Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Hoe lang nog?

Boris Johnson verder in het nauw: kabinet loopt leeg, ministers vragen premier af te treden
Joop

'Gebrek aan oorlog schaadt economie'

  •  
15-06-2014
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
50 keer bekeken
  •  
omaha_300.jpg
Invloedrijke econoom Tyler Owen: Minder groei is de prijs voor vrede, met als bonussen langer leven en meer vrije tijd
Het uitblijven van economisch herstel is een raadsel voor economen. Er wordt gewezen op oorzaken als toenemende ongelijkheid, de opkomst van China, een teveel aan regels, gebrekkige infrastructuur en een stagnatie in technologische innovatie. Maar volgens Tyler Cowen, een van de invloedrijkste economen in de wereld, is er een andere oorzaak: gebrek aan stevige oorlogen.
Toen Barack Obama president werd was de crisis net uitgebroken en een van de kenmerken van zijn presidentschap is dat hij in tegenstelling tot zijn Republikeinse voorganger(s) oorlogen probeert te vermijden. Hij bombarbeerde Syrië niet naar het stenen tijdperk, noch ging hij een gewapend conflict aan met Rusland over de aanval op Oekraïne. Dat heeft een heleboel (Amerikaanse) mensenlevens gespaard maar volgens Tyler Cowen is het desastreus voor de economie.
135097002_39b74071e2_z
In de New York Times stelt Owen dat de wereld ongekend vredig is. Weliswaar zijn er veel gewapende conflicten maar het aantal dodelijke slachtoffers dat daarbij valt is zeer berperkt vergeleken met andere periodes. Er vallen nu, om maar een voorbeeld te noemen, minder doden dan ten tijde van de Vietnam-oorlog. Oorlog is volgens Owen weliswaar geen goed middel om de economie op gang te houden maar alleen al de dreiging van een gewapend conflict leidt volgens hem tot beslissingen die goed zijn voor de economie. Er wordt dan bijvoorbeeld meer geïnvesteerd in technologie. In tijden van oorlog of de dreiging daarvan is een het grootste deel van wetenschappelijk onderzoek daaraan gerelateerd en dat leidt tot een tsunami aan innovaties.
RTEmagicC_Tyler_Cowen_1.jpg
Owen stelt:
Fundamentele innovaties zoals kernenergie, de computer en moderne vliegtuigen werden allemaal doorgevoerd door een Amerikaanse regering die de As-mogendheden (nazi-Duitsland, Italië en Japan, red.) wilde verslaan of daarna de Koude Oorlog wilde winnen. Het internet werd aanvankelijk ontworpen om dit land een nucleaire oorlog te laten overleven en Silicon Valley vond zijn oorsprong in militaire opdrachten, niet in start ups. De lancering van de Spoetnik door de Sovjets spoorde de interesse in wetenschap en techniek aan, ten voordele van de latere economische groei.
Volgens Owen genereert oorlog een urgentie en leidt dat er toe dat projecten sneller gerealiseerd worden. De atoombom werd binnen zes jaar vanuit het niets gerealiseerd. Nu, in deze tijd van vrede, worden politici niet gedwongen om radicale beslissingen te nemen en die door te zetten met als resultaat stagnatie.
Owen haalt onderzoek aan waaruit blijkt dat bloeiende economieën, zoals die van het Romeinse rijk, altijd gepaard gaan met militaire conflicten. Maar dat wil niet zeggen dta hij oorlog promoot als middel om de economie op gang te helepn. Integendeel. Door de toegenomen technische mogelijkheden is een grootschalige oorlog gruwelijker en vernieteigender dan ooit in de geschiedenis. Dat alleen al maakt een (wereld)oorlog onwenseleijk. Maar dat betekent ook volgens Owen dat we moeten realiseren dat vrede een prijs heeft: minder groei in ruil voor meer geluk en langere levensduur. Met als bijkomende voordelen een schoner milieu, meer vrije tijd en meer tolerantie vor minderheden. De prijs is twee procent groei, in plaats van de door economen gepredikte vier procent. Het is het waard, vindt Owen.
cc-foto: Paul Stodolny  (Omaha beach) en Wikimedia (Tyler Owen)

Meer over:

economie, nieuws

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (32)

dino_radja
dino_radja15 jun. 2014 - 22:26

minder groei... dat is niet eens een prijs. Aan oorlogen zitten dus geen pluspunten.

Rootman
Rootman15 jun. 2014 - 22:26

Lobbyist voor de meest ultieme component, en uiteindelijke uitkomst van het neoliberalisme: fascisme. Zoals een van de gurus ervan, Hayek, heeft opgemerkt na de gewelddadige coup van Pinochet: "As long term institutions, I am totally against dictatorships. But a dictatorship may be a necessary system for a transitional period. [...] Personally I prefer a liberal dictatorship to democratic government devoid of liberalism.¨ Dat de schrijver lippendienst bewijst aan vrede zegt totaal niets: fascisten gaan er altijd prat op dat ze dingen gedaan krijgen, terwijl lastige burgers in een democratie alles maar tegenhouden. Dus ´als het erop aan komt´ wordt er altijd gekozen voor de meest winstgevende oplossingen, tegen de burger in: zo is de verzorgingsstaat ook al vrijwel afgebroken. Het neoliberale motto: ´never waste a good crisis´ verklaart ook grotendeels het feit dat de meeste regeringen veel gretiger zijn om mee te doen met agressieve buitenlandse politiek dan hun kiezers.

frankie50
frankie5015 jun. 2014 - 22:26

Logische conclusie als je de geschiedenisboeken erop na gaat slaan, en als wij nou eens gaan besluiten dat er een einde moet gaan komen aan de huidige neoliberale oorlog (1972-1985?)-20.. en net als na de tweede wereldoorlog die neoliberale oorlogswinsten van de 1%-10% gaan aanpakken en met een nieuw tientje van eigen bodem gaan beginnen, zouden wij dan weer economische groei kunnen laten zien die nu wereldwijd welvaartsverhogend zou gaan uitpakken? http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2000-2001/Tientje-van-Lieftinck.html http://nl.inflation.eu/inflatiecijfers/chili/historische-inflatie/cpi-inflatie-chili-1972.aspx

jia
jia15 jun. 2014 - 22:26

(...) dat bloeiende economieën, zoals die van het Romeinse rijk, altijd gepaard gaan met militaire conflicten. En het waren de oorlogen met de Germanen die het einde inluidde van het Romeinse Rijk. En kijk eens wat de oorlog in Irak nu gekost heeft. Veel, heel veel, terwijl het veel, heel veel ellende heeft opgeleverd. Ja, ook economische malaise. Oftewel, puur speculatieve onzin van deze zgn. econoom.

Jensbos
Jensbos15 jun. 2014 - 22:26

Hij heeft wel een beetje gelijk, waarom zouden de Amerikanen anders zoveel in defensie (hmmm.) "investeren", want dat is toch eigenlijk weggegooid geld..... En de techniek vooral voor zichzelf proberen te houden ( terecht overigens). (Eigen werkgelegenheid) Zaak is gewon dat we dat geld gaan gebruiken in onze defensie tegen het broeikaseffect, bovendien is daar wel (heel veel) rendement op. Minder noodzaak tot rommel opruimen achteraf, 0 kostprijs voor de energie zelf en de kosten liggen vooral in exploitatie en onderhoud hier, dus verbeterde werkgelegenheid. (En dus ook minder bij de aandeelhouders ( dode arbeid))

PieterPan69
PieterPan6915 jun. 2014 - 22:26

'Gebrek aan samenwerking schaadt economie' lijkt me een gezonder uitgangspunt.

Simbro
Simbro15 jun. 2014 - 22:26

a) Waar veel stuk wordt gemaakt valt vanzelfsprekend veel te vervangen en te repareren. Dat betekent sterkere economische groei. b) De politiek kan besluiten veel geld te besteden aan onderwijs , innovatie en research. Dat zou evengoed tot een oppepper van de economie leiden. Alleen in een oorlogssituatie is men bereid daar veel geld voor uit te trekken (via de defensiebegroting). Owen zegt dat hij geen oorlog wil als middel om de economische groei op gang te helpen. Waarom vindt hij het dan nodig de voor de hand liggende gevolgen voor de economische groei van een oorlog nog eens te benadrukken ? Waarom pleit hij niet voor een stimulering van b.v. fundamenteel onderzoek ?

nachtwacht2
nachtwacht215 jun. 2014 - 22:26

Dit Monopoly spel heeft het kapitaal ontnomen,zoals nu merkbaar is ontrokken en verworden is tot dood vermogen. Enkel het binnenlandse verruiming en nivilering van kapitaal is de sleutel voor een gezonde en veerkrachtige economische verbetering! Het standpunt van Rutte en consorte is de echte armoede van verstandelijk vermogen!Bij geval te overdenken geen gehoor te geven en bevooroordelen van vermogende is uiteindelijk de oorzaak en gevolg van de huidige malaise! Als schoolmeester is het een weet dat delen noodzakelijk is om te vermenigvuldigen!!? jk

Gogol
Gogol15 jun. 2014 - 22:26

Zeer eenzijdig verhaal. De Industriële Revolutie, bijvoorbeeld, een van de grootste economische aanjagers ooit, is niet begonnen, noch in stand gehouden door oorlog, maar door innoveren en handig handel drijven van de Engelsen. "... bloeiende economieën, zoals die van het Romeinse rijk..." De Romeinse Tijd, die wordt aangehaald in het artikel, was nooit zo voortvarend als onder de vrede tijdens het bewind van Augustus (toegegeven, na een serie bloederige burgeroorlogen). De handel profiteerde van de vrede. Daarnaasst, zoals Pieter Pan ook al opmerkt, kunnen we ook zeggen dat natuurrampen 'goed' zijn voor de economische groei. Halverwege de 14e eeuw (1344-1348, als ik me niet vergis) ontnam de Zwarte Dood eenderde van de mensen in Europa het leven. De economie in de periode van wederopbouw daarna liep als een trein. Natuurlijk *lijkt* de economie heel goed te profiteren van oorlogen, net als van rampen. Net zoals een veer opspringt nadat je hem indrukt. Mijn punt is dat stellen dat 'oorlog is goed voor de economie' een manier is van met oogkleppen op naar economie kijken. En overigens ook naar oorlog en de gevolgen van oorlog. Er zijn veel en veel meer factoren die meespelen bij een goed draaiende economie en innovatie hoeft niet alleen vanuit oorlog te komen. En dan heb ik het niet eens over de redenen om geen oorlog te voeren. "Toen Barack Obama president werd was de crisis net uitgebroken en een van de kenmerken van zijn presidentschap is dat hij in tegenstelling tot zijn Republikeinse voorganger(s) oorlogen probeert te vermijden." En dit is al helemaal onzin. De crisis kwam voor Obama extra hard aan omdat Bush Jr. er met zijn oorlogszuchtige gedrag in Irak en Afghanistan voor had gezorgd dat er gigantische overheidstekorten waren. Obama erfde de schuld die Bush had veroorzaakt! "Maar dat betekent ook volgens Owen dat we moeten realiseren dat vrede een prijs heeft: minder groei in ruil voor meer geluk en langere levensduur. Met als bijkomende voordelen een schoner milieu, meer vrije tijd en meer tolerantie vor minderheden. " Dit is dan wel weer een mooie conclusie. Als de politici nu zich ook eens gaan realiseren dat de meeste mensen liever dat laatste kiezen dan die groei, dan kunnen we ons beleid daar, voor de verandering, eens op richten.

Mick64
Mick6415 jun. 2014 - 22:26

We blijven te veel hangen op deze uitgeputte aardkloot, als je oorlog omzet in ruimtevaart, zijn grondstoffen geen probleem meer.

Molly Veenstra
Molly Veenstra15 jun. 2014 - 22:26

De gedachte dat massale vernietiging goed is voor de economie is natuurlijk bizarre onzin. Stel allereerst de vraag: wiens economie gaat er op vooruit bij een oorlog? Het is toch moeilijk vol te houden dat iemand er veel mee opschiet als zijn huis en gezin zijn weggebombardeerd. De grootste economische groei uit de recente geschiedenis vond plaats in de jaren zestig waar de uitvindingen gedaan in de 19e eeuw eindelijk met volle kracht konden worden ingezet. Dat dit niet eerder kon plaatsvinden hebben we te danken aan twee wereldoorlogen en de enorme puinhoop die eerst moest worden opgeruimd. Pas toen al die ellende achter de rug was kon de mensheid zijn energie gaan richten op vooruitgang. Althans, in het vreedzame deel der wereld. Daar waar oorlog werd gevoerd bleef de toestand net zo miserabel als voorheen, of werd nog slechter.

frankie50
frankie5015 jun. 2014 - 22:26

Het positieve aan dit verhaal is het feit dat door het langdurig uitblijven van (grote/wereld) oorlogen de 90% onvermogende ook een bonus gaan ontvangen na hun werkzame leven, maar hij vermeld dan weer niet dat die bewuste bonus van de 90% onvermogende wordt afgepakt door de 10% vermogende die het huidige neoliberale economische systeem ten faveure voor het eigen gewin zal blijven beschermen en niet zal gaan schuwen om dat eigen belang te blijven verdedigen door de 90% onvermogende een (grote/wereld) oorlog in te gaan sturen.

Zephyr2
Zephyr215 jun. 2014 - 22:26

Prima toch? Dan maar wat minder groei zonder oorlog.

malou3
malou315 jun. 2014 - 22:26

"Gebrek aan oorlog schaadt economie"..huh? Wat een absurde een domme stelling. We barsten inmiddels zowat compleet uit onze voegen én lijven.. mede door onze opgepompte economie, schandalige prijzen..en rijkdom en mede door de grenzeloze drang naar nog meer gewin..ende dollartekens. Er is geen econoom die het zelfde roept, maar ze lopen tegenwoordig toch echt achter de feiten aan. Er is gewoon steeds minder werk. Dat is een feit, punt. Een kwestie van oorzaak en gevolg ook. Arbeidskracht wordt overbodig, robots zijn all over the place..en die trent zet door vanwege de snel groeiende technologische ontwikkelingen en de digitalisering van alles. Het leven zou dus juist goedkoper en steeds eenvoudiger kunnen worden nu, maar daar heeft deze econoom totaal geen kaas van gegeten. Hij schreeuwt moord en brand en hunkert naar nog meer "financiele groei" want de statistieken vanuit het verre verleden -tot aan de Romeinen toe- wijzen uit dat oorlog goed is voor de economie. Najaa..pfff. Hangt zich dus op aan een oud stokpaardje. haha.. Sneu voor hem..maar de economie groeit gewoon niet meer..that's all. Die taant en ebt weg, zoals dat eenmaal gaat in een razend snel evoluerende wereld waarin we ons bevinden. Dit soort econoom voert slechts oorlog met zichzelf en z'n stoffige principes.. Hangt zich op aan "bewijzen" uit het verleden. Maar: "Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst!" En een econoom zou dat bij uitstek dienen te weten. Het roer moet namelijk om: Niks oorlog, maar vooruitgang.. what ever this maybe.. Er wordt zoveel moois bedacht tegenwoordig! Ik hoop dat het "economische belang" daarin geen rol meer speelt! Weg ermee. Onzin.

Monique Sparla
Monique Sparla15 jun. 2014 - 22:26

Is dit nu een kenmerk van een lobbyist voor de wapenindustrie?

2 Reacties
PieterPan69
PieterPan6915 jun. 2014 - 22:26

Nee, een keurmerk voor verstandelijk onvermogen. Deze meneer bewijst dat iedereen de econoom kan uithangen. Ik heb er ook eentje : De wereld heeft meer natuurrampen nodig. Is goed voor de 'economische groei'.

lipidius
lipidius15 jun. 2014 - 22:26

nee hoor.Het is een vaste ideologische beginsel van de liberalen.hij stamt trouwens uit de 18 eeuw..zie Thomas Malthus:theory of population

[verwijderd]
[verwijderd]15 jun. 2014 - 22:26

--- Dit bericht is verwijderd —

2 Reacties
PieterPan69
PieterPan6915 jun. 2014 - 22:26

Je hebt helemaal gelijk Mike. Groei = sneller alles opmaken. Maar daar geven met name de liberalen niet zo heel veel om. Die leven voor zichzelf en niet voor hun nageslacht.

malou3
malou315 jun. 2014 - 22:26

Ja zeker.. Vreemd is dat er ook zoveel ten positieve wordt ontworpen en bedacht en ge-enoveerd maar die genialen worden in de wielen gereden door de firma shell en andere grootgrond bevuilers. Ze rijden als het waar "de economie" in de wielen..

GingerTed
GingerTed15 jun. 2014 - 22:26

Dit is wel een heel oud inzicht, door velen al eerder genoemd, en volstrekt logisch, en niet alleen beperkt tot de economie maar ontwikkeling en vooruitgang in de gehele samenleving. Ik las er van de week nog een oude column over van historicus H.L. Wesseling's in zijn bundel columns Algemene Zaken uit 1994. Zo is het platgegooide Rotterdam een goed voorbeeld waar de economie ruim baan kreeg omdat de planologie dat noodgedwongen kreeg en deze stad zich tot een binnen onze grenzen economische tijger kon ontwikkelen. Het nagenoeg ongeschonden Amsterdam werd daarentegen met zijn eveneens zeer besschermenswaardige grachtenstructuur cq binnenstad, nooit dermate gemoderniseerd. Geen stadsbestuur wat ooit vrijwillig of anders tegen de zin van de bevolking de prachtige maar antieke binnenstad heeft kunnen moderniseren ten gunste van de nodige planologische en economische ruimte (door bijvoorbeeld de grachten te dempen ten gunste van doorstroming van verkeer). Alleen oorlogsschade toegebracht door derden heeft Rotterdan zodanig doen moderniseren. Er was een bittere prijs voor nodig. Hetzelfde zie je met onze nabuur Duitsland, wat aan het einde van de oorlog zwaar beschadigd, met nog veel meer platgegooide steden en infrastructuur, juist vanwege de mogelijkheid, nee noodzaak, tot een nieuw begin zo kon moderniseren dat het in Europa de economische koploper werd. Waar de samenleving in vredestijd natuurlijk voor behoud kiest voor wat het heeft, niet alleen mooie binnensteden, andere gebouwen, en infrastructuur, maar ook op gebied van een opgebouwde verzorgingsstaat, pensioenen e.d. daar zal ze, omdat het niet anders kanna een vernietigende oorlog, de nodige motivatie vinden door om een nieuwe, en daardoor uiteindelijk zelfs vaak voorsprong gevende vernieuwingsperiode in te gaan die men anders uit behoudsbehoefte niet had verkozen.

2 Reacties
hannogroen
hannogroen15 jun. 2014 - 22:26

'Het nagenoeg ongeschonden Amsterdam werd daarentegen met zijn eveneens zeer besschermenswaardige grachtenstructuur cq binnenstad, nooit dermate gemoderniseerd.' Nee, daar is dan ook geen enkele zinnige reden voor te bedenken. Dertien in een dozijn binnensteden hebben we in dit land al meer dan genoeg en de Grachtengordel staat niet voor niets op de werelderfgoedlijst. Een lijst waar het vooroorlogse centrum van Rotterdam nooit op terecht zou zijn gekomen.

arieroos
arieroos15 jun. 2014 - 22:26

[Zo is het platgegooide Rotterdam een goed voorbeeld waar de economie ruim baan kreeg omdat de planologie dat noodgedwongen kreeg en deze stad zich tot een binnen onze grenzen economische tijger kon ontwikkelen.] Nou nee ... het platgegooide centrum van Rotterdam is nog steeds, 74 jaar later, een zorgenkindje. Het wil op een of andere manier maar niet lukken met het "manhattan aan de maas". Rotterdam is wel fors economisch gegroeid, maar dan hebben we het juist over de delen die de oorlog redelijk ongeschonden hebben doorstaan, namelijk de havens.

wvdstraat
wvdstraat15 jun. 2014 - 22:26

Er is allang een 'oorlog' aan de gang: http://www.alternet.org/story/152512/6_ways_the_rich_are_waging_a_class_war_against_the_american_people Met enige variatie ook in Nederland.

1 Reactie
lembeck
lembeck15 jun. 2014 - 22:26

Ik moest gelijk HIER aan denken: https://www.youtube.com/watch?v=YsmQhbd1KWE

[verwijderd]
[verwijderd]15 jun. 2014 - 22:26

Kortom we zitten te comfortabel in onze huidige maatschappij!!! Bovendien is nog een ander handig effect van oorlog, behalve dat het het meeste en beste uit mensen haalt (dan heb ik het niet over de frontlinie), dat de maatschappij zichzelf moet heruitvinden, revolutie en nieuwe verdeling van macht! Nu gaat alles zeer en zeer langzaam politiek gezien, hoelang zou het duren totdat we een beter democratisch/politiek systeem krijgen, neen de vraag is beter of er dat wel ooit komt (waarom is het huidige indirecte ineffeciente democratisch systeem het beste democratische systeem?).

2 Reacties
jia
jia15 jun. 2014 - 22:26

Oorlog is niet mooi en zal het nooit worden ook.

lembeck
lembeck15 jun. 2014 - 22:26

Bedoel je dit? http://www.visionair.nl/wp-content/uploads/2012/07/warvictims.jpg http://www.entoen.nu/media/530c03b3.jpg http://1.standaardcdn.be/Assets/Images_Upload/2014/06/15/beeld1isis_0.jpg?maxheight=416&maxwidth=568&format=jpg Je hebt duidelijk geen idee waar je het over hebt.

toshiba
toshiba15 jun. 2014 - 22:26

Dit soort rare opvattingen krijg je als je een BBP meetinstrument heb dat maar deels de economische activiteiten van een land of een economie meet. Zoals Pieter pan terecht aangeeft: meer natuurrampen. De schade door rampen wordt niet verwerkt in het BBP, zijnde vernietiging van kapitaal en arbeid. De wederopbouw daarentegen wel. Toen een aantal jaren geleden china zwaar werd getroffen door overstromingen en cyclonen, leverde de wederopbouw een ongekende groei. Ergo het bewijs van deze 'econoom'. Dat er talloze mensen overleden[wat een vernietiging is van kennis, productieve waarde en consumptieve bestedingen] daar wordt geen woord over gerept en komt niet voor in het BBP. Zo krijgen dit soort fantasten altijd gelijk. Verder kloppen er een aantal zaken niet. Ontwikkeling van kernenergie was lang voor de wereldoorlogen al aan de gang. WOII heeft het alleen versneld. Internet is niet gebouwd uit machtsoverwegingen maar was simpelweg de digitale infrastructuur ontwikkelt om de interne commmunicatie te verbeteren tussen de verschillende militaire afdelingen. De computer ontwikkeling is ook niet ontstaan door oorlogen. in 1833 was er al de eerste analystische machine. In WOII is het voor al de enigma die centraal stond maar de werkelijke computer ontwikkeling volgde later uit de mainframes van IBM, die zelf de eerste personal computer bouwde. Dat was pas in 1980 Dat oorlogen leidde tot meer innovatie op militair terrein is duidelijk, maar buiten oorlogen om zijn de innovaties er niet minder om. Fundamenteel onderzoek en de innovaties die daaruit voortkomen ontwikkelen zich vooral onafhankelijk. Niet voor niets geldt in de economie dat innovaties als een toevalligheid worden gezien. het verband wat deze econoom suggeert bestaat eenvoudig weg niet.

1 Reactie
Molly Veenstra
Molly Veenstra15 jun. 2014 - 22:26

'....de mainframes van IBM, die zelf de eerste personal computer bouwde. Dat was pas in 1980 Waar IBM inzette op mainframes waar alle informatie centraal werd opgeslagen, bouwde Apple de eerste PC in 1976 waarbij de gebruiker zelf de baas werd over zijn data. Tegenwoordig zie je helaas een omgekeerde ontwikkeling.

[verwijderd]
[verwijderd]15 jun. 2014 - 22:26

Ons monetair systeem is zodanig dat we groei nodig hebben. Een samenleving moet dus steeds maar meer, sneller, hoger en verder. Dat past niet bij de menselijke aard, en is funest voor het milieu. Waarom er groeidwang is (een term die Herman Wijffels er voor gebruikt) ligt wat ingewikkeld: Banken scheppen geld bij elke lening die ze afsluiten. Wordt het geleende bedrag afgelost, dan 'vernietigt' de bank dat geld weer. Maar intussen moet er wel rente betaald worden over de lening. Het geld voor die rente, dat is nooit gecreëerd door de banken, en dat moet dus in de economie komen doordat mensen en bedrijven steeds maar nieuwe leningen afsluiten. M.a.w.: door steeds te groeien. Stabiliteit, pas op de plaats, genoegen nemen met één auto: het is eigenlijk niet mogelijk, want dan ontstaat een crisis. Dit is een essentieel stukje kennis waar je zowel oorlogen als milieu-rampen mee kan voorkomen. Zegt het voort!

1 Reactie
arieroos
arieroos15 jun. 2014 - 22:26

[Ons monetair systeem is zodanig dat we groei nodig hebben.] Dat ligt niet zozeer aan het monetaire systeem, maar aan de bevolkingsgroei. Als je steeds meer mensen hebt, dan heb je ook steeds meer producten nodig. [Waarom er groeidwang is (een term die Herman Wijffels er voor gebruikt) ligt wat ingewikkeld: Banken scheppen geld bij elke lening die ze afsluiten. Wordt het geleende bedrag afgelost, dan 'vernietigt' de bank dat geld weer. Maar intussen moet er wel rente betaald worden over de lening. Het geld voor die rente, dat is nooit gecreëerd door de banken, en dat moet dus in de economie komen doordat mensen en bedrijven steeds maar nieuwe leningen afsluiten. ] Nee, zo werkt het niet. Het is prima mogelijk om de rente te betalen met het geld dat met de oorspronkelijke lening gecreeerd is. Het geld dat gebruikt is om rente te betalen komt gewoon weer terug in de economie. Het wordt niet vernietigd, want een rentebetaling is geen aflossing. Dat geld kan dus gewoon gerecycled worden voor een nieuwe rentebetaling. Maar sowieso, leningen horen nu eenmaal bij een economie. Zonder leningen kan je niet investeren, en dus ook niets produceren. Zelfs een eenvoudige boer moet schulden maken voor zijn zaaigoed, voordat hij de opbrengsten van zijn oogst krijgt. Er zullen dus altijd nieuwe leningen afgesloten worden; niet om andere leningen of rente te betalen, maar simpelweg omdat mensen nu eenmaal dingen produceren. Het hele idee dat het geld plotseling op zou zijn vlak voordat de leningen zijn afbetaald is een mooi idee, maar zal in de werkelijkheid nooit voorkomen.