Geen Nederlander op de nieuwe euro-biljetten?

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft nieuwe eurobiljetten laten ontwerpen om vervalsingen moeilijker te maken èn omdat het tijd was voor een nieuwe look. Maar de ECB hoopt vooral de band tussen Europeaan en euro sterker te maken. Tot nu toe konden de meeste  ondervraagden in de eurolanden niet vertellen wat er op de huidige biljetten staat. Ze voelden zich ook niet verbonden met de briefjes. Wel  waren ze, volgens NRC, eensgezind in hun gevoel bij wat het betekent om Europees te zijn: open grenzen, de euro, liberale waarden als vrijheid, solidariteit en gelijkheid. En ‘culturele aspecten’, zoals gedeelde geschiedenis en de grote diversiteit aan talen.

Een van de aangeboden mogelijkheden zijn biljetten waarop grootheden uit de Europese geschiedenis  prijken als Maria Callas, Ludwig van Beethoven, Marie Curie, Miguel de Cervantes, Leonardo da Vinci en Bertha von Suttner. Met de nadruk op cultuur, wetenschap en kunst om discussie te voorkomen. Daarom geen Konrad Adenauer, Paul-Henri Spaak, Jean Monnet, Robert Schuman. Maar waarom geen Nederlander? En wie is in vredesnaam Bertha von Suttner?

Nederland was een van de zes oprichters van de Europese Economische Gemeenschap. Waarom niet minister van Buitenlandse Zaken (samen met Joseph Luns) Johan Willem Beyen? Zijn Beyen-plan was de basis voor  de Verdragen van Rome (1957) en de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap. Sicco Mansholt? Als enige Nederlander tot nu toe voorzitter van de Europese Commissie. Wim Duisenberg, de eerste voorzitter van de Europese Centrale Bank?

Goed, ook dat zijn politici en we wilden geen gedoe. Maar waarom dan niet Rembrandt van Rijn of Vincent van Gogh? Hugo de Groot, grondlegger van het moderne volkenrecht? Wetenschappers als Christiaan Huygens en Antoni van Leeuwenhoek.  Filosofen als  ‘Europeaan’ Erasmus of Spinoza, pleitbezorger van Europe waarden als vrijheid en verdraagzaamheid.

De ECB heeft ervoor gekozen de reeks te beperken  tot zes historische figuren uit verschillende délen van Europa. Daardoor zijn veel landen – naast Nederland onder andere België, Portugal, Ierland, de Baltische en Scandinavische landen – buiten de boot gevallen. En misschien ook wel weinig 'Europees gedacht'  om per se een Nederlander op de biljetten te willen hebben. 

Waffen nieder!

En Bertha von Suttner?  Hoewel zij een prominente rol speelde op internationale vredesconferenties in Den Haag  en aanwezig was bij de opening van het Vredespaleis in Den Haag is ze in Nederland onbekend. Haar correspondentie met Alfred Nobel droeg bij aan de instelling van de Nobelprijs voor de Vrede, die zij vervolgens als eerste vrouw zou krijgen. Haar roman Die Waffen nieder! (De wapens neer!, 1889) groeide uit tot een internationaal pleidooi tegen oorlog.

In de negentiende eeuw groeide de invloed van kiezers door de uitbreiding van het stemrecht. Vrouwen waren de laatste grote groep die hiervoor streed. Ook namen zij steeds vaker deel aan de internationale vredesbeweging, die zich inzette voor ontwapening, diplomatie en vreedzame oplossingen voor conflicten. Suttner was een van hen. Zij verdient zeker een plaats op de nieuwe eurobiljetten.

Maar omdat personen hoe dan ook dat gedoe opleveren kan de ECB toch maar het beste kiezen voor een van de neutrale ontwerpen. Vogels bijvoorbeeld. Als ze de grutto en het rivierenlandschap maar niet vergeten.