Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Amerikaans Hooggerechtshof draait strijd tegen klimaatcrisis de nek om

Zeg maar dag tegen een leefbare planeet
Joop

Gereformeerde kerkgang en formatiecrisis hebben dezelfde wetmatigheden

  •  
05-04-2021
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
Schermafbeelding-2021-04-05-om-14.55.00
Heeft de slang gesproken of niet…?
Wat het nieuws beheerste in de Goede Week, de bevindelijke kerkgang en de formatiecrisis, heeft overeenkomsten. We kijken naar twee gesloten werelden met onder de oppervlakte dezelfde wetmatigheden die maar moeilijk te doorbreken zijn.
De analyses van het zwaar gereformeerde volksdeel met haar vele vertakkingen leken op die van een exotische stam. Hoewel noch gereformeerd van afkomst, noch gelovig heb ik de afgelopen dertig jaar veel met bestuurders uit deze wereld gewerkt. Betrouwbare en vaak blijmoedige mannenbroeders (want de vrouwen kom je zelden tegen), helder in hun afwegingen, ook als die, althans voor mij, nogal ver gezocht zijn. Wat ik geleerd heb in het werken met deze vaak geïsoleerd bij en onder elkaar levende gelovigen is dat er drie zaken dominant zijn in doen en laten.
De eerste van de gereformeerde drietrapsraket is Het Woord. Alles wat je zegt of vooral schrijft leggen de bevindelijken op een goudschaaltje. In lijn daarmee is men zelf de maatstaf der dingen en wordt ieder ander onverbiddelijk langs een meetlatje gelegd. Heeft de slang gesproken of niet…? Ten derde, ‘hete hoofden, koude harten’, het eigen gelijk gaat boven de relatie. Lukt het niet, dan is er heel democratisch weer een geloofsgemeenschap bij. De bevindelijke wereld en de Tweede Kamer zijn net zo versnipperd.
En dit gedrag dat zo kenmerkend is voor de onderkant van de polder en het fundament is onder de kerkgang-problemen, is de afgelopen eeuwen zo diep in ons wezen verankerd, dat het precies deze drie elementen zijn die de formatiecrisis haar onbedwingbare dynamiek geven. Kerk en Kamer lopen vast in woordjes, eigen mening eerst en gebrek aan goede wil in de verhoudingen.
Leg maar eens uit aan een buitenlander dat drie per ongeluk gefotografeerde woordjes tot een gigantische crisis kunnen leiden. En al die andere politieke leiders in ons parlement, die liegen nooit, ze verdraaien de waarheid nimmer een beetje hun kant op, in vertrouwelijke gesprekken hebben ze het niet over collega’s. Hij die zonder zonde is… En je ziet nu ook dat zelfs met de vele problemen die er zijn, principes boven relaties gaan en veel politici hun best doen om onomkeerbare wegen in te slaan. Wat een moed om nu eens even te scherpslijpen, terwijl er zoveel te doen is. Over iets dat ze zelf natuurlijk nooit gedaan hebben of zullen doen.
De wetten van de interne wereld van dit systeem zijn net als bij de gereformeerde kerkgang de norm. Hoe de loopbaan van het kamerlid Omtzigt zich ook zal ontwikkelen of hoe een nieuwe bestuurscultuur er ook uit zal zien, het lost corona, de gigantische problemen op de woningmarkt, de klimaat- en energiecrisis, de wens voor een inclusieve samenleving en de terrorismedreiging niet direct op. Dat maakt dat velen buiten het Haagse circus, links en rechts, verbijsterd kijken naar politieke leiders die doende zijn met dingetjes die strikt binnen de grenzen van hun eigen biotoop plaats vinden en thuis horen. De administratie en beveiliging van de stukken zijn niet op orde. Pietje heeft dit gezegd en Jantje dat opgeschreven. Olie op het vuur gooien door te verbieden dat Pietje verder mee mag doen want die heeft drie woordjes teveel gezegd en moet voor altijd de kerk uit gezet worden, in het openbaar aan de schandpaal genageld en eeuwig branden in de hel.
Waar de slang dan toch tegen hem spreekt. Want wie gaan hiervan profiteren? Wilders en Baudet kunnen zich gaan presenteren als Mozes en Aäron. De linkse partijen lijken hun doorleefde traditie van onmacht weer voortvarend op te pakken. Het CDA is niet meer de vanzelfsprekende bestuurspartij. De VVD lijkt vertwijfeld.
Is er in de net zo versnipperde arena van de Tweede Kamer als die van de bevindelijken geen Gideonsbende over de partijen heen te vinden, die de relaties recht kan trekken, het land in crisistijd verder kan brengen dan gekibbel over woordjes tot diep in de nacht en we het over de vele echte problemen kunnen hebben? Keer terug op aarde.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (26)

Erwin van de Pol
Erwin van de Pol6 apr. 2021 - 9:59

@Jaco38 "Volgens Erwin is dit inherent aan de volksaard boven de rivieren." Dat is niet wat ik beoog of bedoel. Ik verwijs naar het Parool artikel dienaangaande in de reacties. Heb het ooit eerder wat uitgebreider en breder gemotiveerd opgeschreven in een (prijswinnend) essay: https://issuu.com/rijnconsult/docs/veranderen_in_nederland_is_anders . Geeft gelijk het antwoord Jaco38 op je vraag "waar ik sta": ver van deze cultuur, maar vol interesse als fenomeen.

Minoes&tuin
Minoes&tuin6 apr. 2021 - 8:09

Die echte problemen zien we in de toeslagenaffaire! Ach wacht dat is geen echt probleem? Dat doen anderen? Nog even doorgaan en het is vast de schuld van Pieter Omtzigt! De dominee zit niet enkel meer alleen in de Kerk.

Eric Minnens
Eric Minnens5 apr. 2021 - 19:56

"Gereformeerde kerkgang en formatiecrisis hebben dezelfde wetmatigheden" Ik zie toch wel degelijk een verschil. Gereformeerden verwerpen het woord van hun (voormalige) geloofsgenoten, en van andersgelovigen, om inhoudelijke (exegetische) redenen. Politici verwerpen het woord van hun (voormalige) politieke vrienden, en van hun tegenstrevers, niet alleen om inhoudelijke, maar ook om strategische redenen. Zo kan politiek (zeker tijdens de formatie, waarvan akte) leiden tot vals spel (van links tot rechts). Ik zie echter geen reden om gereformeerden van zulk spel te verdenken. Die zie ik slechts 's nachts met een vergrootglas de bijbel zitten lezen, om ze dan 's morgens met een eureka-gevoel hun dominee te zien attenderen op een veel betere interpretatie van een of ander bijbeldetail. Strategie komt daar niet bij kijken.

Karingin
Karingin5 apr. 2021 - 19:52

Je gaat gewoon helemaal voorbij aan het echte probleem; Rutte is een despoot die altíjd informatie achterhoudt en er vervolgens over liegt als er weer eens een lijk uit de kast flikkert. Hij ondermijnt stelselmatig de controlerende taak van de Kamer. Dát is het probleem, niet dat er gekonkeld en gefluisterd wordt

1 Reactie
Paul Spijkers
Paul Spijkers6 apr. 2021 - 8:40

Daar gaat hij niet aan voorbij: "En al die andere politieke leiders in ons parlement, die liegen nooit, ze verdraaien de waarheid nimmer een beetje hun kant op, in vertrouwelijke gesprekken hebben ze het niet over collega’s." Dan zijn ze allen 'despoten'.

Bouwman2
Bouwman25 apr. 2021 - 16:03

Laat ik het niet meer over Omzigt hebben, en me beperken tot een enkel zin Omzigt wil controleren wat anderen doen en laten en zelf niet aan controle onderhevig zijn. . Ik wil het vandaag met jullie over ambitie hebben, om precies te zijn over de ambitie van Kaag. Toen Kaag aan mevrouw Ploumen- met wie verondersteld werd dat ze samen een verhelderend debat zou voeren in plaats daarvan informatie vroeg, "Zes es Lilian ik zoek een plek voor de studie van een kind van me, is Maastricht wel een beetje OK? " Nou oude dames krentenrood, vriendinnetjes .onder mekaar. . Kaag stond de boel gewoon fors te verneuken. Iedereen dacht: wat leuk en lief ,wat huiselijk die Kaag en die Ploumen maar ik wendde me discreet af. Geef mij toch maar Bram van Ojik, ook iemand uit het diplomatenklasje maar meer iemand die duideljik hetgeen zegt waar ik het niet mee eens ben. Hij is. Iemand van Jan de Wit, en dan niet die gelyncht werd op het Groene Zoodje , maar die van de SP. Of Agnes Kant, eerst SP nu LAREB. Als iemand met een aardappelstem spreekt en dan zegt op de komen voor de belangen van de aardappeleters , dan heb ik altijd de neiging uit te lopen. .. Het is als Jezus Christus die vanuit een open calèche zegenend de wonderlijke broodvermenigvuldiging voor hongerige publiek voltrekt of zijn manke ezeltje vastbindt en binnen gezellig gaat zitten wijnen met Maria terwijl het sloofje Martha de vloer schrobt op d'r blote knieën met haar ontvelde handen. D66 is nooit links geweest, maar zat keurig altijd in het mooie midden. Van vernieuwing in de politiek is niets terechtgekomen, alle juwelen van HAFMO berusten bij de lommerd .De kus voor HAFMo was de ksu des doods. Dat D66 ineens de afslag neemt met een ruk aan het stuur is ronduit verbijsterend. Want de kiezers van D66 wilden die draai helemaal niet. Ze staan met hun oren te klapperen toen Kaag de clignoteur liet knipperen. Kaag verneukte de kiezers, die dachten dat Kaag een spiegelend plasje zou zijn. En dat is bedrog veel en veel groter dan even een beetje jokken. Kaag, dat is de vleesgeworden ambitie, Je denkt bij Tante Kee te zijn beland, maar staat voor het frietkot En het begint nog te sneeuwen ook.Tijd om te schuilen bij mijn eigen partij. waar ik me helemaal senang voel. Bji mijn partij is er ook wel best eens wat aan hand ,maar ze is gewoon voorspelbaar en consistent. Het is als de wandeling naar de Lethe waar P.C Boutens over dichtte, Hoe over "t brandend blind bazalt vind ik de weg maar Lethe? O alles te vergeten eer de avond valt.

1 Reactie
LaBou
LaBou 6 apr. 2021 - 6:16

????

Juppé🎗
Juppé🎗5 apr. 2021 - 15:57

Geheel met U eens, ook hier in Frankrijk is dat niet uit te leggen. Ook dat er na drie weken nog geen regering is. Dat daar gewoon nog niet aan begonnen is zeg ik maar niet.

Jaco38
Jaco385 apr. 2021 - 15:08

Erwin, je plaatst jezelf nu op als observator, maar moet de conclusie niet zijn dat dit kennelijk past bij de Nederlandse volksaard? Er is wellicht een meelezer met kennis van de ontwikkeling van het christendom in NL in vergelijkend perspectief. Op basis van mijn oppervlakkige kennis meen ik dat de veelheid aan kerken als gevolg van splitsingen idd een typisch Nederlands verschijnsel is (post-reformatie) en iets zegt over de Nederlandse volksaard. Dit zie je op tal van terreinen terug (verzuiling) en dus ook in de politieke versplintering. Kom ik terug op waarmee ik begon: Maar dan zijn u en ik hier toch ook mee besmet? Uiteindelijk legitimeren wij als kiezers deze nieuwe partijen (kip-ei).

9 Reacties
Erwin van de Pol
Erwin van de Pol5 apr. 2021 - 16:26

Het past bij een segment van het protestantse deel van de Nederlandse "volksaard", als die al bestaat. Onder de rivieren en op de zandgronden bijvoorbeeld is men er wars van. Al meer dan 30 jaar zwervend door dit land is me wel duidelijk dat er juist grote cultuurverschillen bestaan. Heb daar veel over gepubliceerd, oa: https://www.parool.nl/nieuws/in-de-randstad-bepaalt-het-eigen-gelijk-de-stem~b8c17d74/

FransAkkermans1947
FransAkkermans19475 apr. 2021 - 18:00

Er is een groot verschil tussen de katholieke en calvinistische 'volksaard' als je daar over kunt spreken en dat heeft te maken met hoe die kerken zijn gestructureerd. De RK-kerk is hiërarchisch opgebouwd, in een piramide vorm, met de gelovigen aan de basis en de paus aan de top. De gelovigen hebben niets in te brengen. Heel anders is het geregeld bij de calvinisten. Zij erkennen alleen de Bijbel als gezaghebbend en hun kerkgenootschappen zijn democratisch georganiseerd. De gemeenteleden kiezen een kerkenraad die de dominee benoemt en ontslaat. Als je alleen Gods woord erkent als gezaghebbend komt het aan op de interpretatie. Als je als gemeente of groep gelovigen er een andere interpretatie op nahoudt is een nieuw kerkgenootschap geboren. Lees hier het lemma over richtingen in het Nederlands protestantisme in de wikipedia.(https://nl.wikipedia.org/wiki/Gereformeerd_protestantisme_in_Nederland). Het komt dus allemaal doordat na Luther de mensen zelf de Bijbel mochten en konden lezen en er uitleg aan gaven. Overigens vind ik de redenering van Van der Pol vergezocht.

EenMening
EenMening5 apr. 2021 - 20:24

@Jaco38 Dat klopt. Als je alleen al de Gerformeerde Gemeenten (GG) neemt. Dit kerkverband is eens samenvoeging van verschillende Afgescheiden groepen, die in 1907 door Ds. Kersten bij elkaar werden gebracht. Maar 1 groep bleef apart staan, de Oud-Gereformeerde Gemeenten. Dat was omdat de laatsten de 16e eeuwse psalmberijming van Datheen wilden handhaven en als ambtskleding de kuitbroek en de steek in ere wilden houden. In 1953 voltrok zich een een scheuring en vertrok Ds F. Mallan met enkele duizenden kerkleden. Hij stichtte de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (GGiN). De schifjster Franca Treur is opgegroeid in de GG. In "Dorsvloer vol conffetti" heeft een van de broers van Katelijne verkering met een meisje van de "overkant" (Zeeuws-Vlaanderen); zij hoort bij de "uitgetredenen". In 1980 is er weer een scheuring en treedt Ds Wink uit Veenendaal uit de GGN en sticht de GGN Buiten Verband.

Karingin
Karingin5 apr. 2021 - 20:27

Het is inherent aan het protestantisme dat ze zich enorm verheven voelen, dat is hun raison d'etre...katholieken zijn te werelds, te vrij, te liederlijk. Volgens hun vraagt God om devotie en soberheid, liefst met de nodige zelfkastijding, en iedereen die daar anders over denkt gaat naar de hel

EenMening
EenMening5 apr. 2021 - 20:43

De Gereformeerde Gemeenten bevinden zich niet alleen op het platteland maar ook in steden als Amersfoort, Enkhuizen, Lelystad, Groningen en Eindhoven. Ze zijn ook aanwezig in de 4 grote steden. Bijvoorbeeld op de Melkweg in Amsterdam-Noord (Tuindorp Oostzaan). In Utrecht zaten ze tot voor kort op het Paardenveld tegenover Hoog-Catharijne maar ze zijn inmiddels verkast.

Jaco38
Jaco385 apr. 2021 - 21:06

Dank voor je reactie, maar mag ik nog eens vragen waar u zelf staat qua volksaard? Herkent u zich in uw eigen analyse?

Jaco38
Jaco386 apr. 2021 - 7:12

“Karingin: Het is inherent aan het protestantisme dat ze zich enorm verheven voelen, dat is hun raison d’etre…katholieken zijn te werelds, te vrij, te liederlijk” Volgens Erwin is dit inherent aan de volksaard boven de rivieren. Of dat niet wat met grote stappen snel thuis is weet ik niet, maar het is idd wel opvallend hoe met name in Nederland kerken zich voortdurend hebben gesplitst of nieuwe kerken zijn gestart nav - althans voor de toeschouwer op enige afstand - relatief kleine meningsverschillen met al bestaande kerken. Hier trekt Erwin de parallel met het totaal versplinterde politieke landschap waar partijen ook als paddestoelen opgaan. Vervolgens weer de roep om te fuseren. Dat zie je bij kerken ook, op veel plekken zijn gescheurde kerken ook weer tot elkaar gekomen.

EenMening
EenMening6 apr. 2021 - 7:26

@Karingin Het katholicisme roept een beeld op van makke schapen die zich lieten leiden door kwezelende en misbruikende priesters. Gelovigen zonder eigen mening en veel corruptie op lokaal niveau (KVP, CDA). Protestantent zijn veel eigengereider en democratischer en besturen hun eigen gemeenten, via de door hen gekozen kerkenraden. Vandaar al die scheuringen. Ze zijn vrijgevig, steken de handen uit de mouwen, doen veel vrjwilligerswerk en zetten wereldwijd zendingsprojecten op. Katholieken zijn grosso modo afwachtend en passief, protestanten daarentegen onafhankelijk en ondernemend.

EenMening
EenMening6 apr. 2021 - 7:35

@Karingin Nederland is vanouds een protestants land. Het calvinisme is nog steeds op de achtergrond aanwezig. De seculiere vorm ervan zie je terug bij sektarisch, prekerig en enigszins verbeten links. Bij mensen zoals jij! Brabant en Limburg hangen er maar een beetje bij en passen veel beter bij Vlaanderen. "Belg" betekent zoals bekend: "Ben eerst Limburger geweest".

adriek
adriek5 apr. 2021 - 13:51

Ach ja, streng gelovigen stellen zich boven de wet, dat is tijdens talloze interviews uitgesproken. Er is een politicus die zich daar al jaren tegen verzet, maar dan alleen als het niet-christelijk-streng-gelovigen betreft die zich niet aanpassen, de anderen zijn deel van onze fantastische Nederlandse Joods-Christelijke traditie en dan mag het. Zo ook in de Kamer: het is nu eenmaal traditie dat het volk alleen te horen krijgt wat ze hoogstnoodzakelijk moeten weten. Wetten die meer openheid beogen worden met lede ogen aangenomen maar in de praktijk niet uitgevoerd of zelfs gesaboteerd. Er is nu een uitzonderlijk geval waar openheid afgedwongen is en de boodschapper (de ondeugende fotograaf) een keer (bijna) niet tot zondebok aangewezen wordt als afleiding. Je kunt nooit uitsluiten dat er echt iets gaat veranderen: ook vuurwerk en Zwarte Piet in hun traditionele vorm lijken hun langste tijd gehad te hebben, misschien is de overheid nu ook aan de beurt? De grote problemen (milieu, huizenmarkt, corona-maatregelen, daklozen, beneden-minimumloon-zzpers, onderwijscrisis, zorgtekorten, discriminatie binnen politie- en belastingdienst, inkomensverschillen, belastingontwijking) zijn binnen het huidig model niet opgelost, maar veelal er juist door veroorzaakt, het is derhalve echt wel tijd voor verandering, maar niet volgens de kiezers....

3 Reacties
Martin007
Martin0075 apr. 2021 - 14:26

En het lachwekkende aan de politicus die "niet-christelijk-streng-gelovigen" aanpakt, is dat hij nou juist diegenen de maat neemt die dezelfde religie beleiden (belijden ?) als de meeste van zijn landgenoten. Want wat niemand weet, is dat de Islam is gebaseerd op het Christendom. Voor iedereen die Christelijk is opgevoed en er dus mee is doodgegooid: https://nl.wikipedia.org/wiki/Islam Lees en huiver. Mozes komt voorbij, de aartsengel Gabriël, Satan, Jezus en Maria en zelfs Ibrahim die van Allah zijn zoon moest offeren en nadien geen schaap maar een geit de keel moest doorsnijden. De Christenen die moslims bestrijden, bestrijden zichzelf. De moslims die Christenen "ongelovige honden" noemen, hebben het over zichzelf. Jongens, stop met die onzin. In de afgelopen millennia heeft de mens zoveel goden, engeltjes en hemels verzonnen, dat er maar 1 conclusie de juiste is.

khuat
khuat5 apr. 2021 - 15:17

Och , sommige tradities worden achteloos bij het oud vuil gezet. Waar is toch die minuut stilte als teken van respect voor een overledene gebleven? Of dat je er even het zwijgen toe doet als er een rouwstoet voorbij komt. Nee, tegenwoordig krijgt de overledene een staande ovatie; in ieder geval is een overweldigend applaus zijn of haar deel. En fouten van iemand goed praten, omdat anderen ook fouten maken, is wel erg kinderachtig. Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen, is een slimme poging om stenigen af te schaffen. Maar ook die wijze les is verworden tot de dooddoener dat je iemands daden niet mag veroordelen omdat je zelf ook wel eens iets verkeerds doet.

Karingin
Karingin5 apr. 2021 - 20:21

Iederéén weet dat de Islam uit het christendom voortkomt, of zou dat kunnen weten, het is immers dezelfde God. Maar dat is een lullig trucje om af te leiden van het feit dat er met 2 maten gemeten wordt, en niet alleen door Grietje. En van het feit dat de democratie en de rechtsstaat tot een farce verworden zijn, en de prominente rol van Rutte daarin

EenMening
EenMening5 apr. 2021 - 13:07

Het spreken van de slang is geen issue in de Gereformeerde Gezindte. Dat speelde binnen de Gereformeerde Kerken met Geelkerken, in 1926. Wil je weten er echts speelt in 2021, dan moet je het RD lezen of op refoweb gaan rondneuzen. Ik begrijp wel dat het een metafoor geworden is, maar toch. Het Binnenhof en opmgeving is een biotoop die volledig losgezongen is van de normale wereld en niet voor niets aangeduid wordt als "De Haagse kaasstolp".

3 Reacties
EenMening
EenMening5 apr. 2021 - 13:10

echt - omgeving

EenMening
EenMening5 apr. 2021 - 13:31

wat er echt

Erwin van de Pol
Erwin van de Pol5 apr. 2021 - 14:31

Dit is een mooie illustratie van wat ik bedoel.