Femke Halsema op de bres voor democratische rechtsorde: ‘Grote zorgen dat we verder naar beneden glijden’

De na de Tweede Wereldoorlog opgebouwde democratische rechtsorde staat onder druk. In landen als de VS is dat wellicht duidelijker te zien dan in Nederland, maar ook hier is er reden tot zorg. Dat betoogde Femke Halsema bij de uitreiking van de Geuzenpenning in Vlaardingen.

Lange tijd was de Amsterdamse burgemeester naar eigen zeggen terughoudend met alarmisme – “een alarm is er immers om te waarschuwen voor groot gevaar” – maar is nu is het volgens haar tijd om de noodklok te luiden. Onze rechtstatelijke principes komen in het gedrang. “Ook wij belanden op een hellend vlak, en ik maak me grote zorgen dat we verder naar beneden glijden.”

Als voorbeelden noemde Halsema onder meer de motie die opriep tot het verbieden van antifa (“Deze motie had duidelijk tot doel kritische tegenstanders monddood te maken.”) en de plannen, ook van partijen als VVD en BBB, om het noodrecht in te zetten tegen vluchtelingen. “Het misbruik van noodrecht komt uit het handboek van de autocraat”, aldus Halsema. “Het is geen toeval dat mensen als Trump en Orban er al een aantal keer gebruik van hebben gemaakt.”

Ze keerde zich tegen de valse vergelijking die rechtse populisten (hallo Dilan Yesilgöz) vaak maken tussen de onverdraagzaamheid van fascisten en het optreden van mensen die op de bres staan voor rechten van minderheden.

“Fascisme en woke zijn niet de gelijke, even bedreigende en extreme flanken van het politieke spectrum”, aldus Halsema. “Zoals ook de suggestie dat degenen die mensenrechtenschendingen verdedigen en diegenen die zich ertegen verzetten in dezelfde mate polariseren. Of dat racisten en anti-racisten zich schuldig zouden maken aan dezelfde onverantwoordelijke stellingnamen. Daarmee worden onterecht degenen die de democratische rechtsorde verdedigen gediskwalificeerd en daarmee ook die orde zelf.”