Extreemrechts zet de revolte in Frankrijk naar zijn hand

Iconische foto van door plunderaars uitgekleed ouder echtpaar blijkt een vervalsing.

Frankrijk heeft vele revoluties gekend. Het geweld van het afgelopen weekend wordt daar dan ook mee in verband gebracht. Er zit in die omwentelingen echter een zorgwekkende constante. Ze werden allemaal gevolgd door een gewelddadige rechtse reactie. De grote massa van de bevolking in de provincie schrok van wat ze in de grote steden zag gebeuren en schaarde zich massaal achter de gevestigde orde. Dat was al het geval met de Franse Revolutie van 1789. Na Robespierre’s guillotine politiek volgde een Witte Terreur die veel meer slachtoffers maakte maar toch kleine lettertjes kreeg in de geschiedenisboeken. In 1830 bracht een succesvol ogende revolutie een bankiersbewind aan de macht. Een tweede – republikeinse – opstand in 1832 werd met veel geweld neergeslagen. U weet daarvan als u Les misérables hebt gezien of gelezen.

De revolutie van 1848 kende twee fasen. De tweede werd beëindigd met een bloedbad onder de Parijse arbeiders. Een tweede bloedbad werd in 1871 aangericht onder de (vermeende) aanhangers van de Parijse Commune.

Na Parijs ’68 behaalde De Gaulle de grootste verkiezingsoverwinning uit zijn hele carrière. Hij had er eerst voor gezorgd dat de door stakingen gestokte toevoer van benzine aan de pompen weer op gang kwam zodat de Fransen op vakantie konden. Wat weer doet denken aan een van het begin af aan uiterst rechtst en antisemitisch oproer in 1934. Het parlement is toen niet bestormd, omdat de betogers de laatste metro naar huis moesten halen.

Ook nu mag een zware rechtse backlash verwacht worden. Op de sociale media is die al begonnen. Massaal worden beelden verspreid van een ouder echtpaar – boven de tachtig. Ze zijn niet alleen van hun portemonnee en hun sieraden beroofd maar ook van hun bovenkleding. Ontredderd staan zij in onderkleding op straat. Het is duidelijk de bedoeling ze tot de iconen te maken van wie de slachtoffers zijn van de laatste revolte

De meest bekeken Franse TV-zender TF1 heeft de foto nu ook opgepikt. De redactie ging op onderzoek uit. De beelden zijn nep en het resultaat van AI. Op de site wordt precies uitgelegd hoe deze vervalsing tot stand kwam.

Dit zal een eindeloze verspreiding niet in de weg staan. Frankrijk zal zich opnieuw doen kennen als een diep conservatief land dat zijn innerlijke angsten verwart met de werkelijkheid. En zijn onvrede electoraal uit door een stem op rechts.

Dit alles is koren op de molen van Marine Le Pen. De kans is groot dat haar vinger straks rust op de rode knop van de Franse atoommacht.

Europa staat op een keerpunt en het is geen prettig keerpunt.

Voor het overige ben ik van mening dat het toeslagenschandaal niet uit de publieke aandacht mag verdwijnen net zo min als het opkomende schandaal rond het UWV en de affaire rond het Groninger aardgas.

Beluister het Geheugenpaleis, de wekelijkse podcast van Han van der Horst en John Knieriem over politiek en geschiedenis. Nu: de Franse revolte.