Logo Joop
De opiniesite van BNNVARA met actueel nieuws en uitgesproken meningen

Filmklassiekers, zo oud als de duvel

  •  
28-01-2025
  •  
leestijd 3 minuten
  •  
1440 keer bekeken
  •  
ANP-485807236

Oude, onzinnige rotzooi die u en ik echt nooit meer terug willen zien. Ik durf zelfs te stellen dat de méeste films tot die groep behoren.

Bij naderende filmfestivals en grote retrospectieven putten journalisten zich graag uit in de meest lyrische superlatieven aangaande hun favoriete klassiekers. En dan vooral waaróm zij zo klassiek zijn. Daarbij haalt men gretig regisseur Peter Bogdanovitch aan die ooit zei: “There are no ‘old’ movies really. Only movies you have already seen and ones you haven’t”.                                     

Zo beschouwd is een schilderij van honderd jaar oud ook geen oud schilderij alleen door het simpele feit dat men dat schilderij nog nooit gezien heeft. Films die honderd jaar geleden zijn gemaakt zijn oude films. Er bestaan oude, verouderde en zelfs oubollige films, en een Grote film is nog geen Grootse film. Een holle frase dus die echter toch steeds weer als de Heilige Schrift in stelling wordt gebracht. Men zou moeiteloos een veertiendaags filmfestival kunnen programmeren met non-stop oude films in zestien zalen en dan zijn we nog niet door de voorraad heen.

De cinematografische wereld kotste, zeker in de begintijd van het medium, kilometers oude films uit die het aanzien allang niet meer waard zijn. Niet zo gek ook voor een uitvinding die oorspronkelijk voor de kermis en als puur entertainment was bedoeld. Ook in de bloeiperiode van de film werd een gigantische celluloidberg aan lelijk, slecht en onbegrijpelijk materiaal geschoten. Oude, onzinnige rotzooi die u en ik echt nooit meer terug willen zien.                Ik durf zelfs te stellen dat de méeste films tot die groep behoren.

De zeldzame ‘cream of the crop’ is wellicht meerdere malen zienswaardig en daar zijn we dan aangekomen bij het begrip klassieker. Een klassieker is een film die de tand des tijds heeft doorstaan, of zal doorstaan. Hedendaagse klassiekers bestaan tenslotte ook. Maar wat is de basis voor al het verheven gebabbel over een medium dat zijn kermis-oorsprong grotendeels nauwelijks ontstegen is? Zoals in de boekenwereld debutanten nog al eens worden bewierookt als ‘de nieuwe ontdekking’ of de ‘ongenaakbare belofte voor de toekomst’ (klassieke copywriting), zo duiden cinefielen hun favorieten graag als ‘klassiekers’.

Subjectiviteit viert sowieso hoogtij in de kunsten. Arty-farty onbegrijpelijkheid is al snel een meesterwerk, het predikaat ‘Klassiek’ ligt op de plank en moet alleen nog even rijpen. De top-tien-lijstjes kunt u zo opdreunen maar het telkenmale her-uitbrengen, oppoetsen, oneindig rouleren en in filmfestivalvorm gieten van cinematografische middenmoot maakt van die drollen geen klassiekers. Bakken onaanzienlijke, vergetenswaardige meuk wordt zolang gerecycled dat ze tenslotte als ‘Cult’, of nog erger, ‘Klassieker’ worden bestempeld terwijl onze geplaagde netvliezen dat nauwelijks kunnen onderstrepen. Het begrip ‘overkill’ dringt zich op en geldt nagenoeg alle kunsten. Dichten wij met de term ‘klassieker’ de kunsten niet een andere rol toe dan het overduidelijke werk zelf? Is er feitelijk méer ontstaan na het vertonen van het werk dan dat werk zelf oorspronkelijk bood?

Hoe vaak beluistert u nog de vijfde symphonie van Beethoven? Geniet u nog écht van De Nachtwacht of herleest u De Avonden? Stuk voor stuk klassiekers maar ook tot op de draad versleten. Om dan Bogdanovitch te blijven aanhalen, die met zijn uitspraak een flinke hoek met stoeprand afsneed, getuigt van onvervalst cynisme. Hoe nu verder is de prangende vraag. Is alles dat oud is én blíjft bestaan een klassieker? Is oud synoniem voor klassiek, en als ‘oud’ niet bestaat, bestaat ‘klassiek dan ook niet? Of moeten we klassiek simpelweg vervangen met; GOED?

Bogdanovitch fladderde een paar jaar geleden naar de filmhemel. Wellicht verkneukelt hij zich daar nu over het feit dat de aardse filmliefhebbers zijn woorden nog altijd verkeerd interpreteren.

Delen:

Praat mee

Onze spelregels.

Omschrijving *

Typ hier je reactie...


0/1500 Tekens
Bedankt voor je reactie! De redactie controleert of je bericht voldoet aan de spelregels. Het kan even duren voordat het zichtbaar is.

Reacties (6)

PauI_Spijkers
PauI_Spijkers
28 jan. 2025 - 21:21

De vijfde inderdaad niet. Maar de zesde en zevende wel. Dat zijn ook stukken waar verschillende nieuwe uitvoeringen echt wat mee kunnen doen. Die van Karajan klinken bedompen.

. .

De hype komt nu van zoveel kanten en de cultuur zo verdeelt dat men mischien zelfs wel sneller dan vroeger een zone van reflectie kan berijken over kwaliteit en rijkbreedte van aanvaarbaarheid. Een langdradige verkoper van bioscoop ouput monopolie heb je niet nodig. Kortere trailers en reviews en plekken om films te vinden om de domme blokbusters te negeren zat.

Gajes
Gajes
28 jan. 2025 - 21:15

Ik zou ook graag titels van anderen willen zien. Sorry, Jan, ik ken heel Bogdanovitch niet dus ik kan niet echt reageren op je woorden.

Festen

Spirited Away

Kill Bill

TransAmerica

Nomadland

De KleineZeemeermin

El Camino ( wel eerst serie Breaking Bad kijken en na El Camino de serie Better Call Saul )

Todo sobre mi madre

Parasite

Grave of the Fireflies

Ferry 1 + Undercover en Ferry de serie. Ferry 2 overslaan.

Gooise vrouwen durf ik niet op te schrijven hier ...

Tangerine waarvan hier de trailer.

https://youtu.be/ALSwWTb88ZU?si=m4Laoz1xQusQ9hou

4 Reacties
Robbin_T
Robbin_T29 jan. 2025 - 8:58

"Gooise vrouwen durf ik niet op te schrijven hier ..."

.

Zo ongeveer de leukste TV serie ooit in Nederland gemaakt.

Anna R. Chist
Anna R. Chist29 jan. 2025 - 10:54

Ik neem aan dat we relatief nieuwere films moeten plaatsen?

- NO (2013)

https://www.youtube.com/watch?v=lt8VayTqQhQB

- Bacurau (2019)

https://www.youtube.com/watch?v=Fhjqvb60LLw

- Films van Ken Loach die ik zelf nog lang niet allemaal gezien heb

https://nl.wikipedia.org/wiki/Ken_Loach#Filmografie

Gajes
Gajes30 jan. 2025 - 18:00

Robbin_T

Er komen weer 2 nieuwe seizoenen \O/

Gajes
Gajes30 jan. 2025 - 18:03

Anna R. Chist

Dank je wel !

Ja, dat heeft zeker mijn interesse. Fijn.

Kees Mierlo
Kees Mierlo
28 jan. 2025 - 20:44

Afgelopen weekend voor de zoveelste keer van Metropolis (1927) genoten. Voor mij een absoluut meesterwerk.

Kalkoenlover
Kalkoenlover
28 jan. 2025 - 20:41

Als ik er een paar mag aanbevelen;

A requiem for a dream, vriendschap drugs verslaving kapitalisme

Wendy, 1 van de mooiste verfilmingen van Peter Pan. Ontroerend mooi

Days of heaven, oudje met Richard Gere en cinematografisch meesterwerk

The usual suspect

vermijd Hollywood films van afgelopen 20 jaar, die zijn of voor Israelische propaganda gemaakt of door de Amerikaanse militaire industrie gefinancierd, bijv Sniper.

en ik kan nog heeeeeel lang doorgaan.

pahan
pahan
28 jan. 2025 - 20:38

de vijfde symphonie van Beethoven? Ken ik door Saturday night fever. Verder langdradig en saai, de remix is beter.

Geniet u nog écht van De Nachtwacht? Nooit gedaan.

Of herleest u De Avonden? Hell no. Verplicht op school, ik ben een fanatieke lezer maar dat was echt een straf.

Anna R. Chist
Anna R. Chist
28 jan. 2025 - 18:12

Wat zijn die hedendaagse klassiekers dan?

Het is me opgevallen dat alles tegenwoordig wegwerpproducten zijn, uw pan, uw jas, uw muis, uw nieuwbouwhuis (gewapend beton gaat ongeveer 50 jaar mee).

Dat is nu ook gebeurt met muziek en film en ik neem aan dat er inmiddels ook wegwerpdans is.

Een hit van vorig jaar is dit jaar eigenlijk al vergeten.

Vroeger bouwde men voor de toekomst en nu voor het heden.

Ik ben al een tijdje gestopt met de hedendaagse cinema en vermaak me met Italiaanse jaren 60 en 70 films en B films uit de jaren 80.

Daar heb ik gewoon meer plezier aan. Ik kan computeranimatie ook niet uitstaan omdat het, hoe goed het ook gedaan is, niet als bestaand overkomt. Acteurs hebben nooit meer boeiende gezichten en dialogen zijn tenekrommend dom en verhalen staan op de laatste plaats.

Wegwerpfilms die tijdelijk voor vermaak zorgen en daarna de prullebak in kunnen.

Er zijn natuurlijk wat uitzonderingen maar ik heb het over de gewone bios op de hoek.

2 Reacties
Gajes
Gajes28 jan. 2025 - 21:29

Ik vond Nomadland wel een heel fijne film, over een vrouw ( Frances McDormand) die door Amerika gaat reizen, alleen in een camper. Onderweg komt ze andere nomads tegen, die allemaal een persoonlijke reden hebben om alleen te zijn, weg van mensen en soms ook weg van zichzelf. Festen kan ik ook aanbevelen, ff door de eerste beelden heen werken want het lijkt bijna wel een haastige doc, maar dan ontspint zich het verhaal en boeide me 100% .

Trailer Nomadland

https://youtu.be/6sxCFZ8_d84?si=AlEpRYaohX1HENGP

AndyP
AndyP29 jan. 2025 - 4:54

@Anna R. Chist, mooi geschreven. We wonen sowieso in een wegwerp maatschappij. Alles iis en wordt gemaakt met het doel uiteindelijk dat het snel vergaat en dat je het weer opnieuw moet kopen. ICT mag niet telang meegaan, elke 3 jaar moet je iets nieuws kopen of het gaat kapot (wordt kapot gemaakt door software updates). Ik heb een piano uit 1928. Deze maker verdient aan ons al bijna 100 jaar niets meer omdat de piano nog goed is. Modernere pianos gaan ongeveer 15 jaar mee (piano's geen verzameling aan printplaten en chiips). Ik woon in een woning uit 1890 terwijl mijn vorige woning uit 1975 al bijna de moeite niet meer waard was en als oude gamer en verzamelaar kan ik melden dat mijn Atari 2600 en mijn Pong systeem uit eind jaren 70 nog prima werken op mijn oude CRT tv terwijl de nieuwere consoles en ook mijn flatscreen uit 2010 allang de geest hebben gegeven.

Dit alles om ervoor te zorgen dat men regelmatig geld kunnen blijven verdienen.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Meld je hieronder gratis aan voor Joop NL. Iedere donderdag een selectie opvallende nieuwsverhalen, opinies en cartoons in je mailbox.

BNNVARA LogoWij zijn voor