Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

China klaar om Oceanië in te lijven

Nieuwe overeenkomst betekent grote machtsuitbreiding in gebied
Joop

Euro maakt Europa ongelijker

  •  
02-10-2016
  •  
leestijd 1 minuten
  •  
De Europese Unie is ongelijker en instabieler aan het worden en de burgers worden steeds ontevredener. Dat is een gevolg van de onverstandige invoering van de euro. In zijn boek ‘De euro: hoe de gemeenschappelijke munt Europa bedreigt’ fileert Nobelprijswinnaar en Amerikaans econoom Joseph Stiglitz de introductie van de munt en het catastrofale beleid van de Trojka. Bij Buitenhof legt hij uit dat de schade te herstellen is door de Unie te versterken. “Misschien moet de euro opgegeven worden om de Unie te redden.” Het is door de introductie van de digitaal geld makkelijker om verschillende munten te hanteren.
Het idee bij de invoering van de Europese Unie was het idee dat de arme en rijke landen naar elkaar zouden toegroeien. Maar doordat er niet goed is nagedacht over hoe een enkele munt ingevoerd moet worden, en de benodigde instituten ontbraken, werd het tegengestelde bereikt: de rijke landen werden rijke, de arme armer. Het rigide bezuinigingsbeleid door de eurocrisis heeft dat nog eens versterkt. Dat komt mede door het gebrek aan solidariteit.
Als anekdote noemt hij dat Europa aan Griekenland dat melk 10 dagen lang als vers verkocht moeten in plaats van de onder Grieken gebruikelijke vier dagen. “Dat was dan onderdeel van de crisisbesprekingen.”
Stiglitz is onder meer adviseur van de Britse Labour partij.

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (104)

Robbels
Robbels3 okt. 2016 - 10:14

Wat ik danig mis in de analyse is het grote nadeel van individuele valuta's met indivuduel financieel beleid per land: om het eigenbelang te maximaliseren is het noodzakelijk de belangen van anderen te schaden. Als iedereen dat eigenbelang probeert te maximaliseren word uiteindelijk het totale systeem schade toegebracht. Voorbeeld: als Griekenland met een Drachme als valuta een import/export imbalans probeert te rectificeren door een devaluatie van de munt, dan word export goedkoper en import duurder. Dat betekend echter economische schade voor andere landen. Zij exporteren minder omdat Griekenland minder importeert. Tevens neemt hun export naar derde landen af door toegenomen concurrentie van Griekenland. Goed voor Griekenland, niet goed voor andere landen. Het probleem is eigenlijk al zichtbaar in het 'European Exchange Rate Mechanism'; beleid dat probeerde om wisselkoersen stabiel te houden en dus limitaties oplegd aan valuta devaluaties. Op het moment dat een Gulden equivalent is aan 2 Deutschmark en dat mag niet veranderen, is het eigenlijk onzinning om nog te spreken van verschillende valutas. De Euro is wat dat betreft het probleem niet eens, het onderliggende systeem was feitelijk al operatief. De Euro is slechts een stukje cosmetica voor samenhangend macro-economisch beleid in de EU/Euro-zone. Het cruciale punt in mijn optiek is het feit dat men in een systeem van sterk verwoven internationale economieen moet streven naar maximalisatie van de totale groei en niet op lokaal (nationaal) niveau streven naar maximale groei van lokale groei. Dan ga je elkaar namelijk tegenwerken en is het totale resultaat negatief. Indien je de EU-economie als totaalsysteem wilt maximaliseren, dan ontkom je ook niet aan een herverdelingsmechanisme van rijkdom binnen de EU indien er op plaats A een overschot ontstaat en op plaats B een tekort. Daar ontbreekt het inderdaad in het huidige klimaat aan solidariteit

4 Reacties
insignia
insignia3 okt. 2016 - 18:33

27 of 28 landen. Een munt. Waanzin. Wij zijn samen met een paar andere rijke landen sinds lange tijd gekoppeld aan de Dmark, die later Euro werd. De arme landen vinden het prachtig de Euro in te voeren maar dat is voor de bevolking, ik bedoel de 90% gewone burgers niet zo fijn. Zojuist zag ik nog een demonstratie van Griekse gepensionneerden die protesteerden tegen het leed dat hun is aangedaan. Zij betalen voor iets waar ze geen enkele schuld aan hebben. Een verstandige regering, waar ben je Varoufakis, had Dijsselbloem cs naar het vliegveld gebracht met de boodschap Not wanted here, en was Ijn eigen weg gegaan. Maar als er 1 schaap over de dam is.....

Robbels
Robbels4 okt. 2016 - 7:28

@ insignia Uiteraard! Uit interesse: ben je bekend met de visie van Yanis Varoufakis over de dieperliggende structurele economische problemen die uiteindelijk de oorzaak zijn geweest van al deze ellende? Bekijk enkele van zijn toespraken/interviews in zijn post-minister periode via YouTube; dat is zeer instructief. Deze Griek is een verstandig man en heeft natuurlijk gewoon gelijk. Hij is ook van mening dat uit de EU/Euro een slecht plan is, omdat dit paardenmiddel het complete systeem zou doen imploderen en die remedie erger is dan de kwaal. Hoe je dan de kwaal wel aanpakt; daar verschillen Varoufakis en Dijsselbloem cs. van mening. De austerity was pure machtspolitiek omdat de regeringen in de andere Euro landen het anders niet aan hun bevolking kunnen verkopen dat er steunpaketten naar Griekenland moeten (voor de banken of het volk, het is om het even). Dat is dus geen verstandig macro-economisch beleid. Verstandig macro-economisch beleid (ala Varoufakis) is niet het eindeloos doneren van bergen cash aan noodlijdende landen maar het opzetten van een EU/Euro investeringsbank die beseft dat infrastructurele investeringen in import-surpluss gebieden werkgelegenheid en economische groei brengt. Varoufakis verteld er zelf overigens openhartig over: hoe hij geo-politiek is geofferd omdat de regering waaraan hij deelnam hun ultieme wapen tegen de Troika niet wilde inzetten.

insignia
insignia4 okt. 2016 - 11:55

@Robbels - Varoufakis, in zijn boek "and the weak suffer what they must?" ben ik halverwege gevorderd. De geschiedenis is mij vrij goed bekend maar nieuwe inzichten in hoe en wat zijn altijd welkom. Ik verschil met hem en anderen dat ik geen enkel nut meer zie in afstaan van macht aan een club als de EU. Een instituut dat open staat voor ondemocratisch hanadelen en ongewenste invloeden van buitenaf. Ik zie de Euro als een dwangbuis voor de landen buiten de oude kern van zeg maar de EEG. Er bestaat geen band met Roemenie of Litauen, iets wat we wel hebben met bijv. Belgie. Daarom wat betreft spat de EuroUnie eerder vandaag uiteen dan morgen. En ja, ooit was ik voorstander van Europese eenheid en solidariteit. Dat is nu ver te zoeken.

Robbels
Robbels4 okt. 2016 - 15:56

@ Insignia, Dank voor je antwoord in dit toch al wat oude draadje :) 'Daarom wat betreft spat de EuroUnie eerder vandaag uiteen dan morgen.' Ik vraag me toch af: bent u tegen het idee of tegen de (huidige) uitvoering? Voor mij is het evident dat trans-nationale problematiek het beste op trans-nationaal niveau kan worden opgelost. Zo zijn er voor globale problematiek ook oplossingen op globaal niveau nodig. Neem bijvoorbeeld internationale belastingonwijking/ontduiking. Dat is puur het uitspelen van natiestaten tegen elkaar door multinationals of vermogende personen om het grootste stuk van een steeds kleiner wordende taart. De internationale instituties die we nu hebben zijn hier machteloos in omdat ze het mandaat niet hebben (dat geven we ze niet ivm soevereiniteit) en tegelijkertijd drukken grote multinationals hun stempel op het gevoerde beleid met vernuftige machtsspelletjes. In principe kan je ze niet eens ergens van beschuldigen omdat ze 'slechts' handig gebruik maken van de regels van het systeem zoals we dat nu hebben. Daarom zouden we (internationaal) het systeem zodanig moeten inrichten dat de huidige excessen waar men terecht boos om word niet langer mogelijk zijn. Hoe men dat dan weer moet doen zonder (het gevoel van) nationale soevereiniteit in te leveren dat weet ik ook niet.

Freeman2
Freeman23 okt. 2016 - 8:15

Ruim jaar geleden heeft Stiglitz uitgelegd waarom het politiek en economisch aanpak van de Griekse crisis door Dijsselbloem en Schauble metertijd tot de verkeerde resultaat zal leiden. Neoliberalen zijn streng in hun marktgeloof en dan enkel in de resultaten die hun eigen voordeeltjes brengen: http://time.com/3949954/joseph-e-stiglitz-greece-crisis/

Dewik2
Dewik23 okt. 2016 - 6:33

Hij noemde de Euro een politiek project, zonder monetaire noodzaak. Geld is immers vooral een virtueel goed (bankpassen, creditcards, internet). We zijn dus de Euro ingerommeld met valse voorwenselen, en zonder nut. Het enige nut was de hoop van de Europeese leiders van toen dat de landen naar elkaar toe zouden groeien, hetgeen niet is gebeurd. De conclusie van Stiglitz liegt er niet om: we have to un-do it.

1 Reactie
richarrd
richarrd3 okt. 2016 - 11:41

Dus als ik het goed begrijp dan bestaat de Europese en Nederlandse politiek volgens u uit slechte mensen die u bewust misleiden met een bepaald doel. Als ik uw reactie goed begrijp dan denkt u dat de euro een project is die is bedoeld om ú zoveel mogelijk te benadelen. Sorry, maar ik vind dat u een hele vreemde opvatting heeft over de politiek in Europa en dus ook de politiek in Nederland.

Dubbeldenker
Dubbeldenker3 okt. 2016 - 1:23

Om een mooi zandkasteel te bouwen, heb je de juiste combinatie nodig van zand en water. Het bouwen van Europa is een heel nauwkeurig werkje. Te weinig water (gemeenschappelijk beleid, regels, instituties en solidariteit) geeft los zand. Met teveel water wordt het modder, waar populisten graag mee gooien. Er is één soort water dat echt helpt om een mooi sterk kasteel te maken: wijwater. Samenwerken uit welbegrepen eigenbelang en bereidheid om de ander ook wat te gunnen. Maar dat lijkt niet van "deze tijd".

1 Reactie
Anton Chigurh
Anton Chigurh3 okt. 2016 - 7:55

Die tijd heeft nooit bestaan..en hoezo wijwater, wat heeft religie er mee te maken.

arbeider3
arbeider32 okt. 2016 - 22:58

Hadden wij wat goeds, de EEG, moest dit worden ingeruild voor de EU met alle nare gevolgen van dien. Het zal nog lang duren voordat wij hier vanaf komen.

1 Reactie
richarrd
richarrd3 okt. 2016 - 11:44

Met de EU is helemaal niets mis, tenminste volgens Stiglitz, maar misschien bent u meer deskundig op het gebied van de politiek in Europa en moeten we maar naar u gaan luisteren. Is dat hetgeen dat u ons voorstelt?

ikdus2
ikdus22 okt. 2016 - 21:04

een muntunie kan alleen maar werken als overschotten herverdeeld worden.

10 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus3 okt. 2016 - 3:30

"een muntunie kan alleen maar werken als overschotten herverdeeld worden" Als iemand zijn geld verdient is dat geen overschot. Behalve het voordeel om in een land geboren te zijn waarin je werkelijk alle kansen krijgt om iets van je leven te maken wil je achteraf ook nog eens delen in het geld dat een ander verdient, want dat is een overschot. Zo werkt het natuurlijk niet. Binnen een muntunie moet je ervoor zorgen dat iedereen een even grote kans krijgt om zijn geld te verdienen, omdat hij dan ook bij kan dragen in de kosten en in het handhaven van de levensstandaard. Het gaat om gelijke kansen en niet om gelijke uitkomsten. Het is uitermate verstandig om wie meer verdient mee te laten betalen aan de mogelijkheden van een ander om ook wat meer te verdienen. Zo kom je met zijn allen gemiddeld op een hoger inkomensniveau en zijn er meer mensen om de kosten mee te delen. Maar dat is iets heel anders dan 'overschotten' (lees: een inkomen) zonder meer her te verdelen. Een deel van de inkomsten kun je niet uitgeven of investeren omdat er ook mensen zijn die je uit humanitaire redenen (ze kunnen geen redelijk bestaansminimum bij elkaar verdienen) geld toe moet steken zonder dat daar enig rendement tegenover staat. Maar dat voorstellen als 'overschotten' die herverdeeld moeten worden is werkelijk al te dolletjes. Als jij niet in staat bent om een gelijkwaardige bijdrage te leveren heb je recht op een menswaardig bestaan maar niet op een gelijk deel van de inkomsten.

Jaacob52
Jaacob523 okt. 2016 - 6:56

En wat te doen met b.v. het zwarte circuit? In Griekenland, Italie, Spanje, Oostbloklanden en zelfs Frankrijk gaat zwart meer om dan wit. Iedereen weet het, maar er gebeurt niks. Ze zouden zich daar dood lachen als we onze "overschotten" (hebben we die? Volgens mij hebben we een staatschuld van honderden miljarden) zouden overhevelen naar die landen. Dat overhevelen doen we trouwens al, als we kijken naar b.v. Griekenland en het EU rentebeleid.

Bert Vlierman
Bert Vlierman3 okt. 2016 - 8:00

Piet, de muntunie is mislukt, of op z'n minst een drama geworden dat uizenden miljarden euro's verslindt. Nog steeds. De grote profiteur van deze mislukking is de financiele sector. De oplossing waarvoor is gekozen, is de overheveling van middelen van noord naar zuid. Niet om de economie aldaar te stimuleren maar om de financiele sector te behagen. Was er een behoorlijke verdeling van middelen over de muntunie geweest, inclusief bijbehorende afspraken, dan was het probleem veel minder groot geweest. Ikdus impliceert dit. Maar het lijkt hem zo vanzelfsprekend dat hij er geen woorden aan vuil maakt. (overigens: Dat herverdelen gebeurt toch al, zelfs waar geen overschotten zijn. En het wordt gedaan door rechts. Hersenloos, zoals te doen gebruikelijk. Lees bv 'Kabinet heeft geen zicht op gevolgen bezuinigingen' in de NRC van vandaag.)

ikdus2
ikdus23 okt. 2016 - 13:11

@piet de geus ik ken ken verder geen waardeoordeel toe aan mijn reactie. maar iedere zinnig econoom van links tot rechts geeft aan dat een muntunie alleen mogelijk is bij herverdeling van handelsoverschotten. momenteel doen ze dat door algemene en massale devaluatie van de munt wat ik zelfs een agressieve manier van herverdelen acht. de waarde van staatsschulden verwateren net zoals de spaargelden en pensioenen. dus daar is al sprake van herverdeling. het zou uiteindelijk beter zijn om de rentepercentages voor staatsleningen voor ieder lid van de muntunie gelijk te stellen. je komt dan echter uit op beruchte eurobonds. maar hoe krijg je die xenofobe leeghoofden in het gareel. alle handelsoverschotten binnen de unie in een pot stoppen en naar rato herverdelen kan ook een optie zijn maar ik snap daar de bezwaren wel weer van. xenofobe leeghoofden in het gareel krijgen. of we accepteren de herverdeLing en moeten wat rijkdom en armoede delen of we moeten terug naar natiestaten, maar dat is weer een verzwakking van invloed, macht en dus welvaart van die individuele landen. samen sta je toch sterker. linksom of rechtsom moet er herverdeeld worden.

ikdus2
ikdus23 okt. 2016 - 13:20

@jaacob laten ze eerst het wegsluizen van zwart geld naar buiten de unie drastisch terugdringen. die belastingparadijzen zijn alleen maar in het voordeel van de elite. zolang zwart geld binnen de unie blijft rouleren blijft er toch best veel in de netten van de belastingdiensten achter. zwart geld komt uiteindelijk ook in de witte economie terecht. dat is dus niet het grootste probleem. maar ik ben het met u eens dat er beter aan belasting inning gedaan mag worden. vooral bij de rijken der aarde.

Piet de Geus
Piet de Geus3 okt. 2016 - 14:33

"iedere zinnig econoom van links tot rechts geeft aan dat een muntunie alleen mogelijk is bij herverdeling van handelsoverschotten" Iedere zinnige econoom (wat een prachtbegrip is dat toch!) zal je kunnen vertellen dat herverdelen alleen zinvol is als dat in de vorm van investeringen gebeurt. Anders gooi je geld over de balk om onrendabelen onrendabel te houden en dat schiet niet op. De Europese herverdelingen gingen niet voor niets grotendeels via structuurfondsen. "het zou uiteindelijk beter zijn om de rentepercentages voor staatsleningen voor ieder lid van de muntunie gelijk te stellen. je komt dan echter uit op beruchte eurobonds. maar hoe krijg je die xenofobe leeghoofden in het gareel." Het idee achter eurobonds is iets gecompliceerder: het geld wordt tegen dezelfde rente van de markt geleend maar intern worden wel verschillende percentages gerekend als risicotoeslag. Per saldo zijn kwetsbaarder landen toch beter uit. Desnoods betaal je de risicotoeslag weer terug als de lening is afbetaald. Xenofoben krijg je niet in het gareel. Je kunt hooguit zorgen dat ze iets anders omhanden hebben, zoals werk. "linksom of rechtsom moet er herverdeeld worden" Maar dan toch vooral doordat de sterke landen in de zwakke investeren. Onder herverdelen verstaan we normaal gesproken het uitdelen van de opbrengst met geen ander doel dan inkomens gelijk te trekken.

ikdus2
ikdus23 okt. 2016 - 17:55

@piet de geus mijn stem heb je. investeringen doen die individuele landen niet zelf hoeven te doen is ook een vorm wat mijn voorkeur geniet. maar dan niet tegen de troika voorwaarden. dan heeft de onderliggende partij er sws geen voordeel aan en zal zo'n unie aan invloed en interne markt moeten inboeten wanneer een zwakke broeder uit de unie stapt. hoe dan ook. er moet binnen een unie herverdeeld worden omdat er altijd sterke en minder sterke broeders zullen zijn. dat is in de VS en China niet anders. als de xenofobe leeghoofden dat nou ook eens gaan beseffen zijn zij in ieder geval beter af. alleen is mijn vraag moeten die sterke economische blokken überhaupt bestaan. moet er geen wereldwijde herverdeling komen zoals dhr. Varoufakis voorstelt. maar daar zal vrees ik nimmer draagvlak voor zijn omdat men alleen maar geïnteresseerd is in kort termijn gewin.

Piet de Geus
Piet de Geus3 okt. 2016 - 23:56

"alleen is mijn vraag moeten die sterke economische blokken überhaupt bestaan." Dat is net zomin een probleem als dat de een meer verdient dan de ander. Wat wel een probleem is is dat die sterke economieën hun overschotten in arme landen dumpen en handelsmuren oprichten tegen producten uit die arme landen. Wat er aan ontwikkelingsgeld wordt uitgegeven is maar een schijntje van de verliezen die ontstaan door het ontnemen van kansen. Bovendien is het een vorm van privatiseren van de winst en collectiviseren van de kosten: de winst verdwijnt immers in private zakken, terwijl ontwikkelingsgeld uit de belastingpot wordt betaald. "moet er geen wereldwijde herverdeling komen zoals dhr. Varoufakis voorstelt." Nee, want Varoufakis wil inderdaad herverdeling om niet: geen gelijke kansen maar gelijke uitkomsten. Daar is werkelijk geen enkele rechtvaardiging voor en de effecten zijn alleen maar negatief.

ikdus2
ikdus24 okt. 2016 - 9:34

@piet de geus "Nee, want Varoufakis wil inderdaad herverdeling om niet: geen gelijke kansen maar gelijke uitkomsten. Daar is werkelijk geen enkele rechtvaardiging voor en de effecten zijn alleen maar negatief" China gaat het in ieder geval goed af in Afrika. zij snappen de wederkerigheid van handel. handelsoverschotten ten opzichte van je handelspartners is niet houdbaar en kort termijn visie. opbouwen van infrastructuur ten behoeve van de ontwikkeling aldaar in ruil voor een vrije markt om hun eigen industrieën ten opzichte van andere blokken te bevoordelen heeft China geen windeieren laten leggen. ontwikkelingshulp om je filantropische motieven te misbruiken en zo ingang op markten te krijgen is zo passé en heeft z'n beste tijd wel gehad. dat neokoloniale paternalistisch vingertje erbij wordt door die assertieve Afrikaanse mogendheden steeds minder gewaardeerd. herverdeling is het enige wat je kan doen om je eigen industrieën in stand te houden. zo niet lopen je concurrenten ermee weg en zal het vrijwel onmogelijk zijn die markten te herwinnen.

Piet de Geus
Piet de Geus4 okt. 2016 - 17:29

"China gaat het in ieder geval goed af in Afrika." Dan moet je toch iets beter opletten. China plundert in Afrika grondstoffen en andere natuurlijke hulpbronnen. In ruil daarvoor krijgt zo'n Afrikaans land dan een weg en een haven cadeau: de weg en de haven die nodig zijn om de buit het land uit te slepen. "opbouwen van infrastructuur ten behoeve van de ontwikkeling aldaar" De Chinezen bouwen echt geen infrastructuur die ze zelf niet nodig hebben. Verder hebben ze inderdaad weinig last van opgestoken vingertjes, wat de graaiende machthebbers in Afrika verdomd goed uitkomt...

willemb2
willemb22 okt. 2016 - 19:15

Er waren destijds drie kampen. Het eerste ging er vanuit dat de euro kon worden ingevoerd onder de voorwaarde dat iedereen zich zou houden aan onder andere de volgende toetredingseisen: het overheidstekort mag niet hoger zijn dan 3% van het bbp en de overheidsschuld mag niet hoger zijn dan 60% van het bbp. Dit om te voorkomen dat er een politiek ongewenste transferunie zou ontstaan. Als iedereen zich aan deze simpele regels had gehouden (en zou blijven houden!) was de euro naar mijn mening een groot succes geworden. Dan was elk land verantwoordelijk geweest voor de wijze waarop aan deze eenvoudige regels wordt voldaan, zonder de rekening te presenteren aan andere staten. Onze politici (met hun onbegrensde incompetentie) bleken hiertoe niet in staat en daarom is de euro een faliekante mislukking die de welvaart in zowel de rijkere als armere eurolanden voor honderden miljarden op afstand heeft gezet. Dit feit, in combinatie met de overtuiging dat onze politieke onbenullen er niet in slagen de gemaakte afspraken alsnog na te komen, brengt ook Stiglitz tot de conclusie dat Europa de euro moet afschaffen ter voorkoming van nog meer schade. Het tweede kamp voorzag dit scenario en zag de euro als een katalysator voor de totstandkoming van een transferunie. Dat is ook wat Stiglitz bepleit. Maar het is overduidelijk dat een levensgrote meerderheid van de Europese landen die hun staatshuishouding op orde hebben niet de tekorten willen aanvullen van landen die niet in staat zijn de tering naar de nering te zetten. Laat staan als het gaat om landen waar aantoonbaar corruptie welig tiert. Het derde kamp zag de euro als een rijpe appel die ons in de schoot zou vallen zodra de EU tot volledige wasdom zou zijn gekomen. En dat is wat Stiglitz nu in arren moede ook propageert. Niets nieuws onder de zon derhalve. Ga er maar vanuit dat deze reeds lang bekende wetenswaardigheden, noch honderd Nobelprijswinnaars, onze stompzinnige politici tot andere gedachten weten te brengen. Ze zullen blijven volharden in hun eigen ongelijk. En omdat we in een democratie leven is dit onze eigen schuld. Het resultaat is overigens wel dat de federalisten hun zin krijgen, want als we niets veranderen blijven er jaarlijks vele miljarden stromen van het naïeve noorden naar het corrupte en feestvierende zuiden.

1 Reactie
Mark Gh
Mark Gh3 okt. 2016 - 5:31

De politici waren daar best toe in staat hoor, ze wilden het alleen niet. Ze wilden het niet om hun electoraat tevreden te houden of omdat ze een ruggengraat van rubber hebben en emotioneel al instorten als ze alleen al het woord "vakbond" horen.

[verwijderd]
[verwijderd]2 okt. 2016 - 18:40

--- Dit bericht is verwijderd —

5 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 19:29

"Dus als Griekenland veel schulden heeft ze niet het mes op de keel zetten maar gezamenlijk de schulden dragen zoals dat ook in Amerika gebeurd." Kijk nou eerst eens wat er gebeurt met een Amerikaanse deelstaat die failliet is. Een Nederlandse artikel-12 gemeente is vele malen beter af. "Wil je een federatie dan zal je moeten aanvaarden dat schulden gemeenschappelijk zijn binnen die federatie." Dat is dus kolder. Je kunt het op die manier inrichten maar het hoeft beslist niet. Wat er sowieso rammelt aan het verhaal van Stiglitz (een verklaard tegenstander van globalisering) is dat hij e.e.a. nooit terugkoppelt naar zijn eigen VS maar de wereld alleen bekijkt vanuit de belangen van de VS. Daar heeft hij tenslotte ook zijn carrière aan te danken, van zijn adviseurschap van Clinton tot zijn baan bij de Wereldbank. Het is altijd zinvol om naar kritiek te luisteren maar als je daarbij de belangen van de criticaster uit het ook verliest en zijn opmerkingen niet kunt plaatsen degradeer je jezelf tot speelbal.

Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 23:43

"Ongetwijfeld volgt curatele, maar uiteindelijk worden wel fondsen aangewend vanuit algemene middelen om die gemeente er weer boven op te helpen. Dat is niet met Griekenland gebeurd." Zoals je weet kunnen we de Grieken niet onder curatele stellen en reageren ze vooralsnog niet al te vlotjes op de eisen die gesteld worden om hulp te verlenen. Laat staan dat er reden is om aan verdere kwijtschelding te denken. "Een verklaard tegenstander van globalisering. Wat is dat nu voor prietpraat. Je kan nooit een tegenstander van globalisering zijn" Vraag maar eens aan de SP of de PVV of dat kan. "ik kan me in zijn kritiek vinden" Dat dat de reden is waarom je er nog wat drogredeneringen aan toevoegt snapt mijn neus ook wel.

Pater
Pater3 okt. 2016 - 6:27

@Oliver, De Geus, Jansen Eens met Oliver: bij Stiglitz speelt geen Amerikaans belang mee, dat is een flauwe verdachtmaking. De manier waarop Griekenland is behandeld is niet alleen schandalig vanwege de extreme bezuinigingen, maar vooral omdat het weer een volledig neoliberaal recept was. Ik zie maar één richting van oplossing: weg van de prioriteit van de marktwerking, weg met de neoliberale aanpak, toon de mensen met daden dat de EU er is voor de mensen en niet voor de bedrijven. Dan pas is een groei naar federalisme weer bespreekbaar en kunnen EU en euro een gezonde toekomst tegemoet zien.

Zephyr2
Zephyr23 okt. 2016 - 7:15

Ik heb de uitzending gezien, maar dit heb ik niet horen zeggen.

Piet de Geus
Piet de Geus3 okt. 2016 - 17:52

"De manier waarop Griekenland is behandeld" Heeft alles te maken met de manier waarop de Grieken zich gedragen. Geen enkele hervorming is fatsoenlijk doorgevoerd, aan het zwartgeldcircuit en de belastingontduiking is geen donder gedaan (op het belasten van wat zwembaden na), de douane functioneert nog steeds niet zodanig dat er met de havens geld verdiend kan worden (inmiddels door de Chinezen, de sukkels) en ga zo maar door. In plaats van de moed te hebben om te hervormen hebben de Griekse regeringen (inclusief de populisten van Syriza) ervoor gekozen om te bezuinigen en heel hard te roepen dat dat van Brussel moet. Nee, dat moet helemaal niet van Brussel. Het is de enige optie die overblijft als je op je luie reet blijft zitten en afspraken niet nakomt.

Phil2
Phil22 okt. 2016 - 18:27

Vraag je af of de financiële crisis zo verreikend en structureel kon zijn in 2008 en erna zonder de euro... Alle economen zullen het erover eens zijn van niet, omdat de eenheidsmunt zeg maar het internationale schuldenverkeer op een voorheen voor onmogelijk gehouden manier faciliteerde. Voorbeeld: Grieken werden opeens geconfronteerd met veel lagere rentes op schulden, want onder de euro werd de EU belastingsbetaler degeen die garant stond. Leuk (alweer) voor de banken, want die lopen geen echt risico met zo'n last resort. Ik heb dus ook een pesthekel aan de vaak in de media en door politci opgevoerde tegenstelling "people of goodwill" zijn er voor EU en euro, tegenstanders zijn de cynici en de nationalisten. EU en euro hebben juist tegenstellingen en tegengestelde belangen gecreëerd waar ze voorheen niet bestonden. Met het VW dieselschandaal hebben we juist een flink deel gezien van hoe cynish de EU opereert, nl. niet in het belang van de burgers, maar in dit geval wel van de Duitse autoindustrie. Wrang is dat de Amerikanen [a] een miljardenboete kunnen opleggen en [b] VW vragen de gewraakte diesels van de markt te halen of te corrigeren, daar waar [c] dezelfde diesels doordleuk wel hier in EU kunnen worden verkocht en er [d] geen recht is op compensatie.

frankie48
frankie482 okt. 2016 - 18:04

Hoe lang is de Euro een elektronische onderliggende eenheidsvaluta geweest voor het bedrijfsleven in de EU?

Bert Vlierman
Bert Vlierman2 okt. 2016 - 17:54

Wat Stiglitz zegt over de gevolgen van de euro, is voor eurofiele dwazen slechts een kanttekening. Zij zien, zoals D66ers en GroenLinksers, slechts een enkele weeffout. Hun oplossing is even rampzalig als de invoering van de euro, namelijk een sterk bovennationaal bestuur. Zij zijn onnavolgbaar: als er één ding is dat de EU niet verdraagt, dan is dat een sterk bovennationaal bestuur. Wat moet zo'n bestuur met een federatie waarin sommigen zich beijveren voor de instandhouding van een nationale (sic!) traditie als Zwarte Piet en waar anderen bereid zijn om ijzer met handen te breken waar het gaat om het vluchtelingenprobleem. Ook Stiglitz' oplossing voor de problemen waarin verlichte idioten ons hebben geleid, is een onmogelijke. Het wordt tijd om te erkennen dat het tij niet kan worden gekeerd. Sinds het uitbreken van de eurocrisis is de situatie er alleen maar slechter op geworden. Wat resteert is de nachtmerrie, vrucht van het radicale midden, het zonnige geloof in de vooruitgang, de zekerheid van Europeaan te zijn.

6 Reacties
Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 18:41

"Zij zijn onnavolgbaar" Vanuit jouw perspectief inderdaad niet. "Het wordt tijd om te erkennen dat het tij niet kan worden gekeerd." Je overschat jezelf en de jouwen.

Bert Vlierman
Bert Vlierman2 okt. 2016 - 19:53

Piet, is dat niet een wat omslachtige manier om niets te zeggen?

Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 23:45

"is dat niet een wat omslachtige manier om niets te zeggen?" Het is ook niet per se de bedoeling dat jij het kunt volgen.

Contramine
Contramine3 okt. 2016 - 13:00

@ Bert Vlierman: Wat is dit weer voor geschiedvervalsing. GroenLinks was indertijd tegen de invoering van de euro, de heer Wilders stemde voor. Dus als je wil schelden, doe het dan in de goede richting. Al moet ik zeggen dat ik liever heb dat je helemaal niet scheldt, maar eerst wat nadenkt voordat je iets schrijft.

Savage2
Savage23 okt. 2016 - 18:09

Contramine Je hebt helemaal gelijk ik ben zo rechts als het kan maar GroenLinks had een heel goed argument tegen het verdrag van Maastricht, namelijk dat Europa daar nog helemaal niet klaar voor was. De Euro is een cadeautje van CDA,PVDA,D66 en VVD. Dat deze partijen nu weer de grootste zijn, laat zien hoe dom de gemiddelde boze burger is. Hoogachtend, een boze burger

Bert Vlierman
Bert Vlierman3 okt. 2016 - 19:05

Contramine, ik heb het hier niet over stemmen voor of tegen de invoering van de euro. Ik heb het over de beoordeling van de gevolgen daarvan en de oplossing daarvoor: de invoering van de euro kende een weeffout (Pechtold) en het pleidooi voor een machtiger Brussel (Klaver). Met Wilders heb ik niets van doen. Hij is walgelijk, maar wel het product van volledig ontspoord liberalisme.

Break on through
Break on through2 okt. 2016 - 17:17

Heb het gezien op Buitenhof. Vind zijn kritiek dat Europa tijdens het dieptepunt van de crisis loopt te mieren neuken over melk dat ook na 10 dagen nog goed is geheel terecht. Het is één van beiden. Of afschaffen euro, of nog meer Europa. Europa en de euro is te machtig en te belangrijk voor de wereldeconomie om maar aan de kant te schuiven. Dus dat word meer Europa. Wellicht is het een idee dat Europese bank regelrecht gaat investeren in de EU economie. Naast of ipv opkopen staatsobligaties. En neem dan ook gelijk even definitief afscheid van die 3% fetisjisten die alles en iedereen opgeofferd hebben "want we moeten onder de 3% blijven". Een economie op stoom helpen doe je door er geld in te pompen. Als je er geld uit haalt door te bezuinigen haal je de stoom er juist af. Je sloopt dan de economie, zoals VVD afgelopen 6 jaar gepredikt heeft.

8 Reacties
ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:16

Als je de 3% loslaat, hoe dwing je dan af dat Frankrijk niet gewoon elk jaar een tekort van 10% heeft om leuke dingen voor de mensen in Frankrijk te doen?

Harry5
Harry52 okt. 2016 - 21:54

"Het is één van beiden. Of afschaffen euro, of nog meer Europa." Dit is inderdaad de kern van de zaak. Een Euro kan niet werken als de EU niet economisch, politiek centraliseert. Het zou in principe wel kunnen maar dan moeten de "rijke" en sterke export landen als Nederland en Duitsland steeds meer geld pompen in de "achterblijvende" landen als Griekenland, Portugal en Italië en dat zal de bevolking van Duitsland nooit blijvend accepteren. Solidariteit heeft bij de bevolking helaas grenzen. Dus het zal inderdaad toegaan naar een volledige centralisatie van de unie dat is de enige oplossing. het probleem hierbij is dat ook deze oplossing voor veel EU burgers niet acceptabel is. Een ernstige crisis binnen de EU zou er wel voor kunnen zorgen dat het draagvlak naar een diepere unie veel groter wordt bij de EU bevolking. Als mensen in diepe problemen zitten verwachten ze van de regering dat deze dit zal oplossen, dus bij een zeer diepe crisis kan de EU als ze het goed verkoopt waarschijnlijk WEL het draagvlak bij de EU bevolking van meer EU kunnen verkopen als ze kunnen beloven dat dit de crisis zal oplossen en TOEKOMSTIGE CRISES zal kunnen voorkomen.

Break on through
Break on through3 okt. 2016 - 2:46

"Als je de 3% loslaat, hoe dwing je dan af dat Frankrijk niet gewoon elk jaar een tekort van 10%" Als ons geweldige huidige kabinet de 3% norm had gelaten voor wat het is had ons dat op dit moment meer dan 200.000 extra banen opgeleverd en een paar jaar voorsprong qua groei, zie ING rapport van onlangs. "Een ernstige crisis binnen de EU zou er wel voor kunnen zorgen dat het draagvlak naar een diepere unie veel groter wordt bij de EU bevolking" Zou zo maar eens kunnen kloppen, goed dat je dat zegt. Maar zolang we nog halve garen als Wilders rond hebben lopen laat een gedeelte van de bevolking zich wel zo ver opnaaien dat ze "tegen" zijn, hoewel ze het inzicht ontbreekt om te begrijpen wat er echt gebeurt.

Zephyr2
Zephyr23 okt. 2016 - 7:19

Een economie op stoom helpen doe je door er geld in te pompen. Mits dit geld structureel zorgt voor lastenverlaging of inkomstenverhoging van de overheid. Hogere uitkeringen of ambtenarensalarissen helpt de economie niet op stoom.

ratio2
ratio23 okt. 2016 - 7:49

@Break on through Nederland kan zich een jaartje een tekort van 10% wel veroorloven, juist dankzij het calvinistische budgettaire beleid van vele kabinetten. Waar ik het over heb is landen die jaar op jaar te grote tekorten draaien, te weinig doen om te hervormen en productiever te worden en die zouden staan te juichen bij de kans om de rekening voor hun wangedrag over de schutting naar de andere EU-lidstaten te gooien. Als je de 3% loslaat, geef je dat soort landen een vrijbrief voor onverantwoord budgettair gedrag.

Break on through
Break on through3 okt. 2016 - 12:00

@Zephyr, "Mits dit geld structureel zorgt voor lastenverlaging of inkomstenverhoging van de overheid. Hogere uitkeringen of ambtenarensalarissen helpt de economie niet op stoom" Het gaat er om dat je geld in de economie pompt en zo o.a. mensen het vertrouwen in de economie blijft laten houden, dat is belangrijk. Hebben ze er namelijk geen of te weinig vertrouwen in gaan ze boven op hun geld zitten. Als je er dan ook nog iets van openheid tegen aan gooit. (twee dingen overigens waar het de laatste jaren ernstig aan heeft geschort, vertrouwen in en openheid door de politiek). In de grote depressie werd er op een bepaald moment voor gekozen om te investeren in infrastructurele projecten. Dat leverde werk en inkomsten op voor mensen en kwam de boel weer aan de rol. Zoiets had het nu ook gekund. Vele wegen leiden naar Rome wat dat betreft. @ ratio, "Nederland kan zich een jaartje een tekort van 10% wel veroorloven, juist dankzij het calvinistische budgettaire beleid van vele kabinetten." Goed dat je dat even zegt, hoef ik het niet meer te doen. Ik denk dat het laatste dat je aankaart (over landen die dan een onverantwoord te hoog begrotingstekort hebben) ongetwijfeld waar is maar als je het mij vraagt is 3% ook maar een getal gebaseerd op ideologie.

ratio2
ratio23 okt. 2016 - 14:58

De 3% is niet gebaseerd op ideologie, maar op een rekensommetje. Als je 3% tekort hebt, en de economie groeit met 3% en je hebt gemiddeld genomen 2% inflatie, dan tendeert je schuld op de lange termijn naar 60% BBP. Die 60% BBP werd als een schuldniveau gezien dat 'veilig' was. Eigenlijk moet je dit sommetje opnieuw doen, met de groei- en inflatiecijfers die tegenwoordig gehaald worden, en dan zou de conclusie zijn dat je tekort nog veel lager dan 3% moet zijn om bij die 60% in de buurt te komen.

Break on through
Break on through3 okt. 2016 - 17:24

@ratio, "Die 60% BBP werd als een schuldniveau gezien dat ‘veilig’ was. Eigenlijk moet je dit sommetje opnieuw doen, met de groei- en inflatiecijfers die tegenwoordig gehaald worden, en dan zou de conclusie zijn dat je tekort nog veel lager dan 3% moet zijn om bij die 60% in de buurt te komen." Bedankt voor je zeer verhelderende inbreng ratio maar zo kom je dus nergens. De 60% norm is goed onder normale omstandigheden. Maar dit zijn geen normale omstandigheden. Om de EU economie een zwengel te geven (het alternatief is een eeuwigdurende depressie) is het handig om normen wat meer te laten vieren en zodoende mogelijkheden te scheppen.

rbakels
rbakels2 okt. 2016 - 16:35

Wie goed heeft geluisterd hoorde een heel andere boodschap dan de kop hierboven suggereert. Stiglitz zei dat de EU momenteel bepaalde instituties ontbeert die nodig zijn om zo'n gemeenschappelijke munt te managen (zoals de VS die wel heeft). Als die er bijtijds komen, is het probleem ook opgelost. En dat lijkt mij veel reëler dan weer guldens, marken, francs, peseta's, escudo's en lires in te voeren. Dan breng je feitelijk de EU om zeep. Zoals Poetin graag zou willen, zo bleek uit een ander gesprek in dezelfde uitzending. (En nu hoop ik maar dat de trollen van Poetin niet te veel anti-EU-gif spuien op deze website.)

3 Reacties
insignia
insignia2 okt. 2016 - 19:00

Dus als je de EU, die alle kenmerken van de SovjetUnie begint te krijgen, wilt aanpassen, wat jij ongetwijfeld killen zal noemen, ben je een Poetin volger. Zo lust ik nog wel een peul, Frits. En nee ik wil definitief niets van de VS overnemen. Mooi land maar zoveel mis mee in de maatschappij daar. Nederland is zoveel beter.

Kees Ollopa
Kees Ollopa2 okt. 2016 - 19:15

En als je nog beter had geluisterd dan had je ook gehoord dat Stiglitz denkt dat die instituties die het mogelijk moeten maken dat landen elkaar niet onderling afmaken zoals met Griekenland is gebeurd er niet gaan komen. Daar zorgen kortzichtige egoistische bezuinigers als PvdA Dijsselbloem wel voor. - Mogelijk wel in de toekomst maar voorlopig is het beter/veiliger even de euro de rug toe te keren. Om op een later tijdstip, als de EU landen voldoende naar elkaar toe zijn gegroeid het nog een keer te proberen. Aldus Stiglitz. - Het gesprek over Poetin in Buitenhof was natuurlijk pure VVD propaganda. Zeg maar een voortzetting van oorlogshitser VVD Van Baalen met zijn vuistje bij zijn rijke vrienden in Kiev. Buitenhof had in zoverre goed opgelet dat waar de Russen tegenstanders uitnodigen op een debat Buitenhof zelf uit voorzorg alleen Poetin criticasters had uitgenodigd.

Jhonathan
Jhonathan2 okt. 2016 - 19:56

@ Frits Jansen 2 oktober 2016 at 18:35 >" Dan breng je feitelijk de EU om zeep. Zoals Poetin graag zou willen" Met een hopeloos project doormodderen met als argument 'Want Poetin', is onverantwoord. >"En nu hoop ik maar dat de trollen van Poetin niet te veel anti-EU-gif spuien op deze website." De absolute EU-voorstanders (zoals u) zouden er eens goed aan doen om EU-critici, die hen niet wel gevallen, niet gelijk als Poetin aanhangers weg te zetten. Daar kom je veel verder mee. Immers, was een groot, Europees rijk niet de wens van een persoon waar u ook liever niet mee vergeleken wil worden? Nou dan.

Michiel Online
Michiel Online2 okt. 2016 - 16:22

Gelijkheid komt voort uit de meest subtiele verschillen.

Ryder
Ryder2 okt. 2016 - 15:51

De euro is de tweede munteenheid ter wereld waarin en waarmee wordt gehandeld. Tevens een van de belangrijkste reservevaluta. De koers van de euro is bovendien zeer stabiel, reden waarom ook veel niet-eurolanden de euro als eerste of tweede munt aanhouden. Daarom zie ik niet gebeuren dat de euro opgegeven wordt. Dit zou een grote wereldwijde crisis kunnen veroorzaken. Stiglitz heeft daarom gelijk dat de euro sterkere instituties verdient waardoor het ad hoc blussen van branden minder nodig is. Maar afschaffen, nee. Het gebeurt niet en het is ook niet wenselijk.

4 Reacties
crumb2
crumb22 okt. 2016 - 16:38

Maar ik mis nog steeds het kwartje en de rijksdaalder en het briefje van vijfentwintig ! Jammer dat een terugkeer "niet wenselijk" is. (gauw op zoek naar een emmertje)

insignia
insignia2 okt. 2016 - 17:33

Zoals ik zei, de Euro kan uitstekend opgevangen worden door de Bundesbank. Dat al veel non-euro landen de munt ook gebruiken is juist een argument dat aanwijst dat invoeren van een parallelmunt in de landen die de Unie verlaten alleszins redelijk maakt. De afhankelijkheid van die Euro moet verminderd worden dat is een voorwaarde voor reorganisatie van de EuroUnie.

koffieleut2
koffieleut22 okt. 2016 - 18:16

Voor ons is het niet wenselijk, nee. Maar voor de zuid Europese landen, die altijd door de inflatie te manipuleren hun boekhouding op orde hielden wel. En als de enige keus voor deze landen is, om van de euro af te komen, uit de eu te stappen, dan zou dit ooit wel eens het einde van de EU kunnen zijn. Daar gaat het om. Als men slim is dan zou er toch gewerkt moeten worden aan een zeuro en een neuro

ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:15

Sterkere instituties? Dus jij zou akkoord gaan met het garant staan voor de staatsschulden van landen als Italië en Griekenland door bijv. de invoering van eurobonds, zonder dat wij enige invloed zouden krijgen op hun uitgaven? Want dat is de keuze. Die landen gaan NOOIT hun overheidsuitgaven inperken, omdat de politici in die landen die uitgaven nodig hebben om herkozen te worden. We kunnen ze beloven wat we willen, we kunnen ze geld toestoppen wat we willen, maar dat gaan ze gewoon niet doen. De enige manier om ze te dwingen is door ze niet te helpen. Dan moeten ze zichzelf redden. Maar dat kan niet zonder de euro. Zoals het nu gaat geef ik de euro nog 10-15 jaar. Tegen die tijd zijn Italië en Frankrijk failliet en er is geen politicus in Nederland of Duitsland die gekozen kan worden op een programma waarin ze die landen geld toestoppen.

Bouwman2
Bouwman22 okt. 2016 - 15:38

De mogelijkheid tot devaluatie bestaat inderdaad niet meer. Maar zou het wijzer zijn geweest als elk land zijn eigen munt had gehouden? Zou daarmee de gelijkheid echt zijn bevorderd? Zou Griekenland minder armlastig zijn met de drachme? De insteek van de Nobelprijswinnaar is dat het geheel niet beter, maar slechter is dan de som van de delen. Dat samenwerking niet loont. Zoiets moet je liever niet in België vertellen. Ik ben dan ook zo vrij dat te betwijfelen en herhaal wat mevrouw Clinton zei: straks krijg de Euro overal de schuld van. Ik ben het wel eens met wat Stiglitz wel zei, maar wat hier niet wordt geschreven: meer Europa en niet minder. Dat zegt Guy Verhofstadt namelijk al jaren. Als de Euro had moeten worden ingevoerd als de solidariteit vaste vorm had gekregen hadden we moeten wachten tot sint juttemis.

8 Reacties
Johan eldert
Johan eldert2 okt. 2016 - 16:05

wat hij bedoelt is dat met verschillende valuta's en mogelijkheid tot devaluatie de handelsbalansen gecorrigeerd kunnen worden. Dus als Griekenland nog de drachme had gehad, hadden ze de munt gedevalueerd. Dat maakt griekenland goedkoper waardoor ze meer gaan exporteren en zo hun economie uit het slop hadden kunnen trekken.

Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 16:14

"Zou Griekenland minder armlastig zijn met de drachme?" Nee. Devalueren is alleen makkelijker door te voeren dan inkomens korten en spaargeld verdampen omdat veel mensen niet eens doorhebben wat er dan gebeurt en helemaal vergeten om in opstand te komen.

frankie48
frankie482 okt. 2016 - 17:33

Beste Piet, Voor de concurrentiepositie van Griekenland tegenover de omliggende economieën heeft het dus niets uitgemaakt dat het middel van devaluatie niet ingezet kon worden? De huidige werkloosheidcijfers en armoede en de leegloop van hoogopgeleide had er anders precies zo uitgezien?

Piet de Geus
Piet de Geus2 okt. 2016 - 18:49

"Voor de concurrentiepositie van Griekenland tegenover de omliggende economieën heeft het dus niets uitgemaakt dat het middel van devaluatie niet ingezet kon worden?" Zoals gezegd: het enige verschil is dat je het nu niet meer voor de bevolking kunt verstoppen en open en bloot de lonen moet verlagen en het spaargeld afromen. Het kan niet meer op de laffe manier van de devaluatie. Maar het kan nog steeds open en bloot. "De huidige werkloosheidcijfers en armoede en de leegloop van hoogopgeleide had er anders precies zo uitgezien?" Inderdaad. Je vergeet wat het 'voordeel' van devaluatie is: dat de economie concurrerender wordt door op het niveau van een lagelonenland te gaan betalen. Daarmee kun je niet echt concurreren dus werkloosheid en armoede blijven en iedereen die enige bagage heeft maakt dat hij wegkomt. Zonder steun van de EU vervalt Griekenland tot het niveau van een land dat een beetje verdient aan landbouw en een beetje meer aan goedkoop toerisme. Wil je er iets meer van maken zonder een continue geldstroom van buiten nodig te hebben, dan zullen de Grieken hun staat eens fatsoenlijk op moeten bouwen. Inclusief een functionerende belastingdienst en douane. Het is geen toeval dat de Chinezen Patras voor een habbekrats over kunnen nemen: als spullen daar niet op de kade lagen te rotten voordat alle doorvoervergunningen rond zijn was het dankzij de strategische ligging een goudmijn geweest voor de Grieken. Niemand dan zijzelf kan daar iets aan doen.

ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:02

Devalueren verdeelt de pijn wel eerlijker. De man die zijn salaris gehalveerd ziet omdat de drachme 50% in waarde daalt, ziet ook zijn hypotheek gehalveerd bij een devaluatie. De man die een huis huurt voor 500 drachme in de maand met een salaris van 1200 drachme, betaalt na een devaluatie nog steeds 500 drachme met een salaris van 1200 drachme, al is beide eigenlijk nog maar de helft van wat het vroeger was. Bij alleen een 'interne devaluatie', waarbij zijn loon van 1200 euro naar 600 euro, moet maar zien of zijn huur ook daalt van 500 euro naar 250 euro. Bij een devaluatie zit de pijn vooral bij de zaken die worden geimporteerd. Olie, auto's, dat soort dingen in geval van Griekenland. Bij een interne devaluatie waarbij de lonen en uitkeringen dalen, maar de munt niet, doet alles pijn.

ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:12

@Piet de Geus. Er is wel een verschil. Veel prijzen liggen vast in contracten. Bij een echte devaluatie gaan die mee. Daardoor is de schok voor de economie minder groot dan bij een interne devaluatie waarbij alleen de lonen e.d. omlaag gaan. Daardoor mag je verwachten dat werkloosheid bij een echte devaluatie minder snel stijgt dan wat Griekenland nu heeft doorgemaakt. Je kunt best tijdelijk concurreren op prijs. Zeker voor Griekenland met zijn toerismesector had een echte devaluatie veel banen kunnen redden, als ze weer wat concurrerender waren geworden ten opzichte van Italië, Turkije e.d. Op de lange termijn helpt devaluatie minder. Devaluatie is de luie oplossing. Je doet niks aan je productiviteit, en als je nooit iets aan de productiviteit doet, dan kun je keer op keer blijven devalueren en wordt je nooit echt rijker. Maar Griekenland zit in het slechtste van beide werelden. Ze kunnen niet devalueren omdat ze in de euro zitten en ze kunnen niks aan de productiviteit doen omdat ze daar te incompetent voor zijn. Zoveel is de laatste 6 jaar wel duidelijk geworden. De vraag is wat voor Griekenland het belangrijkste is. Het korte termijn effect of het lange termijn effect. Gezien de schadelijke gevolgen van de hoge werkloosheid in Griekenland (hysterese) en het wegtrekken van hele generaties Grieken als het nog lang duurt, plus mijn inschatting dat Griekenland niet in staat is om wetgeving etc. zodanig aan te passen dat ze wel een keertje productief kunnen worden, had ik gekozen voor de pijn van een Euro-exit. Dat had op korte termijn de pijn verzacht en dan hadden ze rustiger kunnen gaan bouwen aan het oplossen van hun structurele problemen. Misschien hadden ze dat uiteindelijk toch niet gedaan, het blijven ten slotte Grieken, maar dan hadden ze buiten de Euro ook wel overleefd als goedkope toerisme-bestemming. Was misschien geen vetpot geweest, maar landen als Roemenië en Bulgarije overleven ook buiten de euro. Nu maken ze zichzelf helemaal kapot.

Gluteus Maximus
Gluteus Maximus3 okt. 2016 - 6:19

“Voor de concurrentiepositie van Griekenland tegenover de omliggende economieën heeft het dus niets uitgemaakt dat het middel van devaluatie niet ingezet kon worden?” Natuurlijk is er wel een verschil: Allereerst klopt het dat devaluatie vaak misbruikt is uit politieke armoe, en luiheid. Maar wat de Geus doet is denken in termen van 1 afzonderlijk land. En dat doet domweg geen recht aan de werkelijkheid van de EU. De wereldeconomie verandert constant, dat vertaalt zich bijv in iedere dag een nieuwe EUR/USD FX rate. De noordelijke economieen reageren daar anders op dan zuidelijke economieen. Op het moment dat de wereldeconomie aantrekt zullen DE en NL daar eerder iets van merken. En vanaf dat moment veranderen per definitie de interne verhoudingen in Europa. Weliswaar lopen de politieke geldstromen (= steunoperaties) van Noord naar Zuid, de economische geldstromen lopen van Zuid naar Noord (= DE en NL exporteren meer naar het Zuiden dan andersom). Treden er in die laatste geldstromen veranderingen op, dan kan je in theorie die schokken voor je eigen economie wat wegnemen door jouw munt wat te devalueren tov DE en NL. En die mogelijkheid is nu geheel weg. DISCLAIMER: dit zou natuurlijk alleen werken als Griekenland zelfstandig obligaties zou kunnen uitschrijven (want devalueren betekent ook "meer lenen"), dat gaat ehm "even" niet zo goed. Dus het hele verhaal is voor Griekenland sowieso theorie. Plus het risico dat politici het gaan gebruiken uit een "wij weten het ook niet meer" overweging. (veel gebeurd in de historie, maar niet in marmer geschreven...) Voor mij is dus het probleem - Euro economieen zijn een allegaartje. En waar leg je de balans... hoe het ooit was, had je vaak misbruik van devaluatie instrument, hoe het nu is, kan je monetair helemaal niets meer. En dat kan voor nodeloze schade zorgen.

Piet de Geus
Piet de Geus4 okt. 2016 - 0:12

"had ik gekozen voor de pijn van een Euro-exit. Dat had op korte termijn de pijn verzacht en dan hadden ze rustiger kunnen gaan bouwen aan het oplossen van hun structurele problemen." Dat had de pijn nu juist alleen maar verergerd. Griekenland zou meteen failliet gaan. De nieuwe drachme zou zo weinig waard zijn dat import zo goed als onmogelijk is en moet je voor het gemak eens kijken wat de Grieken zelf produceren en wat ze allemaal importeren. Griekenland zou in een klap een agrarisch land zijn dat moet concurreren met goedkope bulkgoederen (dat kunnen ze al niet eens) en met goedkoop toerisme (alleen aan kleinschalig toerisme verdienen ze, de grote ketens zijn in buitenlandse handen). Met de opbrengst daarvan moeten ze zich in leven zien te houden en ook nog eens brandstoffen, auto's enzovoorts importeren. Een nog veel groter deel van de opgeleide Grieken zou naar het buitenland vertrekken, waarmee het voor de achterblijvers nog een stuk moeilijker wordt: het geld dat ze in onderwijs hebben gestoken stroomt immers het land uit in plaats van rendement op te leveren. Binnen de euro blijven en aanhaken bij de EU levert echt veel meer op. Zoals het ook veel ellende had gescheeld als ze niet de belasting hadden verhoogd voor degenen die niet om het betalen van belasting heen kunnen maar serieus hadden gewerkt aan het verbreden van de grondslag. Dan hadden ze meer geld binnengehaald zonder dat verhogingen nodig waren. Er is al veel gedaan aan het op termijn wegwerken van de Griekse schulden. Bovendien waren er allerlei inverdieneffecten: de winst die andere landen maken op de rente zou terug worden geploegd in de vorm van investeringsgeld. De ellendige positie waarin Griekenland zit heeft niks te maken met de euro en kan ook niet worden verbeterd middels devaluatie. De oorzaak is het onvermogen van de Griekse politiek (wat o.a. iets te maken heeft met historische oorzaken van de enorme kloof tussen 'Athene' en de rest van het land) en de enige werkende oplossing is om dat aan te pakken.

crumb2
crumb22 okt. 2016 - 15:31

Steiglitz kán helemaal geen gelijk hebben voor wat betreft de invoering van de Euro voor de hele EU, want zijn conclusie is dezelfde als die van mij van 14 jaar geleden. Als een gerenommeerde (ahum) econoom er veertien (14) jaar over moet doen om dit foutje te ontdekken dan is : óf Steiglitz een “snake oil merchant” (wat volgens mij álle economen zijn), óf ik (!) heb een aangeboren talent voor het spotten van krankzinnige economische situaties, óf het hele verhaal klopt niet. Het laatste kán niet anders dan waar zijn want..... hoe verklaar je anders de tienduizenden eh…..nou ja, de tienduizenden in Brussel en/of Straatsburg ? En de democratisch gekozen, en ongetwijfeld hoogopgeleide en integere volksvertegenwoordigers, die ze daar naartoe hebben gestuurd ? Het kán toch niet zo zijn dat zo vele bestuurders het fout hebben ? Dat al die tienduizenden plus het bijbehorende vastgoed circus, zich willens en wetens al 14 jaar bezig houden met het in de afgrond storten van bijna een miljard EU ingezeten ? (plus bij-effecten op wereldwijde schaal)

3 Reacties
Johan eldert
Johan eldert2 okt. 2016 - 16:06

[Als een gerenommeerde (ahum) econoom er veertien (14) jaar over moet doen om dit foutje te ontdekken dan is] het probleem is dat jij dus 14 jaar met je hoofd in het zand zit. Hij heeft voor de invoering al gewaarschuwd voor de gevaren net als vele andere economen. maar daar werd niet naar geluisterd.

crumb2
crumb22 okt. 2016 - 16:31

@ Johann eldert Ik zat niet in het zand hoor (in de wolken misschien ?), maar ik ben blij dat ik het ondanks zand/wolken achteraf, én meteen in eerste instantie, tóch bij het rechte end zou-kunnen-hebben-gehad. Ik weet het bijna wel zeker, ha, ha, ha. (sorry, leedvermaak over de ruggen van al die miljoenen is niet gepast)

GerritHoltland
GerritHoltland2 okt. 2016 - 20:46

Ten tijde van de invoering van de Euro wisten de leiders wel dat er aanvullende instituties nodig waren om de Euro te laten slagen. Die instituties zouden van wel bevoegdheden moeten over nemen die nu nog op nationaal niveau liggen. En ze zouden moeten werken een zekere vorm van solidariteit tussen landan. Daar was geen politiek draagvlak voor. Het idee van de toenmalige leiders was dan ook dat er een crisis nodig zou zijn om dat draagvlak wel te creeeren. Helaas was de eerste crisis waarin dit zou kunnen gebeuren die van 2008; de grootste crisis sinds de jaren '30. Het is moeilijk om van de leiders van destijds te "eisen" dat ze deze crisis (veroorkzaak door de deregulering van de banken in de VS) hadden moeten voorzien. Stiglits impliceert dit ook in het gesprek in Buitenhof. Stiglitz geeft ook aan dat het van twee kanten kan komen: eerste de munt en dan de instituties of eerst de instituties en dan de munt. In beide gevallen is het zaak dat de gewone EU-burger investeert in zijn toekomst. Helaas is daar op dit moment weer weinig draagvlak voor. Het heeft geen zin dit de 'leiders' te verwijten.Er zijn genoeg leiders die wel voor een Europese aanpak kiezen. Ze worden echter niet door het volk gekozen. De Europeanen krijgen de leiders die ze verdienen. En omgekeerd. Het is dus populistische onzin om te doen alsof het gaat om simpele "fouten" of "miljarden mensen in de afgrond storten". Het invoeren van de Euro was een risico. Nu dat risico zich heeft gemanifesteerd is het veel te gamakkelijk om te roepen 'dat wist ik wel'. Het niet invoeren heeft ook risico's. In die zin vind ik Stglitz zwak in zijn verhaal dat het alleen gaat om het wisselen van geld als je op vakantie gaat. Hij weet wel beter.

Kees Ollopa
Kees Ollopa2 okt. 2016 - 15:20

Goed dat Stiglitz het allemaal nog eens komt uitleggen maar helaas blijft het een feit dat er teveel (rijke) mensen zijn die van de euro profiteren. En die rijken zijn ook de figuren die aan het EU stuur zitten en anders wel hun vazallen in de politiek die van de EU euro profiteren met een meer dan goed salaris. Het ziet er dus niet naar uit dat de huidige EU koers ten goede zal worden gewijzigd met de PvdA Dijsselbloems c.s. aan het roer. - Alleen een volgend incident kan de EU laten exploderen waarna de EU arbeiders de kans krijgen de profiteurs er uit te werken. Bijvoorbeeld het falen van de Deutsche Bank die in Nederland als eerste de Rabo (die ook nooit staatssteun heeft gehad behalve in de USA) in zijn val mee zal sleuren. http://nos.nl/nieuwsuur/video/2133171-kloof-tussen-arm-en-rijk-groeit.html https://fd.nl/economie-politiek/1147609/hulporganisaties-waarschuwen-5-miljoen-extra-armen-in-eu

H.Witte
H.Witte2 okt. 2016 - 15:08

Stiglitz vergeet er een paar dingen bij te zeggen. Allereerst bijvoorbeeld de situatie in Griekenland. De ellende daar is niet veroorzaakt door de Euro, maar door de structuren in de Griekse samenleving. Bovendien is er een belangrijk mentaliteitsverschil tussen de noordelijke en zuidelijke Europese landen. Tweede is dat er wel degelijk voorheen armere landen zijn, die zich dankzij de Euro en de Europese samenwerking behoorlijk hebben kunnen opwerken. Een voorbeeld is Polen, waar de economie groeit, de werkgelegenheid enorm toeneemt, zodanig zelfs dat veel Polen weer terugkeren naar hun eigen land. Wie door de tijd heen in Polen komt ziet een enorme verbetering van de infrastructuur bijvoorbeeld. De fout is m.i. niet de Euro op zichzelf, maar de onevenredige eisen die men daarmee aan met name de zuidelijke landen heeft gesteld, zonder oog te hebben voor cultuur en structuur. Schakel even de zuidelijke landen uit en beoordeel dan de Euro nog eens. Daarom is het idee van een aparte status voor de zuidelijke landen zo gek nog niet. Geef ze de tijd.

7 Reacties
insignia
insignia2 okt. 2016 - 16:00

Henk, je schrijft "de structuren van de Griekse samenleving". Het is mijn stellige overtuiging dat die EU zich daar niet mee moet bemoeien net zo min als ik wil dat ze dat doen met onze "structuren". Dat de Grieken zich de bemoeizucht van die EU lieden als Dijsselbloem laat welgevallen, voor mij lijkt het op tiende penning van Alva. Dat wil je niet als land. Daar strijd je tegen.

Johan eldert
Johan eldert2 okt. 2016 - 16:09

Polen is verkeerd voorbeeld. Door eerst associatieverdragen konden zij zich opwerken. Niet door de euro. en ja de zuid europese landen hebben een andere mentaliteit. Ook klimatologisch ander land. ga jij maar eens lekker bouwen bij 40-50 graden. Dat kennen we hier in nederland niet. wordt gemakshalve vergeten. En wat is er mis met een andere mentaliteit? we roemen de zuid europese landen tijdens onze vakanties om een layback mentaliteit. wat een fantastische landen dat toch zijn. maar zodra we terug zijn in dit kikkerland, dan maar weer klagen en klagen en klagen en klagen. ...

Rode druppel
Rode druppel2 okt. 2016 - 16:10

Henk Witte. Als Duitsland en Nederland samen in een muntunie zitten, gebeurt hetzelfde als nu met de Euro. Landen groeien uit elkaar. Gewoon omdat wetten en regels verschillen. Een federatie is dan nodig. Wanneer blijft dat eens hangen tussen de oren ? Overigens, ik laat mij niet chanteren met een munt in een federatie.

thunderbird2
thunderbird22 okt. 2016 - 18:17

Goed verhaal Henk, de Polen hebben helemaal geen euro...

ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:20

@Insignia Was een uitstekend idee geweest, geen bemoeienis met de structuren van de Griekse samenleving. Maar dan ook geen cent ernaartoe. Of mag de PVV in Nederland ook elke AOW-er een verdubbeling van de AOW beloven, en dan van Europa (lees: de Duitsers) eisen dat die dat betalen? Zo is het in Griekenland min of meer gegaan. Salarissen en uitkeringen waren veel hoger dan Griekenland kon betalen, terwijl hun belastingdienst de belastingen niet goed inden. De Grieken betaalden dat met leningen (op het laatst een tekort van meer dan 10% BBP) en daarna maar wachten op de Europese redding. Daar zaten eisen aan vast, maar alleen omdat de rest van Europa ook niet gekke Henkie was. Wij zeker betalen voor te hoge salarissen en veel te veel ambtenaren in Griekenland, maar Griekenland zou er niks voor hoeven te doen omdat 'Euroa zich niet mee moet bemoeien'?

Minoes2
Minoes24 okt. 2016 - 5:09

Ik weet anders nog dat er in Griekenland hele fruitboomgaarden werden vernietigd omdat ze daarvoor subsidie kregen van de EU. Nu zitten die mensen zonder inkomen. De EU heeft alles gereguleerd en dat is niet altijd in het belang van de bevolking geweest en nog niet. Vele burgers in Roemenie die van de varkensfok en verkoop aan dorpsbewoners door levering aan plaatselijke slagerijen hun eigen broek konden ophouden en een voor henzelf een redelijk bestaan hadden zitten nu tot hun nek in de problemen door de door de Eu gesubsidieerde n.b. Amerikaanse mega-stallen die daar gebouwd zijn en nog steeds worden. Zij hebben niets meer. Ik vraag me overigens af waarom dergelijke Buitenlandse bedrijven die ook nog eens nauwelijks werkgelegenheid opleveren door EU gelden gesubsidieerd moeten worden om daar vervolgens de plaatselijke bevolking het brood uit de mond te stoten en werkeloos te maken. Zo gaat het in heel veel gevallen en in heel veel landen.

Minoes2
Minoes24 okt. 2016 - 13:30

Jemig Minoes wat een zin, ik krijg er bijna ademnood van!

Mostafa
Mostafa2 okt. 2016 - 14:42

In mijn oog ligt het niet aan de euro of aan Europa, maar aan de Europeanen zelf want die weten niet hoe de eenheid kunnen maken. Zij moeten leren bijvoorbeeld de sterkte eenheid van de boom die Door veel takjes sterk is dan individuele losse takken! De eenheid van de boom kan alles tegen, inclusief onweer en sterke wint! Wel af en toe waaien wat zwakke takjes weg zoals Griekland in Eu bijvoorbeeld, logisch! Hahahah...

1 Reactie
Savage2
Savage23 okt. 2016 - 21:22

Ik snap je punt. De vereniging van Europa kan alleen maar van bovenaf en niet vanuit de bevolking. We spreken niet allemaal dezelfde taal of hebben dezelfde cultuur een vrijwillige vereniging acht ik onmogelijk omdat de mens tribalistisch is. In de geschiedenis kennen we vele pogingen om Europa te verenigen, het is allemaal niet gelukt. De Romeinen waren enigszins succesvol, maar hadden te maken met vele opstanden en moesten deze met harde hand tegengaan, niet bepaald democratisch. De geschiedenis herhaalt zich omdat we te dom zijn om er van te leren. Ik zie Europa als een bos met verschillende bomen en niet als een boom. Een bos waait ook niet zomaar om, maar een grote boom kan wel ziek worden.

[verwijderd]
[verwijderd]2 okt. 2016 - 14:33

--- Dit bericht is verwijderd —

4 Reacties
Johan eldert
Johan eldert2 okt. 2016 - 16:10

Heeft niets met de euro of europa te maken vriend. maar de wereldeconomie trekt wat aan. Daar dansen we op mee. Daarnaast negeer je gemakshalve maar even de immense transactie verschillen met immense tekorten van de zuid europese centrale banken. nee er is niet s goed meer aan de Eurozone.

Rode druppel
Rode druppel2 okt. 2016 - 16:13

Bankensector stabiel ? Dat zegt veel over de rest van uw reactie.

Mark Gh
Mark Gh2 okt. 2016 - 17:04

De economie van de VS was een stuk kleiner dan het totaal van wat nu de EU is, in 1992. Inmiddels is dat omgedraaid: de Amerikaanse economie was in 2015 zo'n 2000 miljard dollar groter. De euro lijkt de economie eerder af te remmen.

ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:24

De enige reden waarom de Europese economie steeds groter werd, was omdat er steeds meer lidstaten van de EU waren. De grote economieën van de EU zijn over de laatste 25 jaar echt niet sneller gegroeid dan de Amerikaanse. Als er al wat inhaalgroei was, was dat vooral bij de Oost-Europese toetreders die wat catching up konden doen na 50 jaar onder het juk van het communisme te hebben geleefd. Dat is geen prestatie van de EU, maar hoogstens een constatering dat vrijwel elk ander economisch stelsel meer economische groei oplevert dan communisme.

Mark Gh
Mark Gh2 okt. 2016 - 14:12

Niets van dit zal gebeuren, want de belangen van de politieke klasse zijn te groot. Er is teveel politiek kapitaal geïnvesteerd in dit project. Helaas betekent dat dat, naar mijn idee, binnen 5 tot 10 jaar de EU en alles wat er aan vast zit zal imploderen en eindigen in een grote chaos. Veel beter zouden we dit rustig en gedegen afbouwen terwijl er nog controle over het proces mogelijk is.

richarrd
richarrd2 okt. 2016 - 14:11

Het komt er op neer dat er niet genoeg solidariteit is binnen de EU. In de VS is meer solidariteit tussen staten, en daarom werkt dat wel. Als je wilt dat de euro werkt dan is er flexibiliteit nodig binnen de eurozone en dus solidariteit, maar dat zit er nog niet aan te komen. Egoisme is hetgeen wat heel Europa uiteindelijk naar de afgrond brengt, en het lijkt er op dat er geen stoppen meer aan is. Je moet goed opletten waar je je geld in investeert want het gaat echt niet goed komen in Europa, en in Nederland ook niet. Je kunt dus beter aan de toekomst denken.

2 Reacties
ratio2
ratio22 okt. 2016 - 19:33

Je kunt geen solidariteit invoeren als er geen federale overheid is die landen kan DWINGEN om uitkeringen/lonen te verlagen, in pensioenen of in de gezondheidszorg te snijden. In de VS is dat veel simpeler, daar worden die zaken op federaal niveau geregeld, of is er geen enkele voorziening. Als we Europese solidariteit krijgen, dan moet Brussel DWINGEND op kunnen leggen dat in Nederland de uitkeringen met 20% dalen als dat nodig is om het in lijn te brengen met het Europese gemiddelde. Dan moet Brussel DWINGEND op kunnen leggen dat je in Frankrijk nog maar 2 jaar WW krijgt als je werkloos wordt. Dan moet Brussel DWINGEND op kunnen leggen dat iedereen in de EU pas met 69 met pensioen kan. Als je dat niet doet, dan krijg je potverteren. Landen die feestjes houden, en de rekening als het misgaat neerleggen bij Brussel. In de VS kan dat niet. Staten kunnen failliet gaan. De Federale overheid steekt geen poot uit. Puerto Rico is failliet. Geen staat, maar een territory. Kregen ze geld van de federale overheid? Nee. Wil je in Europa een stelsel waarbij Brussel niet allerlei zaken dwingend kan opleggen, dan moet Europa landen failliet laten gaan. Maar dat doen we niet. We tuigen allemaal shittige instituties op als het ESM die landen gaan redden. Maar als je landen gaat redden, moet je DWINGEND zaken op kunnen leggen. Anders is het hek van de dam. Dan is er geen land meer dat budgettaire discipline gaat opbrengen. Dan krijg je allemaal populisten die gouden bergen beloven, en zeggen dat Brussel dat gaat betalen. Want Brussel laat niemand failliet gaan, toch? We hadden de Grieken en de Portugezen failliet moeten laten gaan. Ierland, Cyprus en Spanje hadden hun banken failliet moeten laten gaan (Cyprus begon erop te lijken, 1 bank failliet). Dan hadden we een functionerend stelsel gehad. Nu hebben we een teringzooi waarbij niemand verantwoordelijk hoeft te zijn voor de onverantwoorde uitgaven die ze in het verleden hebben gedaan.

insignia
insignia2 okt. 2016 - 20:59

@ratio - wat je zegt, de EU is geen gemeenschap. Laten de voorstanders dan ook niet doen of dat wel zo is. Je kunt biet voor alle staten alles regelen als het gemeenschapsgevoel ontbreekt. Terug naar de EEG, een verbond dat geen gemeenschap in de stijl van de EU was maar wel gericht op ons aller welvaart zonder de politieke insteek. Een insteek die in mijn ogen vreemde machten de kans geeft om die EU landen in de tang te nemen. Als voorbeeld zijn wij nu geassocieerd met Oekraine terwijl een grote meerderheid van de bevolking dat niet wil.

Phil2
Phil22 okt. 2016 - 14:08

Een drama de invoering en het hebben van de euro. Weg het redelijk fijnmazige van de eigen munt depriciëren als de economie tegenzit, waardoor lenen duurder wordt en op eigen kracht een economie op verhaal moet komen. Nu is het dweilen met de kraan open. Wat Stiglitz zegt, verdergaande eenwording, zit er never nooit in. Let wel, zat er al niet in de meest gunstige setting, vlak na de Val van de Muur toen iedereen nog euforish was over een nieuw Europa. Eén munt is ook niet nodig met electronisch bankieren. Op je smartphone kun je in een split second zien wat iets kost in bijv. Italië, in lires en dan in de eigen munt of in een virtuele euro.

Tijgernoot2
Tijgernoot22 okt. 2016 - 14:03

"I am sure the euro will oblige us to introduce a new set of economic policy instruments. It is politically impossible to propose that now. But some day there will be a crisis and new instruments will be created." Romano Prodi riep dit al in 1999. De euro heeft nooit goed gewerkt en kan alleen werken bij vergaande integratie (bankenunie en eurobonds, waarbij we garant staan voor elkaars banken/schuld).

1 Reactie
thunderbird2
thunderbird22 okt. 2016 - 18:23

Idd, dat was de verborgen agenda, eerst een gezamenlijke munt, dan komt die politieke unie er vanzelf wel, maar dat opzetje is nu aan het ontploffen.

Rode druppel
Rode druppel2 okt. 2016 - 13:47

Goh, wat een licht. Daar komt hij NU pas mee. Niemand heeft dit tot nog toe gezien, geniaal. Ik laat mij niet tot een federatie chanteren door de Euro. Trouwens is toch te laat, door de nieuwe bankencrisis.

3 Reacties
spagaat
spagaat2 okt. 2016 - 14:18

Hij is een groot econoom en vertelt dit verhaal al jaren. Komt nu allen even in het nieuws omdat hij in Nederland was en bij Buitenhof kwam aanwippen.

richarrd
richarrd2 okt. 2016 - 14:23

U heeft dus helemaal niet geluisterd, dat is wat u hier duidelijk maakt. U maakt ook duidelijk dat u zich laat leiden door misplaatste woede, meer niet.

Johan eldert
Johan eldert2 okt. 2016 - 16:12

Nee hoor daar kwam hij al jaren geleden mee, net als vele andere economen Maar de neoliberalen moesten en zouden hun zin doordrijven

Wesseling2
Wesseling22 okt. 2016 - 13:41

Wellicht gaat ooit ook hier eens een lichtje op. Maar ja, dat betekent de rechtse partij gelijk geven.

2 Reacties
Rode druppel
Rode druppel2 okt. 2016 - 14:08

Ik wist niet dat de SP rechts is. VVD, CDA, PvdA en D66 ( juist de middenpartijen ) hebben met een gedrocht ingestemd. ZIJ zijn de oorzaak van de economische ellende. Welke partijen waren voor die 3% regel ? Juist dezelfde partijen.

richarrd
richarrd2 okt. 2016 - 14:19

Het rechtse egocentrische denken heeft voor de slechte economische situatie in Europa gezorgd en wel zodanig dat er geen redden meer aan is straks. Het ieder voor zich denken heeft mensen, en zelfs hele volkeren kapot gemaakt, en heeft daarmee de eurozone gedestabiliseerd, omdat wanneer iedereen binnen een samenwerkingsverband alleen aan zichzelf denkt dan werkt dat natuurlijk niet. Als je mensen kapot maakt, dan maak je de economie ook kapot. Rechts heeft helemaal niets gedaan om Europa te redden, en dat is de reden waarom er niets van Europa terecht komt. Dat is toch wel duidelijk lijkt me.

Donostia2
Donostia22 okt. 2016 - 13:34

Een coherent en duidelijk verhaal van de ex-voorzitter van de Wereldbank. Het wordt buigen of barsten: Euro afschaffen of de EU opblazen. De Euro is middel, geen doel. In mijn optiek is het handiger de Euro eerst af te bouwen, en tegelijkertijd de kapotte delen van de EU te repareren.

1 Reactie
insignia
insignia2 okt. 2016 - 15:06

Ja, ik denk dat Duitsland, de Bundesbank dus best de Euro kan overnemen. Samen met een paar andere landen zoals de BeNeLux en andere landen die al jaar en dag een koppeling aan de Dmark hadden voor de invoering van de Euro. En inderdaad zal dit de reorganisatie van die EuroUnie zeer bevorderen. Verse melk voor de Grieken!