Fortuyn hield Nederland een spiegel voor

Vandaag, 6 mei, gaan onze gedachten uit naar Pim Fortuyn en diens familie. Zijn dood op 6 mei 2002 blijft een litteken op onze democratische rechtsorde: de eerste politieke moord in Nederland sinds 1672.

Ik herinner me die dag nog scherp. Ik was politieagent in Amsterdam-Oost. Zoals zovelen voelde ik de schok die door het land trok. Niet alleen om wat er gebeurde, maar om wat het betekende: dat politiek geweld zijn weg had gevonden naar onze democratie.

Juist daarom moet de les helder en onwrikbaar zijn. Ideeën bestrijden we met ideeën. Woorden beantwoorden we met woorden. En waar grenzen worden overschreden, handhaven we de wettelijke norm, zorgvuldig, rechtvaardig en zonder aanzien des persoons.

Geweld is een gruwel. Ononderhandelbaar. Onacceptabel. Altijd.

Ja, Pim Fortuyn deed uitspraken over mensen zoals ik, over moslims en over anderen, die velen als kwetsend en verwerpelijk hebben ervaren. Maar hoe scherp, pijnlijk of afwijzend woorden ook zijn: nooit, maar dan ook nooit, mag geweld worden gelegitimeerd. Niet door woede. Niet door gekwetstheid. Niet door ideologie.

Tegelijkertijd hield Fortuyn Nederland ook een spiegel voor over vervreemding, het gevoel van verweesdheid en het verlangen van mensen om gezien te worden door een overheid die naast hen staat, niet tegenover hen. Dat deel van zijn boodschap verdient serieuze reflectie. Niet door angst verder aan te jagen of groepen tegen elkaar op te zetten, maar door verantwoordelijkheid te nemen voor verbinding en rechtvaardigheid.

De opdracht van onze tijd is groter dan elkaar aanwijzen als oorzaak van maatschappelijke problemen. Nieuwkomers of Nederlanders met wortels over de grens tot zondebok maken, lost niets op. Een sterke samenleving vraagt iets anders: elkaar blijven zien als medemens, verschillen verdragen zonder geweld, en samen bouwen aan vertrouwen.Handen op elkaar. Schouders eronder. Voor een democratische rechtsorde die sterk genoeg is om verschil van mening te verdragen en menselijk genoeg om niemand verweesd achter te laten.