Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

GGD: drie weken quarantaine na contact met apenpokkenpatiënt

Advies geldt als voorzorgsmaatregel
Joop

Fort Europa als multicultureel ideaal

  •  
08-05-2015
  •  
leestijd 4 minuten
  •  
RTEmagicC_syr_300.jpg
We leven niet meer in de 19e eeuw, het debat moet anders
Wie een uitweg zoekt vanuit de misère van mensensmokkel, bed-brood-en-bad, en botsende burgemeesters en ministers, moet niet zoeken op de vierkante centimeter. Nee, de oplossing ligt in de geschiedenis, betoogt Esseline van de Sande. Tijdens een kajaktocht over de Eufraat kwam zij langs het 2300 jaar oude Fort Europa en werd zij herinnerd aan onze gedeelde waarden.
Het is lente, 2015. Uit het ijskoude zeewater voor de Italiaanse kust vissen de Europese grensbewakers meer dan 3200 dode lichamen: mannen, vrouwen en veel kinderen
Een overleden moeder spoelt aan met haar pasgeboren baby, de navelstreng tussen beiden is intact. Vluchtelingen deels uit Syrië, deels uit Afrika spoelen aan als wrakhout op de kust van Fort Europa. Mensen ontvluchtten de verschrikkingen van oorlog, legden hutje bij mutje en leverden zich noodgedwongen uit aan mensensmokkelaars. Moedige maar ook wanhopige mensen die een uitzichtloze toekomst daar verruilen voor een gevaarlijke overtocht met uiterst onzekere afloop. In Nederland vergaderen leidende politici tien dagen over het minimumpakket voor humanitaire opvang: bed-brood-en-bad. 
Het is lente, 2010. Het koele water van de Syrische Eufraat stroomt langs mijn kajak. Al Lateef, de Zachtmoedige, deint mij zachtjes op de golven van de eeuwenoude rivier. Ik vaar langs de westkant van wat ooit het oude Mesopotamië was. Ergens hier lag het Bijbelse paradijs. Voor me doemt een oud fort op. Het blijkt Fort Europa te zijn. De Syrische opzichter en bewaker wenkt me, verwelkomt en nodigt uit voor een lunch in zijn kantoortje, midden in het oude fort. 
Ik bevind me in Syrië, 20 kilometer voor de grens met Irak. Dura Europos ligt al meer dan 2300 jaar aan de oevers van de Eufraat. Dit Hellenistische fort was een bolwerk in een multiculturele stad. Archeologen ontdekten de overblijfselen van Griekse, Parthische en Romeinse tempels, diverse kerken, moskeeën en synagogen. De stad lag indertijd op een van de drukste handelsroutes, op de grens tussen Oost en West. Er werden tal van talen gesproken. Dit gebied wordt algemeen beschouwd als de bakermat van de westerse beschaving. Hier werd het alfabet bedacht, hier werd het wiel uitgevonden en ontstonden de voorlopers van de drie wereldgodsdiensten jodendom, christendom en islam.
Wat een ander beeld van Fort Europa. Welvaart door handel, tolerantie en kruisbestuiving.
Ruim 2000 jaar na Dura Europos kwam de Europese Unie tot stand. Het trauma van de Tweede Wereldoorlog leidde tot een gedeeld ideaal: nooit meer oorlog. Het antwoord was simpel en doeltreffend: economische integratie, een vrije handelsmarkt, voedselzekerheid en waarden van democratisch bestuur en respect voor mensenrechten.
In de geschiedenis ligt de wijsheid besloten die ons ook nu kan leiden naar een duurzame oplossing. Om een perspectief op de toekomst te herwinnen moeten we terug naar de kern van vrijheid door samenwerking en rechtsstatelijkheid.
Het debat is gevangen door de sores van het heden. Daarbinnen begint de geschiedenis op 11 september 2001. Internationaal terrorisme en veiligheid bepalen het denken. Maar dit korte termijn perspectief conflicteert met de diepe waarden van democratisering en respect voor mensenrechten. Europa, het continent dat altijd naar buiten gericht was, oriënteerde zich naar binnen. ‘Fort Europa’ als kasteel met permanent opgetrokken ophaalbrug. George Joffé heeft gewezen op de grote consequenties voor de aan Europa grenzende buurlanden in het Midden-Oosten. Joffé: “Alle vragen die druk zetten op de regimes moesten wijken voor de in Europese ogen grotere dreiging van terrorisme.”
De misère op open zee toont de onhoudbaarheid van die keuze aan. Joffé stelt een andere benadering van het Midden-Oosten voor met een aantal maatregelen, waarvan de herziening van de Trans-Atlantische verhouding misschien nog wel de belangrijkste is. Daarnaast heroverweging van Europese basiswaarden en een evaluatie van het veiligheidsbeleid in en buiten Europa en de relatie met islamitische gemeenschappen binnen Europa.
Ons debat is a-historisch en tegelijk niet toekomstgericht. We praten in de categorieën van de negentiende eeuw toen natiestaten werden uitgevonden. Maar wie de kranten openslaat ziet dat de grenzen tussen buitenlands- en binnenlands beleid ten ene male zijn vervaagd. Buitenland is binnenland, binnenland is buitenland. ‘In Rotterdam slaapt niemand op straat’, luidt de met ruime meerderheid aangenomen motie van de Rotterdamse gemeenteraad. 
In 2010 kreeg ik thee geschonken in het oude Fort Europa. Het fort bewaakte een handelscultuur van uitwisseling, creativiteit en gastvrijheid. Deze gastvrijheid ademt een diepe beschaving uit die in schril contrast staat met de opgehaalde ophaalbrug in ons Fort Europa. Ook de zakenwereld is van mening dat Europa mogelijkheden laat liggen door een isolationistische houding. Het Midden-Oosten verbindt China, India en Afrika.
Openheid, pragmatische actie en versoepeling van toelating in Europa van burgers uit buurlanden in het Midden-Oosten gebaseerd op wederzijds respect is onvermijdelijk. Ons debat is teveel gefixeerd op de mediale werkelijkheid van het moment. Een herwaardering op historische gedeelde Europese waarden biedt ons een beter perspectief.
RTEmagicC_9200000020677167.jpg
Esseline schreef ‘Vaartocht over de Eufraat’, Uitgeverij Contact 2005/Uitgeverij Fosfor 2013. 

Meer over:

opinie, wereld

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (18)

BasVV
BasVV8 mei 2015 - 11:34

"In 2010 kreeg ik thee geschonken in het oude Fort Europa. Het fort bewaakte een handelscultuur van uitwisseling, creativiteit en gastvrijheid." Die hadden wij in nederland ook. Zo kregen familieleden een woning in de buurt van familieleden. Waarom. Omdat ze voor elkaar zorgden. Nu hebben asielzoekers voorrang op nederlandse woningzoekenden. Heel gastvrij. Maar gaan die ook onze ouders verzorgen. Wel nee.

jandebakker
jandebakker8 mei 2015 - 11:34

Ik vraag mij af of de schrijfster de rol van Europa bij deze problemen niet overschat. reden om naar Europa te komen wordt grotendeels veroorzaakt door lokale factoren, zoals armoede in Afrika en oorlog in het Midden Oosten. Het hervormen van de Europese Unie zal daarom in mijn optiek niet leiden tot een afname van de vluchtelingenstroom. Misschien zou de schrijfster zich met haar historische ideaal van het fort Europa (welvaart door handel , tolerantie, en kruisbestuiving ) moeten richten tot de elkaar bestrijdende groepen in het Midden Oosten. Daarnaast is de functie van het Midden Oosten als verbindingsbrug tussen Azië, Afrika en Europa grotendeels achterhaald door de opkomst van de scheepvaart en het vliegtuig.

MOJOMAN
MOJOMAN8 mei 2015 - 11:34

Wat lief en naïef. En zo mag je natuurlijk denken als je jong en idealistisch bent, maar de realiteit is helaas tegenovergesteld aan de beleving van mevrouw. Er is een keiharde strijd aan de gang. Er is alleen plaats voor heel veel emigranten als wij bereid zijn om luxe in te leveren, en dat willen de meesten van ons niet. Ik ook niet. Ik zou liegen als ik zou zeggen dat het wel zo was. We kunnen beter helpen om de boel elders op te bouwen tot een aanvaardbaar sociaal en economisch niveau. Dan kunnen deze mensen hiernaartoe komen. Dan zijn ze goed opgeleid en zijn ze geen migranten meer, maar expats.

Woeki Hypo
Woeki Hypo8 mei 2015 - 11:34

Fort Europa als multicultureel ideaal. We leven niet meer in de 19e eeuw, het debat moet anders. Mijn commentaar. Door het neoliberale (extreem radicaal rechts kapitalistische) beleid van Europese en Westerse gestudeerde elites en hogeropgeleiden *) leven we tegenwoordig weer in de 19e eeuw of gaan we die kant op, richting feodaliteit. Tot dit elitaire beleid behoort ook de destabilisatie van het Midden Oosten, enzovoort. Zoals tegenwoordig weer gebruikelijk wentelen de gestudeerde elites en de hogeropgeleiden *) de nadelen van dit beleid in het (maximaal) eigen voordeel af op de gewone mensen en de lageropgeleiden. Het debat moet anders, dit ben ik met de schrijfster eens. Maar dan moet ze niet essentiële politieke factoren in haar stuk vergeten mee te wegen. Dit soort problemen kun je alleen fatsoenlijk oplossen via minimaal een integraal debat met alle relevante factoren. Dus de huidige dominantie van de neoliberale economie, deze restauratie en dit neofeodalisme, moet ook op de agenda staan. Woeki Hypo is gematigd liberaal. P.S.: *) Sommigen uitgezonderd.

123456zeven
123456zeven8 mei 2015 - 11:34

Als een stad 2000 jaar bestaat dan zijn er veel culturen geweest, maar niet tegelijkertijd. Het was echt niet zo dat er griekse tempels naast moskeen gestaan. Moskeeen bovenop vernietigde tempels, dat wel.

zweistein
zweistein8 mei 2015 - 11:34

Het verschil tussen 2300 jaar geleden en nu is dat er nu ruim tien keer zo veel mensen op de wereld rondlopen als toen. 2300 jaar geleden was er overal genoeg ruimte om de rest van de wereldbevolking te huisvesten. Nu is dat godsonmogelijk geworden. Ik denk dat de meeste multiculti-dromers weinig ruimtelijk inzicht bezitten, en geen enkel benul hebben van maten en hoeveelheden.

Ratelaar
Ratelaar8 mei 2015 - 11:34

Een erg conceptueel verhaal. De realiteit is dat mensensmokkelaars de situatie uitbuiten en er blijk van geven weinig om mensenlevens te geven. Als wij de toegang tot Europa versoepelen dan blijft Europa een goede vluchtoptie. Mensen zullen de overtocht blijven maken en zelfs als we de aanwezigheid van marine in de middelandse zee vergroten zullen tragedies op de middelandse zee blijven bestaan. Los van het feit dat je je moet afvragen of je onbeperkt mensen met een andere cultuur moet accepteren. De multiculturele samenleving blijkt toch ook problemen met zich mee te brengen die niet vooral toe te schrijven zijn aan xenofobie en discriminatie. Mensen moeten ook aan de slag kunnen in onze maatschapij, een doel hebben. Helaas wagen ook een hoop mensen de overtocht die weinig kunnen bijdragen aan de maatschapij, ondanks dat ze de beste bedoelingen hebben. Noem het intitutionele discriminatie, xenofobie of gewoon cultuurverschil, taalachterstand en geen opleiding. Natuurlijk gun je iedereen het beste en is het lijden van de mensen vreselijk. Maar de oorzaak, de reden dat men vlucht moet worden weggenomen. Men kan beter in de regio worden opgevangen ( onder beveiliging van de VN bijvoorbeeld of een Europese militaire missie ). Om toekomstige tragedies te voorkomen kan beter duidelijk worden gemaakt dat de overtocht op de eerste plaats levensgevaarlijk is en op de tweede plaats dat als je gered wordt, wat de hoofdinspanning moet zijn van de marines op de middelandse zee, dan wordt je naar een van de vluchtelingenkampen gebracht. Paralel daaraan moeten de smokkelaars worden opgespoord, gearessteerd en berecht. Dat is de beste manier om een toekomstige tragedieen en demografische problemen te voorkomen. De meeste Europeanen zitten niet te wachten op nog meer vluchtelingen. Hoe ver kan het elastiek rekken voordat het knapt?

rbakels
rbakels8 mei 2015 - 11:34

Het woord "multicultureel" is uitgevonden door de tegenstander ervan, en kan dus beter niet worden gebruikt. Het benadrukt de verschillen tussen mensen. Terwijl mensen (ja, ook Arabieren) juist veel gemeen hebben. Een christelijke gedachte (al ben ik geen refo)

Armagaddon
Armagaddon8 mei 2015 - 11:34

>>> Citaat: Fort Europa als multicultureel ideaal >>> Hmm...zou willen zeggen dat het eerder een tragische contradictie in terminis is, gezien het huidige nog te grote en blijkbaar nu nog onderscheid in zowel het niveau op cultureel en levensstandaard, als de bereidheid tot het het met elkaar assimileren aanwezig is.. >> Elke menselijke, matschappelijke ontwkkeling tot een bepaald niveau heet zijn tijd en plaats nodig....

treintje2
treintje28 mei 2015 - 11:34

Er is genoeg te doen op de wereld, denk aan wegen, gebouwen, handel om een opener beleid toe te staan.

JoopV2
JoopV28 mei 2015 - 11:34

Buiten het feit om dat Europa nog steeds 1 van de meest open gemeenschappen is naar anderen toe, moest ik wel een beetje lachen om dit stukje. [Deze gastvrijheid ademt een diepe beschaving uit die in schril contrast staat met de opgehaalde ophaalbrug in ons Fort Europa.] Wat is er over gebleven van het Fort? Hoe is het kapot gegaan? Ik weet het niet hoor, maar waarschijnlijk door haar tollerantie en het weigeren inzien van mogelijk gevaar en bedreiging. De vrije manier van handelen en denken wordt niet overal gewaardeerd en dat is dan ook de reden waarom Europa kritischer kijkt naar wat er buiten de grenzen gebeurd. Zelfs ondanks deze kritische blik is het nog steeds 1 van de meest open gemeenschappen die het meest voor anderen doet. Dit stukje en de term "Fort Europa" is dan ook duidelijk gebaseerd op een leugen om het eigen gelijk aan proberen te duiden.

neutralist
neutralist8 mei 2015 - 11:34

[Fort Europa als multicultureel ideaal] Wie zegt dat wij gemeenschappelijke waarden hebben? Dat is niet meer dan een vondst uit Brussel. Staan wij schouder aan schouder met de Grieken? Of de Roemenen? Allemaal fictie. Brussel zou dat graag willen maar dat is heel iets anders. Europa is een prachtige lappendeken van verschillende landen, talen, wetten en culturen. En dat moeten we vooral zo houden. Dat maakt dit continent zo mooi.

BlowingBubbles
BlowingBubbles8 mei 2015 - 11:34

Wat mij altijd weer opvalt is de vanzelfsprekendheid waarmee wordt aangenomen dat het de normaalste zaak van de wereld is dat mensen vanuit het MO en Afrika naar Europa willen emigreren. En dat dit dan ook maar moet kunnen. Alsof de opname capaciteit onbeperkt is, maar erger nog: alsof het godsonmogelijk zou zijn dat de mensen in het MO en Afrika ter plekke zelf aan verbetering van hun omstandigheden kunnen werken, en dan ook nog succesvol. Waarom zou dat niet kunnen en waarom zou daarop inzetten niet veel beter zijn? Alsof het hier 150, 100 of 60 jaar geleden zo'n paradijs was. Daar hebben met name de zich nog met recht socialist noemenden in het verleden heel wat strijd voor moeten leveren. Als tweede punt: het multiculturele ideaal werd deze week mooi vervat in een foto van een Labour bijeenkomst in een townhall in Birmingham alwaar het toeluisterende publiek in twee delen was opgesplitst. de mannen rechts en de vrouwen links...... Met een multi etnische samenleving hebben heden ten dage denk ik nog maar zeer weinig mensen een problem. Multiculti wordt alweer lastig als dat betekent dat met bloed, zweet en tranen verworven rechten langzaam maar zeker in de knel komen. Als ze bijvoorbeeld vanwege multiculti wel op Sophie maar niet op Fatima van toepassing blijken te zijn (want eigen cultuur, of Fatima nu wil of niet) of dat Sophie zich niet meer vrij voelt haar rechten te benutten. Of erger nog, daar daadwerkelijk in belemmerd wordt. Momenteel lijkt multiculti gestaag uit te lopen op gesegregeerd naast elkaar leven. Hoe lang dat goed kan gaan?

1 Reactie
Sardar2
Sardar28 mei 2015 - 11:34

Over de eerste gedeelte van je bewering, kan ik het kort houden: als westen zich niet meer bemoeit met Midden-Oosten en Afrika, heb je dan groot gelijk. Zonder, moet je leren meeleven dat de slachtoffers jou kant zullen komen. Zij volgen ook de route van welvaart en vrijheidgaranties., en die leiden vandaar naar het westen. Dus in plaats van zitten de slachtoffers veroordelen, doe iets aan de bemoeienis van het westen in HUN bestaan. Er bestaat helemaal geen “multiculturele ideaal”. Multicultuur is het resultaat van globalisering en internationalisering van kapitaal, arbeid en markt. Jij praat daarover alsof mensen bewust willen er andere culturen en etnische groepen bijhalen. Een populistische kreet richting vooral links. “verworven rechten langzaam maar zeker in de knel komen.” “wel op Sophie maar niet op Fatima van toepassing blijken te zijn” “Sophie zich niet meer vrij voelt haar rechten te benutten” Dit zijn aannames. Graag je beweringen met voorbeelden aangeven, anders zijn ze hetzelfde populistische kreet die nergens een rechtvaardiging krijgen. Ik ken geen voorbeelden dat de “rechten” in knel zijn gekomen, of de wetten op autochtoon wel toepasbaar en de allochtoon niet zijn, of andersom. Zo ver dat ik weet, het zijn de migranten die klagen over discriminatie en racisme, en gebukt gaan onder een enorme wantrouwen van merderheid en niet andersom. Je aanklacht is in het algemeen tot hier tegen globalisering en niet de migranten. En je klaagzang is misplaatst. Je schat een minderheid zo machtig alsof de blanke Nederlander in minderheid is terecht gekomen. “Momenteel lijkt multiculti gestaag uit te lopen op gesegregeerd naast elkaar leven” Dit is het resultaat van afkeer van de meerderheid van Nederlanders tegen migranten. Ik heb ook na jaren mijn woning in een rustige sjieke blanke beurt verkocht om in een multiculti wijk te gaan wonen. Daar voel ik me veilig en op mijn gemak. En vraag mij niet waarom ben ik tot die conclusie gekomen!

Mark Gh
Mark Gh8 mei 2015 - 11:34

Interessant verhaal, waarbij ik graag deze opmerking zou maken: In het Fort Europa van 2300 jaar geleden was het ieder voor zich, in die tijd was het gewoon afgelopen met je als je niet voor jezelf kon zorgen. Ouderen werden door hun kinderen verzorgd, of aten hun eigen spaargeld op. Kon je niet voor jezelf zorgen? Dan verdween je als horige of slaaf in dienst van iemand die het wel voor elkaar had. Een samenleving waarin mensen welkom zijn mits ze voor zichzelf kunnen zorgen en iets bijdragen aan de samenleving, dat was die mooie samenleving van het klassieke Fort Europa. Ik ben het met je eens, daar zat veel moois in. Met wat kleine aanpassingen zou het een mooie basis zijn voor ons huidige Fort Europa.

1 Reactie
Jansen & Jansen
Jansen & Jansen8 mei 2015 - 11:34

[In het Fort Europa van 2300 jaar geleden was het ieder voor zich, in die tijd was het gewoon afgelopen met je als je niet voor jezelf kon zorgen.] Ik geloof er helemaal niets van. Medemenselijkheid bestond ook toen al, dat is echt geen 20ste eeuwse uitvinding. En van het 21ste eeuwse idee dat medemenselijkheid een kerntaak van de overheid is waardoor mensen ervan ontslagen zijn ook als de overheid terugtreedt was 2300 jaar geleden al helemaal geen sprake.

pietdeg2
pietdeg28 mei 2015 - 11:34

"Ons debat is a-historisch" Veel a-historischer dan een 2300 jaar oude kerken en zelfs moskeeën kan het niet worden... Die werden doorgaans toch echt bovenop synagogen en tempels uit die tijd gebouwd. Nadat die tot de fundamenten waren afgebroken. Dat is namelijk een wezenskenmerk van monotheïstische godsdiensten: dat ze geen andere goden dulden.

1 Reactie
Sol Invictus
Sol Invictus8 mei 2015 - 11:34

precies, daarom zijn in de hagia sophia zorgvuldig alle verwijzingen naar jezus verwijderd getuige bijvoorbeeld deze kleurenfotos van zo'n 550 jaar geleden - het enige dat nog aan herinnerd aan het byzantijnse christendom in de huidige moskee: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7f/Empress_Zoe_mosaic_Hagia_Sophia.jpg http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hagia_Sophia_Southwestern_entrance_mosaics_2.jpg