Joop

Greta Thunberg ook belangrijk voor emancipatie van mensen met autisme

  •  
25-09-2019
  •  
leestijd 2 minuten
  •  
94 keer bekeken
  •  
gretathunberg

© Cc-foto: Europees Parlement

De 16-jarige Greta Thunberg is niet alleen baanbrekend in haar strijd tegen de klimaatcrisis. Ook in de emancipatiestrijd voor mensen met het Autistisch Spectrum Syndroom speelt zij een belangrijke rol. Met name voor vrouwen en meisjes.
Mensen zullen de termen Asperger en (klassiek) autisme vaak kennen door gepopulariseerde maar problematische stereotypes zoals die voorkomen in de film ‘Rain Man’ of de hitserie ‘The Big Bang Theory’. Tegenwoordig vallen Asperger, hoogfunctionerend autisme, PDD-NOS en klassiek autisme onder de algemene noemer Autistisch Spectrum Syndroom (ASS).
Volgens het Nederlands Jeugdinstituut had Nederland in 2017 per 10.000 personen 60 tot 100 personen die ASS hebben. Hoewel de eerste tekenen van ASS meestal worden opgemerkt bij kinderen van drie jaar, blijft het bijzonder lastig om vast te stellen. Vooral naarmate de leeftijd hoger wordt. En dan met name bij vrouwen en meisjes.
Maskeren Het vaststellen van ASS bij meisjes is lastig om twee redenen. Veel mensen zijn er niet op bedacht dat meisjes ook ASS kunnen hebben. En meisjes worden er al op jonge leeftijd op getraind om zich sociaal wenselijk te gedragen. Een ASS-er kan dat in de eerste instantie niet, maar neemt het gedrag wel over. Dit wordt ‘maskeren’ genoemd.
Met maskeren past een ASS-er zich aan aan de rest van de omgeving tot de mate dat zijn aanwezigheid getolereerd wordt, wat erg moeilijk valt af te leren en best agressief is. En het heeft voor een ASS-er nog een groot nadeel: het kost veel energie en leidt ertoe dat sociale situaties worden vermeden. Daardoor wordt ASS niet eerder opgemerkt.
Dat is waarschijnlijk ook de reden dat Thunberg pas op haar elfde is gediagnosticeerd met ASS, OCD en selectief mutisme. Wat nog steeds vrij laat is voor een land zoals Zweden dat een zeer goede gezondheidszorg heeft.
Omdat genderrollen vroeger sterker werden uitgedragen dan nu en het bewustzijn rondom ASS groter is dan pakweg 40 jaar terug, komt het nog steeds voor dat vrouwen op latere leeftijd worden gediagnosticeerd met ASS. Vaak na jaren problemen die te herleiden zijn naar stress als gevolg van overprikkeling of depressiviteit.
Geen acceptatie Na de diagnose volgt zeker geen acceptatie van de omgeving. Eerder het omgekeerde. Ook dat zie je weer bij Thunberg. Juist bij de strijd die zij voor het klimaat voert, zie je aan de negatieve reacties dat de weg naar acceptatie van ASS misschien wel lastiger is dan het forceren van klimaatmaatregelen.
Deze strijd voert zij op onverstoorbare wijze wat kenmerkend is voor een ASS-er. Door verantwoordelijk, gecontroleerd, vastberaden, doelgericht, onderbouwd, gereserveerd, humoristisch (ja, ASS-ers hebben humor), direct, zonder sugarcoating en met een enorme dosis aan lef de strijd aan te gaan, laat zij uiteindelijk zelfs wereldleiders beseffen dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken.
Daarom zou ik activisten niet alleen willen oproepen te vechten voor meer klimaatrechtvaardigheid, maar juist ook voor neurodiversiteit en tegen validisme.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (29)

Paddy4
Paddy426 sep. 2019 - 10:34

@ Labou: Ik schets een symptoom van asperger (staat in DSM4 , is dat genoeg bewijs?), en bedenk hoe dit over kan komen bij teevee kijkend Nederland. Puur beschouwend. Ik zeg dus niets inhoudelijks over de zaak, alleen iets over de vorm van communicatie en de uitwerking die dit kan hebben. Je lijkt nogal gepreoccupeerd om mij op iets fouts te betrappen; ik ben echter geen klimaatscepticus. (Wel een islamofoob, scheer je ws over 1 kam, vandaar dat je me ingedeeld had in het kopje klimaatontkenner, beetje bevooroordeeld?)

Break on through
Break on through26 sep. 2019 - 9:28

Goed dat dit aangekaart word. Heb me begin deze week al gerealiseerd dat Thunberg wel eens Autistisch zou kunnen zijn (rampdenken). Als autist weet je snel veel van datgene wat je interesseert of bezighoud. Is dan ook direct een goed verweer tegen de beschuldiging dat Thunberg ingezet en geïnstrueerd word door volwassenen. In Zweden heeft men ook gewoon goedwerkend internet. Bij meisjes en vrouwen is autisme moeilijker op te sporen dan bij mannen. Er zijn gevallen bekend van vrouwen die op hun zestigste alsnog de diagnose krijgen.

2 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin27 sep. 2019 - 1:08

Ook bj veel mannen komt dit voor!

Break on through
Break on through27 sep. 2019 - 9:26

Klopt hoor Minoes. Maar bij vrouwen is autisme moeilijker te diagnosticeren i.v.m. maskeren en het aanpassingsvermogen van de betreffende. Maar toch goed dat je dit even aan kaart....

de Boer2
de Boer226 sep. 2019 - 8:45

Over de EU werd ook ooit gezegd dat ze echt belangrijk zou zijn, dus is er best een aangrijpender koptekst te verzinnen over Greta Thunberg. alvorens als slotwoord validisme uit te spreken. Nou weten we hier op de boerderij wel van alles over dierziekten want de veterinair heeft daarvoor doorgestudeerd en we doen ook aan preventie, maar de Boer geeft zich niet uit voor psychiater. Natuiurlijk l

1 Reactie
de Boer2
de Boer226 sep. 2019 - 9:06

Natuurlijk weet de Boer wel over autisme en over het syndroom van Asperger dat een nadere invulling van dat brede spectrum is. Zo werd over de moordenaar van Pim Fortuyn beweerd dat ie het zou hebben. Nogmaals de Boer weet dat niet want hij heeft op de agrarische school enkel zijn eigen boerenvak geleerd en psychiatrie was daarvan geen onderdeel. Maar hij krijgt wel de indruk dat Chris Dorsman zich een weinig aan homeopathische verdunning vergrijpt. Homeopathie werkt namelijk niet, kan niet werken, maar resulteert wel getuige het succes van een producent wiens naam de Boer nu niet eens durft noemen, maar het is degene die het zijn inzieop heden zonder doctorstitel moet stellen. Zwarte kunst moet niet geplaatst worden in historisch perspectief, want is ons heden ten dage nog steeds geworden. En denk nou ook niet dat la Pucelle in de Honderdjaige oorlog thuis hoort. Want de strijd om het bezit van de menselijke geest is al veel langer en de vrede is nog steeds niet getekend, die gaat gewoon door. .

Uw autistische duider
Uw autistische duider26 sep. 2019 - 7:45

Weet je wat écht belangrijk is voor de 'emancipatie' van autisten? Dat de 'rest' nu eens wat meer gaat accepteren dat er nu eenmaal mensen zijn met autisme, met al hun rare trekjes, gekke bewegingen en schijnbare emotieloosheid! Dat de 'rest' eens stopt met het constant maken van vervelende opmerkingen ('doe toch eens een keer normaal', 'doe niet zo autistisch', 'wat kijk je boos'). Dat de 'rest' ook eens de moeite neemt om de mens áchter de autist beter te leren kennen. Dat de 'rest' eens gaat afleren om autisme te verklaren vanuit hún referentiekader. Dat de 'rest' eens gaat beseffen dat autisme niet per definitie gelijk staat aan zwakbegaafd. Ja, ik weet dat hier een hoop frustratie aan ten grondslag ligt mijnerzijds, maar besef ook dat die frustratie het mij vaak behoorlijk dwarsligt, en dat ik (en vele andere autisten) daardoor vaak niet eens de kans krijgen om iets van zichzelf te laten zien omdat daar altijd weer die drempel van autisme tussen ligt.

2 Reacties
gimli55
gimli5527 sep. 2019 - 10:36

Bedankt.

gimli55
gimli5527 sep. 2019 - 10:39

Mensen moeten accepteren dat er mensen zijn die ASS hebben in alle verschillende vormen. Tegelijkertijd, dat ze het niet zijn. Er is een verschil tussen hebben en zijn.

Paul!
Paul!25 sep. 2019 - 23:34

Door die diagnose op deze manier centraal te stellen doe je haar enorm tekort. Want ongeacht hoe je tegenover de ideeën van dit jonge meisje staat..... Ze is een mens, een puber, een meisje, een vrouw in wording. Iemand met ideeën en opvattingen, iemand met een karakter, iemand met verlangens. Daarnaast heeft ze ooit, al dan niet terecht, een diagnose gekregen. Maar dat lijkt me niet het belangrijkste aspect van wie ze is. Bovendien is ze zelf zeer duidelijk over waar ze de nadruk op wil leggen. En dat is niet op haar diagnose.

2 Reacties
Minoes&tuin
Minoes&tuin26 sep. 2019 - 8:36

Degenen die de nadruk leggen op hoe iets overkomt op hen zijn anders niet haar medestanders, noch degenen die strijden voor het klimaat maar haar tegenstanders of de tegenstanders van wat ze zegt. Degenen die misbruik maken van haar als persoon. Het spelen op de persoon-principe. Wat duidelijk gemaakt wenst te worden is dat de inhoud belangrijker is dan de maner waarop het gebracht wordt volgens velen. Het zijn de tegenstanders van het klimaatvraagstuk die uitleg wensen te geven aan haar performance, niet de voorstanders, niet degenen die weten dat conventies hier minder van belang zijn en dat ook graag delen. De intelligentie van dit meisje is er nl. niet minder om!

gimli55
gimli5527 sep. 2019 - 10:42

@ minous Bij gebrek aan inhoudelijke relevante argumenten is het makkelijk om de boodschapper persoonlijk aan te vallen. Dat is de politieke ontwikkeling sinds Fortuijn, inhoud is ingeruild voor mening en daarna zonder onderbouwing.

Sonic2
Sonic225 sep. 2019 - 17:44

Ik weet niet of Thunberg een aanwinst is voor de emancipatie van mensen met autisme. Ze oogt soms wat bozig, lomp en direct. Haar buitengewone intelligentie( want dat is ze) en haar analyse vermogen sneeuwen daar bij onder. Het is net als Kees Momma. Ook die is gemakkelijk in een hokje te duwen. Laat ik mezelf daar in kwetsbaar opstellen. Ik heb zelf autisme en ben hooggevoelig. Bij de gemiddelde mens valt de eerste indruk nu eenmaal op. En daarin komt ze nogal bozig en fel over. Terwijl haar eigen persoon daarbij ondersneeuwt. Aspergers hebben trouwens de naam nogal drammerig te zijn. Ik heb zelf geen Asperger, maar een geheel realistische beeld van autisme schetst dus Asperger niet. Voor de rest zijn mensen met autisme veel leukere mensen als je denkt. En verdienen ze veel meer waardering. En worden ze vaak verkeerd begrepen. Maar misschien moeten sommige mensen eerst zelf autisme ervaren, voordat ze ook maar enig idee hebben waar ze over praten. Helaas zie ik Thunberg weinig doen voor die emancipatie. Al ligt dat meer aan de massa. Die zien haar ratio niet. Haar hoog analytisch vermogen. En haar onmiskenbare intelligentie. En haar geloof in de wetenschap, data en modellen. En kennelijk mag je niet anders denken. En moet dat op zeer agressieve manier worden weg gezet. Overigens kan je in haar oogopslag goed zien dat ze bij het spreken voor de VN heel erg overprikkeld was en het haar "hoog" zat. Ik weet niet hoe lang ze dit volhoudt.

2 Reacties
Paul!
Paul!25 sep. 2019 - 23:38

Als ik haar zie maak ik me wel een beetje zorgen, het oogt niet zo heel erg gezond, overprikkeld lijkt me een understatement. Als er echt zoveel mensen zijn die haar mening delen, dan is er toch vast wel een nieuw boegbeeld te vinden? Zodat zij even de luwte kan vinden die ze nodig lijkt te hebben.

DaanOuwens
DaanOuwens26 sep. 2019 - 6:32

@ Sonic Jij schrijft: Ik weet niet hoe lang ze dit volhoudt. Ik hoop nog een tijdje. En dat ze om haar heen mensen heeft die voor haar zorgen. Aandacht en liefde geven en dat zij haar bescherming geven. Zoals iedere puber die hoort te krijgen. En dat ze ook plezier beleeft aan wat ze doet. Een 16-jarige die de VN toespreekt en een vette zeiltocht kan maken over de Atlantische oceaan heeft wel iets om op terug te kijken. Ik kijk niet zo naar wat ze zou hebben. Ik kijk liever naar wat mensen doen. En zij verdient gewoon respect en complimenten voor wat ze doet. Dat ze autist is of asperger heeft doet niets af of voegt niets toe aan mijn waardering voor haar. Net zoals ik veel waardering heb voor de manier waarop jij hier je teksten schrijft. Ook daar heb ik respect voor.

Paddy4
Paddy425 sep. 2019 - 15:43

De geuite emoties zijn niet echt, maar ingezet. Dat ook nog eens bij een kind. Dat roept weerstand op in een tijd waarin authenticiteit een hoge waarde is. Ook al kan de oorzaak gezocht worden in de hipste stoornis .

4 Reacties
LaBou
LaBou 25 sep. 2019 - 16:33

En dat kun je natuurlijk ook bewijzen. Want anders is jouw reactie een vorm van ontkennen dat dit meisje gelijk heeft. Hoewel, gezien je reactie's in andere draadjes over klimaatonderwerpen vindt je toch al dat je vooral je kop in het zand moet steken.

Paddy4
Paddy426 sep. 2019 - 5:17

@labou. Ik redeneer vanuit het feit dat ze asperger heeft. Heb hier nog nimmer op een klimaattopic gereageerd. Dus waar je dat vandaan haalt.

LaBou
LaBou 26 sep. 2019 - 7:42

Ik constateer dat je geen bewijzen levert voor je stelling maar alleen maar een herhaling van zetten.

Uw autistische duider
Uw autistische duider26 sep. 2019 - 12:01

Authentieker dan Greta zie je zelden iemand. Dat u dat dan weer niet ziet ligt waarschijnlijk in het feit dat u Asperger als een 'hippe stoornis' ziet

Dehnus
Dehnus25 sep. 2019 - 15:26

Wat ik altijd nog het ergste vind is dat rechts net doet alsof we hyper gevoelig zijn en links net doet alsof we geen gevoelens hebben. De een gebruikt het als een meme "Autistic scree" op het web waarmee se kinderen als Greta Thunberg echt totaal weer het donkere hoekje van "maskeren" in drukken. En de ander gebruikt het zelfs als werkwoord of titel dat iets "weel heel autistisch is angepakt" of "Dat doe je heel erg asperger zeg". Alleen maar omdat emoties anders en heviger zijn, en ze worden gemaskeerd (niet gedeeld) betekent niet dat ze er niet zijn. Mensen op het spectrum delen ze vaak gewoon niet meer omdat ze in harde hand hebben mogen meemaken wat de mensheid in het negatieve kan. Van onder de pillen gestopt tot weggenomen uit het ouderlijk huis. Van leraren die het "er uit geslagen" hebben tot extreme pesterijen. Dan leer je wel je emoties voor je te houden, en mensen met een zekere angst en voorzichtigheid te aanschouwen, en dat alles is voordat je een diagnose hebt gehad voor veel vrouwen (en ja sommige mannen ook). Krijg je wel die diagnose? Nou ook dan is de menselijke omgeving vaak:"Ach ja hoor natuurlijk ze heeft weer wat, ze heeft het kwaaltje van de maand!". En maar afvragen waarom de spectrum persoon zich gemakkelijker met niet menselijke dieren, objecten(zoals een speelgoed pop of auto) en of andere levensvormen voelt. Hoewel dat natuurlijk niet de enige reden is, helpt het zeker wel dat de mensen die je tegenkomt vaak valse, leugenachtige, gemene, geniepige maar vooral ook gewelddadige klootzakken zijn. Ze zeggen een ding, bedoelen het ander and verstoppen zich achter sociale regeltjes. Ik bedoel het door ouders goed bedoelde dreigement :"Schat, doe nou eens wat normaler, anders komen ze je straks in een tehuis stoppen. De school heeft weer geklaagd dat je te stil/friemelt met kleding/je een pestkop een klap hebt gegeven/vul maar in.". Is voor velen op het spectrum in een of andere vorm bekend. Zeker voor vrouwen (want die hebben vaak niet eens de luxe om te weten waarom) die met een ander stel hersens, dan het geaccepteerd normale, zijn geboren. Om nog maar te zwijgen over de vele keren dat het gebruikt word als "ziekte" onder andere door de antivax en anti 5G figuurtjes. Spectrum mensen zijn geen ziekte, ze zijn een variatie in het mens zijn!

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin26 sep. 2019 - 8:42

Iemand met Asperger heeft wel degelijk gevoelens, anders zouden er niet zoveel zelfmoorden zijn geweest onder deze groep. Dan moet je je toch behoorlijk eenzaam kunnen voelen. Zeker op een gevoelig moment waarop de seksualiteit zich ontwikkelt en vriendjes en vriendinnetjes onderling relaties krijgen en zij zich min of meer buitengesloten kunnen voelen. Hoe vaak gebruik ik hier al niet het woord 'voelen'.

Libertain
Libertain25 sep. 2019 - 15:26

Goed artikel, zou niet enkel over meisjes en/of vrouwen moeten gaan. Deze maatschappij bestaat uit beide geslachten en de geneeskunde discrimineert zeker niet naar geslacht. Het Franse filosoof en academicus Alain Finkielkraut heeft zich als volgt recentelijk uitgedrukt: - "Het is belachelijk dat volwassenen lessen van dergelijke opgroeienden moeten krijgen. Hierbij is het van belang om op te merken dat afgezien van het syndroom dat deze jonge dame heeft, moeten we goed gaan beseffen dat ze erg beinvloedbaar en tevens kneedbaar is." Het oproep van laatste tijden is dat de volwassenen het voortouw moeten gaan nemen.

3 Reacties
Frank van der Laar
Frank van der Laar25 sep. 2019 - 16:39

"[D]e geneeskunde discrimineert zeker niet naar geslacht." Zeker wel, en met goede reden.

Libertain
Libertain26 sep. 2019 - 6:17

("Zeker wel, en met goede reden.") Hier ligt juist het verschil tussen onderscheid maken om een goede doel te gaan dienen als in de geneeskunde (overigens heb ik geen idee over welke geneeskunde heb jij het, omdat de geneeskunde tussen de verschillende landen veschilt zelf nogal van kwaliteit) - en de vooringenomen sociaal-maatschapelijke discrminatie die als doel heeft individuen en/of groepen bewust te benadelen in eigen belang of deze bijvoorbeeld van het groep ons-kent-ons.

Libertain
Libertain26 sep. 2019 - 6:18

...benaddelen uit eigen belang...

madbako
madbako25 sep. 2019 - 15:22

Autisme is dat de nieuwe ADHD?

1 Reactie
Dehnus
Dehnus25 sep. 2019 - 15:28

Zie hier daar is de eerste al. En maar afvragen waarom mensen niet met jouw willen praten om het "uit te leggen". Je gaat je nu waarschijnlijk verstoppen achter. A.) Het was maar een grapje. B.) Ik weet het echt niet. C.) Ach ja hoor stel je niet aan het explodeert in eens aan gevallen, vroeger sloegen we het er wel uit! of D.) een combinatie van de bovenste 3.

I am Legion
I am Legion25 sep. 2019 - 14:44

Klopt. Het bevordert de ontwikkeling tot een respecterende bereidheid om hen net zozeer aan satire of kritiek te onderwerpen dan wel als hen over onderwerpen als serieus te nemen persoon te zien en als je daar aanleiding toe ziet ze te bewonderen.