Geef de bond nog een kans

De crisis heeft veel ZZP-ers, die dachten dat zij het in hun eentje prima konden rooien, een harde les geleerd: ze zijn zelfstandigen zonder poen geworden.

Dat was te verwachten: een eigen bedrijf – hoe klein ook – moet je alleen maar oprichten als je werkelijk ondernemersbloed in je aderen hebt vloeien én als je iets bijzonders weet aan te bieden, waarin je je van anderen onderscheidt. Anders ben je niet meer dan een rechteloze dagloner.

Daarom is juist in deze tijd een massale en goed georganiseerde vakbeweging van levensbelang voor iedereen die niet met een gouden lepel in de mond geboren wordt. Wie alleen zijn vakkennis te bieden heeft, staat zwak in de onderhandelingen met werkgevers. Zij hebben meer uithoudingsvermogen en vooral meer keuze dan jij. In tijden van crisis maken de rijken en de machtigen van de gelegenheid gebruik om verslechteringen door te voeren in lonen, arbeidsomstandigheden en sociale voorzieningen. Dat proces is dezer dagen volop aan de gang. En op de achtergrond klinkt een sirenenzang: “De vakbeweging bestaat alleen maar uit witte oude mannen. De vakbeweging verdedigt onterechte privileges. De vakbeweging is in deze moderne tijd helemaal niet meer nodig.”

Een krachtige vakbeweging is de komende jaren harder nodig dan ooit. Anders gaan we onstuitbaar op weg naar een samenleving met een kleine puissant rijke bovenlaag, een verarmende middenklasse en een kansloze massa. Hoe meer de rijkdom zich in de handen van weinigen concentreert, des te lager zal de binnenlandse vraag worden, want een koopkrachtige massa brengt meer welvaart dan een kleine groep superrijken. Dan brengt het kapitalisme geen groei meer maar krimp. Dan raakt het land in verval. Dan gaan we langzaam maar zeker op weg naar sociale en politieke chaos.

Vakbondsleden hebben reden te over om ontsticht te zijn over het feit dat de FNV-leiders juist in deze tijd van crisis in onderling conflict raakten. Het is voorstelbaar dat je dan de handdoek in de ring gooit en je lidmaatschap opzegt. Toch is het nu het slechtste moment om het op te geven.

De FNV heeft deze zaterdag immers besloten zich opnieuw uit te vinden. De afgelopen jaren is afdoende gebleken dat het met de bestaande structuur van het FNV niet goed meer werken was. Daar worden nu de consequenties uit getrokken.

Hoe loopt dat af? Geen mens weet het, maar dat is juist een reden om de bond trouw te blijven. Tenminste als je begrijpt hoe onontbeerlijk een sterke, flexibele en goed georganiseerde vakbeweging is voor een werkelijk ondernemende maatschappij.