Sfeerfoto van Joop
Joop
Joop

Rutte tracht stikstofbom van Hoekstra onschadelijk te maken

Sigrid Kaag wil draaiend CDA aan afspraken houden
Joop

EU of vrijhandelszone

  •  
04-05-2014
  •  
leestijd 5 minuten
  •  
BNNVARA fallback image
Alle feiten en fabels over de marktwerking binnen en buiten de Europese Unie
Er bestaat verwarring op de sociale media over vrijhandel en interne markt. Ook de vraag ‘moeten we in de Europese Unie blijven?’ lijkt het Europadebat te domineren. Maar hoe werkt de interne mark eigenlijk? En wat houdt een vrijhandelsakkoord precies in? Laat mij u meenemen in de wereld der internationale handel en ik laat u de drie realiteiten van de markt zien. Dan kunt u goed geïnformeerd zelf een keuze maken. De EU of de vrijhandelszone.
Douane-unie In een douane-unie is er sprake van vrij verkeer van goederen die komen uit een van de twee verdragspartijen. Maar om een douane-unie te kunnen hebben moeten beide landen vergelijkbare invoerrechten hebben ten aanzien van producten of grondstoffen uit derde landen.  De EU heeft alleen een douane-unie met Turkije. Dat betekent dat een spijkerbroek die in Turkije wordt gemaakt met doek uit China vrij van invoerrechten binnen komt.
EU pionier in vrijhandelsverdragen De Europese Unie heeft van alle landen ter wereld veruit de meeste akkoorden, zowel douane-unies, vrijhandelsakkoorden, associatieakkoorden met asymmetrische vrijhandel (met ontwikkelingslanden die naar de EU mogen exporteren). In totaal gaat het om 31 akkoorden met 52 landen waar vrijhandel mee is. Daarnaast hebben bijna tachtig ontwikkelingslanden gunstige voorwaarden in de EU. De EU heeft zoveel ervaring met onderhandelen en opstellen van akkoorden dat andere landen ze overnemen. Zo lijkt het vrijhandelsakkoord tussen China – IJsland als twee druppels water op een EU akkoord, zelfs qua lettertype (knippen en plakken) alleen de bijlage laten zien dat het akkoord weinig voorstelt.
Externe werking van interne markt Een interne markt brengt mee dat je veel regelgeving hebt op het gebied van benaming van wijn tot veiligheid van werkkleding, van normen voor motorhelmen tot verpakking van babyvoeding. Elk land heeft zulke normen, alleen de EU heeft een stel normen voor 28 landen. Landen die naar de EU willen exporteren moeten ook deze normen adopteren. Beschermende kleding uit Thailand moet in de EU aan onze veiligheidsnormen voldoen. Het voldoen aan die normen en het handhaven van die normen is vaak opgenomen in samenwerkingsakkoorden. Het effect is dat de meeste landen in de wereld de productnormen van de EU volgen, anders kom je er Europa niet mee in. Amerika mag een financiële grootmacht zijn, Europa is een juridische grootmacht met impact tot in China. Dat betekent dat Europese producten vrijwel geen beperkingen tegen komen, alleen Poetin zoekt af en toe naar een rotte peer om een exporterend land politiek te treffen. De kern is de Europese regels van de interne markt zijn wereldwijd de standaard.
Samenwerking: ambtenaren nodig Een vrijhandelsakkoord kun je nog wel met weinig ambtenaren onderhandelen, vooral als je het model van de EU overneemt. Veel landen, zoals Zwitserland kunnen buiten de EU blijven omdat ze eigenlijk de EU regels en verdragen copy-pasten. Overigens heeft Nederland al lang geen ambtenaren meer die kunnen onderhandelen. De EU ambtenaren zijn daar echt de eredivisie in. Ik heb ooit geborreld met Ouzbeekse onderhandelaars. Die kwamen onvoorbereid naar Brussel (ze hadden immers geen bibliotheek met de EU publicaties in Tashkent. Onderhandelen ging over ingangsdatum en overgangstermijnen, en het menu bij de officiële ondertekening. Voor de rest was het knippen en plakken. de EU heeft ongeveer 800 onderhandelaars. Nederland heeft er vijftien, maar die  brengen het Nederlands standpunt bij de achthonderd EU ambtenaren in.
Bij een interne markt komt wel wat meer kijken. De EG heeft dat tot 1985 geprobeerd te bereiken met onderhandelingen tussen de negen lidstaten. Geen beginnen aan, telkens weer een veto over de kromming van de banaan (halszaak voor Duitsland), het percentage cacao in chocola (lekkernij van de Belgen). Dat werd of een slakkengang maar al snel package deals waar ieder een beetje zijn zin kreeg. De interne markt kreeg pas vorm toen vanaf 1985 de Europese commissie meer bevoegdheden kreeg en meer ambtenaren die het initiatief namen. Een interne markt regel je niet in verdragen, daar hoort een stevig ambtelijk apparaat bij. In 1995 had de EU ongeveer tienduizend ambtenaren in dienst (vergelijkbaar met een Haags Ministerie). Nu hebben Noorwegen en Zwitserland niet zoveel ambtenaren. dat klopt, maar die hoeven alleen maar de EU regels te knippen en te plakken.
Nederland uit de EU? Als mensen roepen dat Nederland uit de EU kan stappen, dan kan dat voor zover je de EU regels blijft volgen. Ik zie niet wat het voordeel is want de regels blijven van kracht, alleen ben je niet meer betrokken bij hun totstandkoming. Je mag het gewoon knippen en inplakken in je eigen wetgeving.
Ook de verdragen met derde landen blijven staan. Maar zodra de EU de verdragen met andere landen gaat heronderhandelen dan moet je aan de bak. De EU gaat natuurlijk wel voor en daarna komt Nederland pas. Als we eigen regels voor allerlei producten gaan stellen dan komen we twee problemen tegen: we jagen onze bedrijven op kosten want ze moeten aan twee sets regels voldoen, een voor de EU en een voor Nederland. Omdat dat lastig is, zullen ze kiezen voor de strengste van de twee. Dat doen Noorwegen en Zwitserland ook. Dat kost overigens wel wat. Consumentenproducten zijn in die landen vijf – tien procent duurder dan in Nederland.
Vrijheid kost wat, zelfs nepvrijheid. Ik ga even gokken maar uit de EU stappen en zelf weer marktmeester worden zal ongeveer duizend ambtenaren vergen. Die moeten we eerst opleiden, ook al zullen er eerst vierhonderd ambtenaren Nederlandse ambtenaren bij de EU ontslagen worden, misschien kunnen die het, maar stel dat onze producten één procent duurder worden dan kost dat al snel twee miljard BNP. Ja vrijheid kost wat.
EU: maak er het beste van Kortom Nederland kan uit de EU stappen, maar het heeft alleen economisch zin als die EU naast ons blijft bestaan (beetje hypocriet) en we er een Zwitsers/Noors vrijhandelsakkoord mee sluiten. Dat betekent dat we nog steeds alle regels van de interne markt moeten toepassen, dat de grenzen open blijven, alleen hebben we er geen invloed op. Om dan het Noors/Zwitsers economisch niveau te bereiken moeten we wel een tandje bijzetten. Noorwegen kunnen we niet worden (bij gebrek aan olie). Om Zwitserland te worden moeten we veel zwaarder op onderwijs en innovatie inzetten; en daar hebben we ook immigratie van kenniswerkers voor nodig. Net als Zwitserland moeten we zwaar inzetten op duurzame energie en landbouw. Voor een D66′er een droom, want dan worden we een D66-enclave in Europa. Maar zo zal het niet lopen. Want Wilders heeft onderwijs en duurzaamheid niet hoog op de agenda staan.
Mijn conclusie EU maak er het beste van.

Meer over:

opinie, economie,

Praat mee

Heb je een vraag, suggestie of wil je gewoon iets kwijt? Dat kan hier. Lees onze spelregels.

avatar

Reacties (16)

DitBenIk2
DitBenIk24 mei 2014 - 15:22

Eindelijk eens een goed beargumenteerd pro EU stuk. Zoveel beter dan die 'geloof het nu maar' verhaaltjes.

Michiel Online
Michiel Online4 mei 2014 - 15:22

De rijkdom zit niet in de EU, Nederland of je eigen woonplaats. De rijkdom zit in het besef dat we met ongeveer 7 miljard mensen op aarde leven. Daar zit de rijkdom.

Sarah45
Sarah454 mei 2014 - 15:22

Nederland presteert het best (of misschien wel uitsluitend) in een speelveld zonder spelregels. We hebben per abuis meegeholpen aan een economisch verdedigingswerk omdat we onze vergaarde schatten wilden beschermen. Nu dat die op beginnen te raken merken we opeens wat onze status is in Europa en in de wereld. En dat is eventjes een koude douche. Wat te doen in een wereld met alleen maar regels? Vrienden maken wellicht. Maar of we dat wel kunnen? We lopen nog steeds rond met 'de arrogantie van toen'.

Ethio
Ethio4 mei 2014 - 15:22

"En ik verkies vrijheid." Welke vrijheid denkt u te krijgen?

theredspecial
theredspecial4 mei 2014 - 15:22

Helder verhaal, me dunkt. Waar Michiel Scheffer de vinger op legt is de non-discussie die nu wordt gevoerd, van alle kanten. Uit de EU stappen betekent slechts schijnvrijheid, omdat een handelsland als Nederland zich toch aan de regels van de EU zal willen houden om zijn economische kracht te behouden. Tevens beschrijft hij terecht dat een andere inrichting van de EU* het gezamenlijke doel niet zal bereiken. Het daarbij opgeworpen tegenargument dat voorgangers van de EU goed werkten, betwijfelt hij al vanuit het verleden (trage besluitvorming, bijvoorbeeld - of de rechte/kromme banaan: blijkt niet uit zo zeer uit Brussel te komen, maar uit Bonn (destijds)!). Daar komt bij dat de wereld sindsdien fundamenteel is veranderd en zal blijven veranderen (uiteenvallen USSR, BRICS, Next Eleven, etc.). Europese dwergen verliezen dan zeker hun status en leiderschap. De EU zou daarom als hogere doel moeten hebben: het in vrede en veiligheid bevorderen van welvaart en welzijn voor Europese burgers in een alsmaar meer competitieve wereld (maar dat is een zelfstandig betoog). In feite betoogd Michiel Scheffer voor het behoud van de Unie, zonder te stellen dat de EU op dit moment perfect werkt. Het * verwijst daar ook naar (en dit is mijn betoog): laten we een echt debat voeren over hoe de EU ingericht moet worden voor het welzijn en de welvaart van Europese burgers - als Europese burgers. Niet als regeringen: juist dan treedt het democratisch tekort en handjeklap op wat (mede) de EU zo impopulair en ondoorzichtig maakt. Misschien is een confederatie wel een duidelijke vooruitgang: op die manier kunnen wij (burgers, niet onze regeringen) aangeven wat wel tot de gezamenlijke competenties van de Unie behoort (handelsverdragen bijvoorbeeld) en niet (onderwijs, misschien).

mvrs768
mvrs7684 mei 2014 - 15:22

Als we de EU afschaffen zijn zowat alle mensen met modaal inkomen en de armen beter af, alleen het grootkapitaal, bankiers en de rijken (de enige groepen die van de Euro profiteerden) moeten dan inleveren. Zou de EU vandaag nog worden afgeschaft, is het effect op het handelsvolume nul komma nul. De EU heeft ten opzichte van de rest van de wereld juist remmend gewerkt op economische groei, zeker sinds 2002. Van de toenmalige EU-15 zijn juist de drie landen die niet in de Euro zitten (nog steeds niet) de top 3 van economische groei. En over de Eurofabeltjes van 'geen invloed' enzo, moet je totaal niet serieus nemen, want die heb je nu ook niet. En als wij en het Verenigd Koninkrijk eruit stappen, wie gaat de EU vragen het financiele gat van onze netto-contributie te dichten? Precies. Nederland doet al honderden jaren aan handel, zonder dat we daar onze democratie hoeven voor af te schaffen zodat de Barrosos en van Rompuys van deze wereld dat kunnen doen voor een vorstelijk belasting vrijgesteld inkomen. De EU is totaal overbodig voor handel. Tegen protectionisme bestaat al de WHO.

Rode druppel
Rode druppel4 mei 2014 - 15:22

Soms moet iemand een verschrikkelijke afweging maken. Economisch gewin of vrijheid. En ik verkies vrijheid.

2 Reacties
pietdeg2
pietdeg24 mei 2014 - 15:22

"Soms moet iemand een verschrikkelijke afweging maken. Economisch gewin of vrijheid." Ben jij in staat een van de twee te kiezen en dat ook te realiseren?

lembeck
lembeck4 mei 2014 - 15:22

http://europeangreens.eu/brussels2014/content/position-paper-ttip https://decorrespondent.nl/510/hoe-nederland-een-claimparadijs-voor-multinationals-werd/30682262490-673d227e http://g3w.be/news/impact-vrijhandel-op-mens-en-milieu-het-verkiezingsdebat

[verwijderd]
[verwijderd]4 mei 2014 - 15:22

Er is niets tegen een vrijhandelszone, de EEG werkte prima. Er is alles tegen een EU, en nog meer tegen de eurozone. De EU probeert landen op te heffen, de euro leidt er toe dat landen helemaal geen eigen economisch, of sociaal, beleid kunnen voeren. Je ziet dat nu het best bij de zuidelijke landen, daartoe behoort Frankrijk, die een lange geschiedenis van devaluaties en munthervormingen hebben. Nu dat niet meer kan werkloosheden van tientallen procenten, in Frankrijk al twaalf procent, en oplopend. De vijftig miljard bezuiniging van Valls kan geen ander gevolg hebben dan verder oplopende werkloosheid, wat leraar duits Hollande ook roept. Duits leidt kennelijk niet tot meer economische inzichten dan kernfysica, of landbouwkunde. Mijn hoop is dan ook dat het land, wat uit jaloezie Duitsland de euro op moest dringen, ons ook weer van die euro afhelpt. Dan worden wij weer een zelfstandig land, en de andere euro landen ook.

1 Reactie
pietdeg2
pietdeg24 mei 2014 - 15:22

"De EU probeert landen op te heffen, " Veel doller zal de kletspraat wel niet worden. "de euro leidt er toe dat landen helemaal geen eigen economisch, of sociaal, beleid kunnen voeren." Vooralsnog zijn de sociaaldemocraten en partijen als de SP de enigen die dat willen. Zij roepen om het hardst om een "sociaal" Europa, waarmee ze bedoelen dat de EU een sociaal beleid moet voeren. De rest wil dat helemaal niet aan de EU overlaten maar juist aan de individuele landen. "Je ziet dat nu het best bij de zuidelijke landen, daartoe behoort Frankrijk, die een lange geschiedenis van devaluaties en munthervormingen hebben." Het is inderdaad niet van vandaag of gisteren dat het daar economisch een zooitje is. "Nu dat niet meer kan werkloosheden van tientallen procenten, in Frankrijk al twaalf procent, en oplopend." Die extreme werkloosheid is juist een gevolg van het feit dat Frankrijk nog steeds zijn eigen economische en sociale beleid kan voeren. En dat is een beleid waarbij heethoofden onder de vakbondsleden (vooral in sectoren die meer verleden dan toekomst hebben) en al even dolle boeren (idem) een te grote vinger in de pap hebben en de bureaucratie en de ambtenarij een mediterrane allure hebben. Het is zeker geen gevolg van de Europese eisen aan fatsoenlijk begrotingsbeleid, want daar voldoen de Fransen amper aan. Het waren overigens ook diezelfde Fransen die de Duitsers hebben overgehaald om de begrotingsregels aan de laars te lappen, waarna andere zuidelijke landen het voorbeeld volgden en gezamenlijk met de Fransen de eurocrisis veroorzaakten. Het waren niet de voorstanders maar de tegenstanders van begrotingsregels die de crisis veroorzaakten. En het zijn dezelfde tegenstanders van (technische) begrotingsafspraken die ervoor zorgen dat we nogal belemmerd worden in het voeren van een eigen economisch en sociaal beleid: we moeten eerst de puinhoop opruimen die zij hebben veroorzaakt. En ondertussen niet minder maar meer afspraken maken, opdat ze ons dat nooit meer kunnen flikken.

[verwijderd]
[verwijderd]4 mei 2014 - 15:22

wat een krom verhaal feit is dat alle dingen die men roemt mbt europa, veiligheid vrede etc, zijn behaald door de EG (je weet wel die met verdragen etc werkten) maar worden gebruikt om de EU (die van de munt, ondemocratische, centrale macht) te rechtvaardigdheden de eg was een verzameling staten die besloten op bepaalde gebieden gelijke regels te maken zodat onderlinge handel makkelijker werd, de eu heeft minder met handel maar meer met politiek te maken het steeds meer toekennen van macht aan brussel maakt ons niet veiliger, maakt ons ook niet welvarender. eigenlijk zou de het eu gedeelte echt federaal moeten zijn, net zoals in de vs, waar de federale overheid zich allen bemoeit met zaken die naar buiten gericht zijn of die over de grenzen van individuele staten heen gaan de eu is meer rusland dan vs op het moment

2 Reacties
Ethio
Ethio4 mei 2014 - 15:22

"de eu is meer rusland dan vs op het moment" Gaat 'le lekker? Niemand zal zeggen dat de afgelopen jaren geweldig waren, maar onze problemen hebben diepe Nederlandse wortels. De hypotheekrente aftrek is een mooi voorbeeld en de steeds lagere belasting voor bedrijven en hogere belasting voor arbeid. Kortzichtig beleid dat toch echt van puur Nederlandse makelij is. Wat ik mis is een beetje reflectie. Bijv. een discussie progamma op TV waarin de experts die een paar jaar geleden riepen dat de Euro uit elkaar zou klappen en die niet ophielden te benadrukken dat de Europese leiders er niks van bakten etc. nu eens uit komen leggen of ze op dit moment nog achter hun uitspraken staan. Ik hoor ze niet meer. Ik zie ze niet meer. Maar ik ben benieuwd hoe ze zich er uit zullen smoezen (wrsc. met nog grotere doemscenario's maar daar prikt een beetje onderlegde journalist wel door hen en anders pakken we ze over een paar jaar weer aan).

pietdeg2
pietdeg24 mei 2014 - 15:22

"wat een krom verhaal" Ik zal niet vragen of je het hebt begrepen, maar heb je het überhaupt gelezen? "feit is dat alle dingen die men roemt mbt europa, veiligheid vrede etc, zijn behaald door de EG" Je hebt het dus niet gelezen, want die zaken komen in het hele verhaal niet voor. Maar de onderbuik werkt dan ook alleen op de automatische piloot: het gaat over de EU, dus laten we onze vaste riedel maar weer eens afsteken zonder eerst eens te lezen waar het precies over gaat, want voor je het weet moet je nog met inhoudelijke argumenten komen ook.

Rode druppel
Rode druppel4 mei 2014 - 15:22

Raven. U begrijpt mij, als ik het heb over vrijheid ( TTIP ).

1 Reactie
lembeck
lembeck4 mei 2014 - 15:22

Dank je wel, Theo. Het gaat niet alleen om vrijheid, maar vooral om de menswaardigheid. Die gaat nog verder naar de knoppen daardoor.