Joop

Is geld verdienen belangrijker dan asbest veilig verwijderen?

  •  
04-08-2018
  •  
leestijd 7 minuten
  •  
80 keer bekeken
  •  
dak1
Verpletterende bureaucratie maakt burgers gek van machteloosheid en wantrouwen
De achterburen gingen verbouwen. De huisjesmelker liet zijn pandje opknappen. Lang had hij geduldig gewacht. Eerst verdween de oude man met longemfyseem. Een half jaar later diens echtgenote. Tot slot vertrok het jonge stel van de eerste etage. Het feest kon beginnen, het grote cashen was daar – niet alleen in Amsterdam wordt aan huizen verdiend. Vergunningen werden aangevraagd. Karpatenkoppen ingevlogen, noeste werkers zonder radio of rumoer. In week 1 sloopten ze het binnenwerk. In week 2 startte de wederopbouw met veel getimmer en gefrees. Aan het eind van week 3 waren de pannen van het dak.
Hè, dat dak was toch net vernieuwd? “Gaat het asbest er nu uit?” vroeg buurvrouw An. “Nee”, zei buurman Jan, hij dacht van niet.
De volgende maandag stonden er mannen in witte pakken op het dak. Goed beschermd tegen asbest, maar zonder valbescherming – zo’n 6 meter boven het balkon, zeker 20 meter boven de straattegels. Luchtslurf aan de snuit, koevoet in de hand. Het ging er voortvarend aan toe. Raggels kraakten, asbestplaten knapten. Broksgewijs viel het afval tussen de dakspanten door op de houten zoldervloer. Of daar iemand stond om het asbest in plastic zakken te doen, was niet te zien. Het losgetrokken dakfolie flapperde in de wind. Er vielen stukjes asbest langs het huis naar beneden.
“Gaat dat wel goed zo?” vroeg buurvrouw An. “Nee”, zei buurman Jan, hij dacht van niet. “Ze maken het asbest niet nat. Ik zie geen stofzuiger. Ze hebben het dak niet afgedekt. Ze trekken het asbest met hun handen los. Je kunt er gif op innemen dat er asbestvezels los laten. Met deze wind liggen ze straks op straat, in de Zeeheldentuin, het hele huizenblok.”
Ze sloten hun ramen, zetten hun computers aan. Het rondje langs de loketten kon beginnen. Een eerste email aan Bouw- en Woningtoezicht haalde niets uit. Het telefoontje met Omgevingsdienst Haaglanden evenmin: “We zijn van de milieudelicten, niet van het asbest. We mogen ons nergens mee bemoeien, al ze staan met hun blote handen asbest te slopen. U moet bij de gemeente zijn.”
Bellen met de overheid is geen sine cure. Altijd een keuzemenu, een zwoele stem die je door de keuzes praat, toets 1-2-3… al onze medewerkers zijn in gesprek… muzak. Na zes minuten klonk het monter: “Gemeente Den Haag. Wie wilt u spreken? Ogenblikje alstublieft.” Buiten kraakte het asbest, weer een stuk dat afbrak. Na enkele minuten sprak de telefoniste opgewekt: “Ik kan de bouwinspecteur niet bereiken. Hij neemt zijn telefoon niet op.” Oh. Is hij met vakantie? “Dat mag ik niet zeggen. Privacy.” Is zijn plaatsvervanger bereikbaar? “Dan moet u mij eerst zeggen hoe die heet.” Kunt u doorverbinden met iemand anders van Bouw- en Woningtoezicht? “Helaas, het spijt me.” Maar wat dan? “Een schriftelijke melding indienen”, lachte de telefoniste. “Binnen vijf werkdagen krijgt u antwoord.” “Mevrouw, ze zijn het asbest nu aan het slopen! Er spelen daar kleine kinderen!” “Als u op deze manier tegen mij praat, kan ik u niet te woord staan.” Tuut tuut tuut.
“Dan maar de politie”, dachten drie buren tegelijkertijd en belden 112. “Plaats delict?”En: “Zodra een collega vrij is, gaan we erheen.” Dat gaf de burger moed. Een uur later lag het dak – half gesloopt – te blakeren in de zon. De witte pakken waren verdwenen. Het was stil. “Zou de politie hebben ingegrepen?”vroeg An. “Geen idee”, zei Jan. “Zal ik eens bellen?”
Er was inderdaad een motoragent langs gereden. Die had de papieren gecontroleerd. Een gecertificeerd asbestsloopbedrijf, asbestverwijdering keurig aangemeld bij de gemeente en andere inspecties. Alles was in orde. Nee, hij was niet binnen geweest. Hij had niet gezien hoe er werd gewerkt. “Maar ze breken met hun handen het asbest af!” “Sorry, de politie is niet bevoegd. U moet bij de gemeente zijn.” Even later stonden de mannen weer op het dak en rukten aan het asbest.
“Dat gaat niet goed”, jammerde An. “Neen”, zei Jan. En ze grepen allebei de telefoon. An om te bellen. Jan om te filmen, ondertussen woest gebarend naar een overbuurvrouw die net in het zonnetje was gaan zitten, zich totaal onbewust van het asbest en de mannen in witte pakken op enkele meters afstand van haar stoel.
De Inspectie voor Leefomgeving en Transport – die op zijn website waarschuwt: “Asbest is een gevaarlijke stof. Uit onderzoek blijkt dat blootstelling aan asbestvezels ernstige risico’s voor de gezondheid met zich meebrengt. Inademing van asbestvezels kan longkanker, longvlies- en buikvlieskanker (mesothelioom) en stoflongen (asbestose) veroorzaken” – vond het reuze zorgwekkend. Ze wilde graag ingrijpen, maar helaas: “Wij doen geen bouwwerken. Dat doet de gemeente. Niet bevoegd, sorry.”
De inspectie SZW (de vroegere arbeidsinspectie) kon evenmin iets betekenen: “We doen geen asbest. Alleen als werknemers gevaar lopen. Niet-aangelijnd op het dak staan mag niet. Maar daar kunnen we niets mee. Ook niet met uw foto’s en filmpjes. We moeten het zelf constateren, een heterdaadje. Nee, er zijn geen inspecteurs beschikbaar. Die reizen door het hele land. Voor ze ter plekke zijn, zijn we anderhalf uur verder en is dat dak klaar. Ik zal uw melding doorsturen aan de gemeente. En belt u eens met de provinciaal Meldpunt Milieudelicten.”
Dat nummer klonk bekend. En inderdaad: “Omgevingsdienst Haaglanden, wat kan ik voor u doen? Oh. Nee. Niets. Sorry. Maar wat u vertelt, klinkt alsof de gemeente moet handhaven. Succes!” Ook de afdeling Gezondheid en Milieu van GGD Haaglanden reageerde met empathie. Niets dan begrip voor alle zorgen over de volksgezondheid. Ze zouden het bespreken in het afdelingsoverleg en terugbellen. Er volgde een mail: “We hebben uw melding aan de Dienst Stedelijke Ontwikkeling doorgestuurd en nog geen terugkoppeling ontvangen.” Ok, wel bezorgd, niet bevoegd. Nederland is opgedeeld in kavels en hokjes. Op papier is alles perfect geregeld en afgebakend. Elke overheidsdienst een eigen setje protocollen, formulieren en voorschriften. Iedere instantie taken en bevoegdheden, een eigen loket en callcenter, zijn eigen stukje grond. Wat buiten die kaders en piketpaaltjes valt, kan rustig te pletter vallen. En de burger maar hollen, bellen, zoeken, puzzelen, keuzemenu’s klikken, meldingsformulieren invullen, klagen, zeuren, drammen, wachten. Van het kastje naar de muur.
Dat er iets tussen wal en schip valt, kan niemand worden verweten. Niemand is schuldig in persoon. Geen mens, geen organisatie kan hiervoor verantwoordelijk worden gesteld. Maar je zou willen dat er verandering kwam in deze onzinnige hokjesgeest en inflexibiliteit.
Als de overheid de drugscriminaliteit een speerpunt vindt omdat die de democratie zou ondermijnen, moet zij haar knopen nog maar eens tellen. Want dit aangeharkte Kafka-park met zijn hokjes, regeltjes (die voor sommigen gelden en voor anderen weer niet) en verpletterende bureaucratie maakt burgers gek van machteloosheid en wantrouwen. Dan moet je niet verbaasd zijn dat er iemand dolgedraaid met een shovel door de gevel gaat.
Het ondermijnt het vertrouwen in de overheid en de rechtsstaat – vermoedelijk veel meer dan de door de regering opgeklopte hype rond drugscriminaliteit, die uitsluitend erop gericht is om draagvlak te creëren voor een Ondermijningswet (broertje van de Sleepwet) die straks de burgers, veel meer dan de drugscriminelen, zal knevelen.
Halverwege de middag – het dak was al driekwart kaal – belde een gemeente-inspecteur van de afdeling Asbest. Hij was met vakantie, maar wilde graag geruststellen. De regels rond asbest waren enorm versoepeld. Enkele jaren terug waren de veiligheidsvoorschriften nog streng. Overdreven streng. Dat was nu anders. Een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. Een melding, goedgekeurd door de gemeente. Klaar. “U hoeft zich werkelijk geen zorgen te maken. Asbest van de laagste categorie is niet schadelijk, tenzij je er langdurig aan wordt blootgesteld. Afdekken is niet nodig. Als ze maar nevelen, stofzuigen en de asbestplaten in één stuk afvoeren.” “Maar dat doen ze niet”, stotterde An. “Oh”, klonk het aan de andere kant van de lijn. “Dan moet u dat snel aan mijn collega gaan zeggen. Hij vervangt de bouwinspecteur en is net bij uw achterburen aangekomen. En dan moet hij de asbestsanering stil leggen en aanvullende maatregelen opleggen.” Voor het pandje van de huisjesmelker stonden twee mannen. De inspecteur propte net iets in zijn fietstas. De voorman van het asbestsloopbedrijf stond er zwetend en met een verhit hoofd naast. “Alles is in orde”, zei de inspecteur. “Melding klopt. Papieren kloppen. Niets aan de hand.” “Heeft u binnen gekeken?” vroeg Jan. “Gecontroleerd hoe ze werken?” “Neen”, zei de inspecteur. “Daartoe ben ik niet bevoegd.” “Ze breken het asbest met hun handen!” zei An. “Niet waar”, zei de voorman. “Er wordt niet geneveld”, zei Jan. “Wel waar”, zei de voorman. “Volgens uw collega moet de gemeente handhaven”, zei An. “Mijn collega is met vakantie. Die ziet niet wat ik zie.” “U ziet helemaal niks!” riep An en Jan wilde een filmpje laten zien. “Ik zie de papieren. Ik hoor wat het gecertificeerde sloopbedrijf erover zegt”, bitste de inspecteur. “Alles is in orde. Ik heb geen aanleiding te denken dat het niet goed gaat. Ik ga niet handhaven. Goedemiddag.”
24 uur later was het dak kaal. De zolder werd alsnog gestofzuigd. Iemand zonder wit pak veegde het puin op het balkon in een hoek. De verantwoordelijke bouwinspecteur had nog teruggebeld, maar de bouwvergunning werd diezelfde dag nog verleend. De huisjesmelker kon verder. En dat deed hij ook. Diezelfde avond stonden er twee grote, zwarte mannen in T-shirts, op gladde gympen en niet-aangelijnd een reusachtig dekzeil op het dak vast te timmeren. Op de uitslag van de kleefmonsters die de gemeente op het allerlaatste moment en onder grote druk van de buren had laten uitvoeren, wilde de huisjesmelker niet wachten. Het grote cashen stond te trappelen voor de poort.

Meer over:

opinie, leven, milieu, asbest,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

hansdetorenkraai
hansdetorenkraai7 aug. 2018 - 19:34

De lange, moeizame kafkaiaanse strijd tegen bureaucratie en onrecht, wens het m'n grootste vijand nog niet toe.

DonDonaldSucks
DonDonaldSucks6 aug. 2018 - 10:53

[Is geld verdienen belangrijker dan asbest veilig verwijderen?] Het is een belangenafweging. Het hangt ervan af. OM hoe veel geld het gaat, om hoe veel asbest, om welk type asbest, om de locatie van de te verwijderen asbest om maar eens een paar factoren te benoemen die in die afweging een rol moeten spelen. Zoals bij elke belangenafweging zullen er onvermijdelijk altijd mensen zijn die het met de uitkomst niet eens zijn, welke kant die ook op valt.

Es2
Es25 aug. 2018 - 14:00

En jullie zouden zelf precies hetzelfde doen als je asbest onder het dak had. Want anders te grote kosten. Daarbij: Asbest is schadelijk, maar roken ook, en in de stad achter een dieselauto aanrijden nog veel meer. Alles is betrekkelijk. Gaan jullie je huis voor veel minder dan de melker verkopen, dan?

1 Reactie
De Vries3
De Vries36 aug. 2018 - 6:35

Wat een argument ook. Ja uiteindelijk gaan we allemaal dood, dus waarom zou je je überhaupt om iets druk maken? Lijst gevaarlijke stoffen maar gewoon afschaffen en iedereen zijn gang laten gaan? - Als je overheid bepaald dat je iets niet mag en de experts zorgen hebben als deze wet wordt overtreden, dan is het om te huilen als het zo gaat.

adriek
adriek5 aug. 2018 - 10:56

De (Nederlandse) bureaucratie ten top: als alles op papier klopt is alles in orde. Zo min mogelijk controleren, dat levert maar gedoe op. (Tenzij de controle automatisch kan, en de rekeningen automatisch via het CJIB kunnen verwerkt kunnen worden.)

1 Reactie
De Vries3
De Vries36 aug. 2018 - 6:40

@adriek Dat eerste is niet goed. Dat laatste is in principe geen probleem. De ‘boete’ is een schikking die je altijd mag aanvechten in een rechtbank. Bovendien als je een rijbewijs hebt hoor je van het niveau te zijn dat je volgens de regels moet kunnen rijden. Als je dat niet kan heb je niets op de weg te zoeken. Als je het wel kan maar niet doet, dan riskeer je een boete.

chwiedijk
chwiedijk5 aug. 2018 - 8:39

Natuurlijk ! Geld is hun god.

vdbemt
vdbemt4 aug. 2018 - 14:45

Het past ook naadloos bij de jaarlijkse douceur, buiten de democratie om, van 1, 6 miljard (inmiddels 1,9 miljard)?) aan de aandeelhouders van multinationals door regering Rutte. Waar tegelijkertijd gezegd wordt niet het het benodigde geld te hebben voor de zorg, arbeidsgehandicapten, onderwijs, Groningen en noem nog maar wat zaken. Ja: geld verdienen is belangrijker dan 'asbest veilig verwijderen'. Waarbij 'asbest veilig verwijderen' synoniem staat voor veel andere, ook maatschappelijk, uiterst belangrijke zaken.,

1 Reactie
vdbemt
vdbemt4 aug. 2018 - 14:46

Aanvulling op Hiltermann.

Hiltermann
Hiltermann4 aug. 2018 - 12:23

Deze past naadloos bij al die inspectiediensten die namens de minister toezicht moeten houden op alles en iedereen die onder toezicht van de overheid valt zoals artsen, slachthuizen, veetransporteurs, voedingsindustrie, etcetera. Daar komt de nieuwe autoriteit persoonsgegevens nog bij. Gemeenschappelijke factor: men brult wel maar doet vrijwel niets. Het toezicht op de verwerking en de bescherming van persoonsgegevens is op 25 mei van dit jaar in gegaan. Duizenden vrijwilligers van sportclubs, geitenfokverenigingen en andere organisaties door vrijwilligers geleid hebben zich ingespannen op tijd aan de nieuwe richtlijn te voldoen. De grootste beheerder van persoonsgegevens die dat beroepsmatig doet, de Nederlandse belastingdienst, doet niet eens moeite aan de richtlijn te voldoen. Te veel werk, een verouderd computersysteem. In het beste geval geeft de overheid zichzelf een boete. Deze klucht kent werkelijk geen beperkingen. De overheid rotzooit maar wat aan, geeft burgers bij het minste of geringste forse boetes met absurde verhogingen, zie het CJIB, maar trekt zich zelf niets aan van haar eigen richtlijnen en wetgeving. Dit zijn toestanden die je in derde wereld landen zou verwachten, het gebeurt in Nederland tientallen keren per dag en niemand die er wat aan doet. De inspectiediensten zijn onderbemand en hebben geen haast bij het uitvoeren van het aan hen opgedragen toezicht. Blunderende incompetente en verslaafde artsen kunnen jarenlang doorgaan met het mishandelen van hun patiënten. Niemand die er wat aan doet. Een puinhoop in de thuiszorg? Vul uw zakken als ondernemer en laat de organisatie ploffen zodra de schulden bij UWV en belastingdienst groot genoeg zijn. U wordt niet aangepakt, niet door de inspectie, niet door het OM. Pas na het achtste faillissement is er kans dat de volgende act om uw zakken te vullen mislukt.

1 Reactie
Minoes&tuin
Minoes&tuin4 aug. 2018 - 13:31

Zo gaat dat, al jaaaaren.....

Bouwman2
Bouwman24 aug. 2018 - 12:02

Toen Daniele Gatti de soliste in de vierde Mahler na afloop over de wang streelde was zij diep gekwetst. Sla nooit een vrouw, zelfs niet met een roos, mijn lijfspreuk- - was niet door hem toegepast. Die fiets bij zijn welkom moest terug. En zo geschiede het. Maar als mevrouw Schut het over Karpatenkoppen heeft dan wordt dat sereen opgevat. Mannen mogen best een drèver voor hun trèter, niet? Mijn grootmoeder dreef voor het cashen bestond haar nering in de Zeeheldenbuurt in Den Haag, in de Piet Heinstraat. In het pand zit nu een hamburgerzaak. Piet Hein was met J.P. Coen de grootste zeeheld ooit, net als het KCO het allerbeste orkest van de wereld is. Zij zong vaak het eenvoudige lied dat later als de Piet Hein rapsodie erg beroemd is geworden. Mijn opoe wist niets van asbest, ze dacht dat het te maken had met aswoensdag want ze ging vaak naar de kerk in de Parkstraat waar een heel mooi kerkkoor zong. De Karpaten waren ook haar onbekend, ze kwam nooit veel verder dan de Paleistuin aan de overkant maar zij zou als iemand over de toonbank over Karpatenkoppen zou beginnen gezegd hebben: nu zus, zelf ben je nou ook de mooiste niet.

1 Reactie
Es2
Es25 aug. 2018 - 14:02

Herlijk, helemaal eens

Klaas Punt
Klaas Punt4 aug. 2018 - 11:15

Eigenlijk een onzin vraag, Claire, niets is belangrijker dan geld in ons land.

2 Reacties
Hiltermann
Hiltermann4 aug. 2018 - 12:33

" Sla nooit een vrouw, zelfs niet met een roos. " Mooie spreuk waaruit respect voor vrouwen blijkt.

Klaas Punt
Klaas Punt4 aug. 2018 - 14:02

Je kunt ook lijden aan te veel respect voor vrouwen, zoals ik. Maar een goede vond ik altijd: A rose is rose by any name.