
cc-foto: Arnold Gatilao / Wikimedia
Ik mag elke dag een schaaltje kankerverwekkende muesli. "Lekkere muesli," zou ik vroeger zeggen, want ik houd van het krokante laagje. Dat is acrylamide, en het zit ook in koekjes, friet, chips en crackers en alles met die heerlijke kraak en smaak die ik niet kan weerstaan.
Dus toen ik hoorde dat het in verband wordt gebracht met kanker, moest ik even slikken. Gelukkig was er geen direct verband bewezen. "Zó erg zal het dus niet zijn. En de overheid heeft het niet verboden," dacht ik tevreden bij mijn volgende bakje krakende ontbijtgranen. Bovendien is het gewoon lekker, en hee: je leeft maar één keer!
In de documentaire De boer, de broer, de zus en de ziekte zag ik sommige boeren op dezelfde manier vasthouden aan hun parkinsonverwekkende middelen. Pardon: potentieel parkinsonverwekkend, want er is nog niets bewezen. En de middelen zijn niet verboden, dus ze zagen geen reden om ermee te stoppen. "Hoe kun je nou zo je kop in het zand steken?" dacht ik hoofdschuddend. En toen viel mijn oog op mijn lege bakje muesli. Oei.
Na mijn ontkenning kwam de rouw: "Waarom zitten die stoffen altijd in lekkere dingen?" verzuchtte ik met een dramatische blik op mijn koekjestrommel en cracker-voorraad. En toen zag ik ineens het echte probleem, én de oplossing: als je iets lekkers niet meer mag, voelt het als een straf. Ik besloot het geen "lekkere muesli" meer te noemen, maar "kankerverwekkende muesli". Dan krijg je er vanzelf minder zin in.
Natuurlijk, wist ik ook wel, was dat overdreven. Want als het echt gevaarlijk zou zijn, waarom is dat dan nog niet bewezen? "Dierproeven laten zien dat acrylamide kankerverwekkend kan zijn voor muizen en ratten. Bij mensen zijn hiervoor wel aanwijzingen, maar het bewijs is hiervoor veel lastiger. Je kunt mensen namelijk niet bewust schadelijke stoffen toedienen en dan kijken wat het effect is," staat op de website van het Voedingscentrum. Dit moest ik even twee keer lezen. Het is onethisch om mensen stoffen toe te dienen die in muesli, crackers en koekjes zitten. Daarom is er geen maximaal toegestane hoeveelheid acrylamide per product vastgesteld.
Maar ook als die maximale hoeveelheid er wél zou zijn, zoals voor pesticiden, is het niet opgelost. Tel even mee: één appel met een maximale hoeveelheid gif + nog zo'n appel. Of erger nog: een peer. (Wiskunde is nooit mijn sterke kant geweest, dus ik kan gewoon appels en peren optellen.) Plus alle groenten en graanproducten met de maximale hoeveelheid bestrijdingsmiddelen. Dan krijg je een interessante rekensom: 10 x de maximaal toelaatbare hoeveelheid gif = een toelaatbare hoeveelheid. Best gek, zelfs voor iemand die niet goed is in wiskunde.
Ik vertrouw dus liever op de kracht van de taal, en dat werkt! Ik mag nog steeds elke dag een schaaltje potentieel kankerverwekkende muesli. Maar ik doe het niet. Ik eet elke dag een schaaltje écht lekkere muesli: naturel. Met een biologisch appeltje. Want je leeft maar één keer. Vraag maar aan Yvon Jaspers, die er een dappere documentaire over heeft gemaakt.