Europa kiest voor een Amerika dat zijn eigen grondwet en zijn eigen burgers respecteert

Dit weekend vindt de jaarlijkse veiligheidstop in München plaats, dezelfde top waar vorig jaar de nieuwe houding van de regering-Trump aangaande Europa zich dramatisch aftekende tijdens de toespraak van JD Vance. Hij bestempelde destijds de Europese pogingen om desinformatie het hoofd te bieden als censuur, zijnde de grootste bedreiging van de Europese democratie. Als voorbeeld noemde hij de geannuleerde Roemeense verkiezingen, waarin de pro-Russische kandidaat Georgescu uit het niets de presidentsverkiezingen leek te gaan winnen. Inmiddels is Georgescu in staat van beschuldiging gesteld wegens pogingen de staatsorde te ondermijnen, en is duidelijk geworden dat hij met buitenlands geld een netwerk van valse TikTok-accounts had opgezet. De Europese reactie op Vances toespraak was verbijsterd maar onmachtig. Hopelijk zijn de Europese leiders dit jaar voorbereid en laten zij zich niet opnieuw overrompelen.

Om het karakter en de koerswijziging van de regering-Trump II te duiden, zijn zowel de samenstelling ervan als Trumps persoonlijke geschiedenis van belang. Trump heeft zich omringd met loyale volgers zonder bestuurlijke ervaring. Daarnaast heeft hij zich verzekerd van de steun van de Amerikaanse tech-elite, die hij van doorslaggevend belang acht om het politieke narratief te domineren. Dit narratief staat echter onder druk en Trumps geschiedenis lijkt hem in te halen.

Trump bouwde met familiekapitaal een risicovol vastgoedimperium uit. Meerdere van zijn bedrijven gingen failliet, maar persoonlijk wist Trump zich hier telkens uit te manoeuvreren door nog meer schulden aan te gaan. Zijn civiele veroordelingen wegens fraude illustreren een werkwijze waarin hij zijn bezittingen te hoog liet waarderen om nieuwe schulden te kunnen aangaan en zijn invloed te vergroten. Lang voor zijn politieke carrière hanteerde hij al een tactiek van het aanspannen van rechtszaken tegen tegenstanders, het intimideren van rechters en het bespelen van tegenstanders via de media.

In de recent onthulde Epstein-files komt Trump in talrijke documenten voor. De documenten laten o.a. communicatie en beeldmateriaal zien waaruit een beeld naar voren komt van een groep mannen — waaronder Epstein en Trump — die jonge vrouwen recruteerde voor seksuele diensten. Niet alle beschuldigingen zijn bewezen, en in veel gevallen heeft er geen juridische vervolging plaatsgehad, maar er hebben zich honderden slachtoffers, waaronder minderjarigen, gemeld, en met velen van hen zijn schikkingen getroffen – door Epstein, door Trump en door het Britse koningshuis. Het feit dat alleen Epstein en zijn partner Maxwell zijn veroordeeld, bewijst eerder dat deze groep haar macht zodanig wist aan te wenden dat zij het juridische proces kon beïnvloeden, dan dat er geen strafbare feiten zijn gepleegd. De suggestie dat Epstein door buitenlandse inlichtingendiensten werd betaald om via chantage informatie te bemachtigen, lijkt mij geloofwaardig, maar laat onverlet dat dit chantagenetwerk ook voor binnenlands gebruik geschikt was – uit Epsteins emailverkeer komt naar voren dat hij belastbaar materiaal over Trump in zijn bezit had en bereid was dit te gebruiken, waar het niet meer van gekomen is...

Aangaande Trump ontstaat het beeld van iemand die weet dat er maar één manier is om niet ten onder te gaan aan de problemen uit zijn verleden: het vergaren van meer macht en invloed, onverschillig hoe. Deze strategie van de vlucht vooruit — het verkrijgen van steeds meer macht om het instorten van zijn basis van financieel, juridisch en ethisch wangedrag voor te blijven — moet de grootste zorg zijn van zijn internationale tegenspelers. Trump heeft namelijk nog maar één optie om zijn macht te vergroten, en dat is alleenheerschappij. Een patroon dat zich al kenbaar maakt in aankondigingen om de tussentijdse parlementsverkiezingen te centraliseren en in de suggestie van een derde (ongrondwettelijke) ambtstermijn. En niet te vergeten het ICE optreden en het dreigen met inzet van het leger.

Dit alles in ogenschouw nemend, kan Europa zich geen onderdanige en faciliterende houding meer permitteren. Trumps vlucht vooruit laat hem geen ruimte voor stilstand, en hem te vriend houden is uitstel van executie. Europa kan zijn invloed beter gebruiken om Amerika te behoeden af te glijden richting een totalitaire staat.

Hiertoe kan Europa op politiek vlak kiezen voor samenwerking met Amerikaanse politieke spelers die versterking van grondwettelijke instituties en processen voorstaan. Op juridisch vlak kan Europa stappen ondernemen tegen strafbare feiten die uit de Epstein-files naar voren komen, zoals de recrutering van minderjarige slachtoffers in oost-Europa voor modehuizen en massagesalons. En op het gebied van digitale veiligheid kan Europa de Amerikaanse sociale media dwingen te voldoen aan de bestaande Europese eisen, strengere controles toepassen en hogere boetes uitdelen.  

Waar Europa vorig jaar met de mond vol tanden stond na Vances toespraak zou men de Verenigde Staten nu van repliek kunnen dienen – Europa weigert nog te geloven in een narratief dat werd opgesteld en uitgedragen door een groep overtreders die zich boven de wet waant en ons ondertussen de wet voorschrijft. En tevens - Europa kiest voor een Amerika dat haar eigen grondwet en burgers respecteert!