Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Gemeenten moeten nu echt op een rechtvaardige manier de klimaatcrisis te lijf gaan

  •  
16-04-2022
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
876 keer bekeken
  •  
51947460919_077110a8ba_k

klimaatprotest in Melbourne

© cc-foto: Matt Hrkac

De later vermoorde Braziliaanse vakbondsman en milieuactivist Chico Mendes heeft ooit gezegd dat “milieubescherming zonder klassenstrijd alleen maar tuinieren is”. Voor we te laat zijn, moeten we ervoor waken dat ons klimaatbeleid in dat opzicht niet beperkt blijft. Het jongste IPCC-rapport toont opmerkelijke en terechte raakvlakken met het gedachtegoed van Mendes. De termen milieu- en klimaatrechtvaardigheid komen meerdere keren voor, naast het duidelijk advies dat de noodzakelijke transitie ook rechtvaardig uitgevoerd moet worden.

IPCC stelt in haar rapport dat het één voor twaalf is voor het klimaat. De kans op maximaal 1,5 graden opwarming lijkt vrijwel verkeken, tenzij er op korte termijn significante maatregelen worden ingezet. Als die noodzakelijke maatregelen - onder andere in de energiesector, landbouw en industrie - niet worden toegepast, verdwijnt die 1,5 graad achter de horizon en moeten we rekening houden met een scenario van 2 graden opwarming. Het verschil van een halve graad lijkt verwaarloosbaar, maar de gevolgen voor de planeet en al haar inwoners zijn exponentieel groter.

Het IPCC rapport biedt ook goed nieuws. Het laat duidelijk zien dat we, als (lokale) overheden en beleidsmakers, niet eerder zó goed wisten wat we moeten doen om de opwarming van de aarde een halt toe te roepen. De enige horden die we moeten nemen is daadkracht tonen en draagvlak zoeken in onze samenleving voor de noodzakelijke maatregelen. En, nog meer goed nieuws: dat draagvlak is er al, mits we als (lokale) overheid consequent en rechtvaardig handelen.

Een onderzoek van TU Delft van afgelopen jaar, uitgevoerd onder meer dan 10.000 Nederlanders, laat duidelijk zien dat een overgrote meerderheid een ambitieus klimaatbeleid steunt als de overheid streng beleid voert tegen grote vervuilende sectoren, de vervuiler laat betalen en voorkomt dat de kloof tussen rijk en arm groter wordt door het beschermen van lage inkomens. 

Juist op dit punt hebben de gemeenten, beleidsmakers en volksvertegenwoordigers een grote verantwoordelijkheid. Gemeenten vormen de eerste bestuurslaag waarmee de inwoners en lokale ondernemers te maken hebben. Gemeentebesturen zijn het eerste aanspreekpunt van de overheid richting de samenleving. En hun verantwoordelijkheid wordt nog groter door het klimaatbeleid van Rutte-IV, dat vooral gebaseerd lijkt op het uitdelen van subsidiepotjes, zónder grote vervuilers aan te pakken met gepaste sancties. Ons kabinet lijkt meer bezig te zijn met ‘omgekeerde solidariteit’: solidariteit van minder welgestelden met meer welgestelden. Het woord ‘klimaatrechtvaardigheid’ is nergens in het landelijke coalitieakkoord te vinden.

De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en worden op dit moment in alle gemeenten formerende gesprekken gevoerd. Lokale politici hebben meer dan ooit de taak vorm te geven aan klimaatmaatregelen met draagvlak, hun beleidskeuzes te baseren op een rechtvaardige transitie, en zich consequent en daadkrachtig op te stellen.

Geef het goede voorbeeld door alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal of zelfs -positief te maken. Omarm de nieuwe eetcultuur en maak plantaardig eten de standaard in kantines, bedrijfsrestaurants en bij evenementen. Versnel de verduurzaming van sociale huurwoningen, isoleer ze grondig en verbeter de fysieke omstandigheden in flats. Geef huiseigenaren en middenstanders korting op lokale belastingen als ze verduurzamen. Maak de initiatieven voor duurzame energieopwekking lokaal eigendom, zodat de inwoners inspraak hebben en in de baten delen. Houd rekening met de ondervertegenwoordigde groepen, zoals jongeren, laaggeletterden, praktisch opgeleiden en migranten. En stel een ‘wethouder klimaat en biodiversiteit’ aan, zodat een gecoördineerde en integrale aanpak wordt gerealiseerd. De lijst is lang, maar het is zeker niet onhaalbaar.

Dus, kom op informateurs en lokale politieke leiders van Nederland, verenigt u voor een rechtvaardig klimaatbeleid! Chico Mendes’ uitspraak is actueler dan ooit.

cc-foto: Matt Hrkac

Delen:

Praat mee

onze spelregels.

avatar
0/1500
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (3)

Effie2
Effie217 apr. 2022 - 8:12

100 procent mee eens. Maar zolang de materiële rijkdom- en macht verzamelaars het in de wereld voor het zeggen hebben, verandert er weinig. ...Ze zijn er immers aan verslaafd. En ook in onze neoliberale ieder voor zich cultuur, waar eigenbelang tot kunst lijkt te zijn verheven, is er om begrijpelijke redenen nog onvoldoende draagvlak bij de bevolkingen voor een radicale omwenteling. En die is, als we die neoliberale cultuur in stand houden, vrees ik, ook niet tijdig te verwachten.

Arbeider10
Arbeider1016 apr. 2022 - 22:02

Vraag een rijke PvdD villa eigenaar en/of ZZPer/ondernemer die al stijf staat van de Rutte subsidie wat de gemeente nog kan betekenen voor de samenleving. ''Geef huiseigenaren en middenstanders korting op lokale belastingen als ze verduurzamen.'' En de arbeider komt er dan bekaaid af. ''Versnel de verduurzaming van sociale huurwoningen, isoleer ze grondig en verbeter de fysieke omstandigheden in flats.'' Hoe dan? Welke gemeentelijke belastingen moet de gemeente gaan verlagen om wat te doen aan klimaatbestendig maken van sociale huurwoningen die er veel slechter aan toe zijn dan de gemiddelde eigen villa met subsidie? De gemeente zou geen belasting moeten verlagen als er tekorten zijn maar juist belastingen verhogen. En wel de belangrijkste naar draagkracht te weten de OZB voor eigen villabezitters en huisjesmelkers. Waarbij aangetekend dat huisjesmelkers de OZB met winstopslag doorberekenen aan huurders maar dat ter zijde.

Greendutch
Greendutch16 apr. 2022 - 20:47

in mijn gemeente is niet eens een 'groen info loket’ of ‘transitie-info-loket’ daar heb ik afgelopen jaar een paar keer en dit jaar weer naar gevraagd: niks, 0, zero