Er verandert nooit iets… Of…

“Er is veel rijkdom in Nederland”, constateert een van de adverterende makelaars van Gooiland Makelaardij. “Tegenwoordig horen we regelmatig: contant betalen. Ook bij onze dure huizen. Heel anders dan begin jaren tachtig. We doen fantástische zaken. Het is een gekkenhuis. Je zou toch zeggen dat mensen het nu, met die onzekere situatie in het Midden-Oosten, wat rustiger aan doen, maar nee hoor. Ze springen er bovenop”.

Opvallend hedendaagse ‘quote’, zo lijkt het, ware het niet dat deze uitspraak stamt uit een artikel in Elsevier dat onderzoek deed naar de (scheef-)gegroeide vermogensverhoudingen… in september 1990.

Zesendertig jaar (!) geleden dus, toen er nog geen sprake was van de Euro, Het Internet, de mobiele telefoon en nog zowat verworvenheden. En alhoewel de wet aangaande dermate ‘contante betalingen’ er inmiddels een gewijgde moraal op na houdt, zou deze uitspraak ook zomaar gisteren gedaan kunnen zijn.

Er verandert blijkbaar nooit iets. Op Het Grote Wereldtoneel schuiven nog steeds dezelfde (politieke-) poppetjes, voert men dezelfde oorlogen en is hooguit het milieuvraagstuk een factor geworden.

Bewegen heden en verleden langs parallelle concentrische lijnen? Tijdslijnen waarop zelfs de grootste wereldoorlogen worden gereduceerd tot speldenprikjes in de kosmos? Zelfs Albert Einstein kwam er niet uit toen bleek dat zijn ‘kosmologische constante’ geen stand hield. In 2006 suggereerden gammaflitsen dat Einsteins ‘constante’ in het vroege heelal kleiner was dan nu. Daarmee was de kosmologie terug bij af en onze invulling van het begrip ‘tijd’ ook.

Futurist Chriet Titulaer liet ons nóg zes jaar eerder, in 1984, kennismaken met de eerste pratende zakrekenmachines, benzinepompen en Apple 2 PC’s (programma Supertalker). “Sprekende chips zullen ook in uw auto zelf verschijnen”.

In zijn t.v.-programma ‘Wondere Wereld’ was het publiek ook voor het eerst getuige van een zogenaamde Voicemail. Dat bleek iets te hoog gegrepen want de demonstratie mislukte (“Je hebt, via een gewoon telefoontoestel, verbinding met een computer in Zwitserland”).

Als tijdloze uitsmijter nog zo’n heerlijke voorspelling vanuit het verleden: Titulaer, altijd tuk op technische innovaties en malle gadgets, voorzag begin 1980 een grote toekomst voor het ‘thuiswinkelen’ middels de revolutionaire samenwerking tussen computer (PC) en interactieve beeldplaat.

Warenhuis Vroom en Dreesmann pionierde en bracht een beeldplaat (voorloper dvd/Blu-ray Disc) op de markt met daarop wel 1500 verschillende artikelen. “De klant bladert in de computer en in de beeldplaat. Hij kan de uitgekozen artikelen bestellen en thuis laten bezorgen. In de toekomst zal het telewinkelen zeer belangrijk worden”.

Titulaer verkeert inmiddels in zijn eigen micro-elektronische Wonderwereld aan Gene Zijde, het eens vermaarde warenhuis is allang ter ziele en de beeldplaat sneefde nog voor de grote massa het medium omarmde. Het ‘thuiswinkelen’ heeft inderdaad een stevige grip op winkelend Nederland gekregen, ware het niet dat de beloofde ‘zegen’ van dit fenomeen inmiddels uitgegroeid is tot een winkelstraat-ontwrichtende nationale (milieu-?)ramp.

Maar ja, zoiets was natuurlijk onvoorstelbaar en dus onvoorspelbaar.