, bijv. omdat je het als goede professional verdomt een slechte manager te worden. Maar ik zou er ook niet aan moeten denken om elke dag met tegenzin naar een kantoor te vertrekken waar ik als oudere niet meer voor vol word aangezien en mij naar mijn pensioen moet slepen - zeker in het besef dat je dik over de helft van je leven bent. Als we langer moeten werken moet er ook iets gebeuren om dat *leuk* te houden. Terwijl ze de AOW-leeftijd verhogen gaan carrières er steeds meer op die van sporters uitzien: op je 40-ste opnieuw beginnen. Alleen zijn de meeste mensen niet zo rijk als ex-profvoetballers ...

1 Reactie
Jensbos
Jensbos8 jun. 2012 - 6:39

Gewoon meer ruimte geven, minder "noodzaak" tot verdinging (zie arbeidsvoorwaarden/ontslagrecht), oneerlijke concurrentie corrigeren.

Jensbos
Jensbos8 jun. 2012 - 6:39

Tsja, en nu moeten we ook nog gaan sparen voor de zorgkosten, ik betaal al zo.n 4 decennia premie en maak daar zelden of nooit gebruik vam -gelukkig- Ondertussen geven de verzekeringsmaatschappijen tegenwoordig korting voor jongeren. Dat klopt dus niet...want die worden hopelijk ook oud. Laten ze maar eens beginnen met die kortingen terug te draaien, vraag me af wat dat opevert. Voor de rest, gewoon die 1,5 miljoen mensen onder de 65 jaar die in een uitkeringvakje gestopt zijn en die wel kunnne en vaak ook graag willen werken, weer aan betalend werk helpen, levert belasting op, kost minder (uitkeringen) en doet de economie groeien (consumptie) Maar, de beschikbare oplossingen daarvoor op een rijtje zetten, dat is denk ik te veel "denkraam" gevraagd! Christine la Garde heeft in ieder geval wel een voorzet gegeven.

1 Reactie
Jensbos
Jensbos8 jun. 2012 - 6:39

"Maar, de beschikbare oplossingen daarvoor op een rijtje zetten, dat is denk ik te veel "denkraam" gevraagd! :" Hmmm... er lijkt tegenwoordig vooral voorzien te worden in (kleine) telramen.